Hiện nay, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước, đổi mới phương thức quản trị và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Đối với ngành hàng không, lĩnh vực có yêu cầu cao về an toàn, an ninh, chất lượng và tính chính xác trong từng khâu công việc, chuyển đổi số là yêu cầu tất yếu để nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành và tổ chức khai thác.
Quán triệt tinh thần đó, mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên cần nhận thức rõ: chuyển đổi số không phải là nhiệm vụ riêng của bộ phận công nghệ thông tin, cũng không chỉ là việc đưa hồ sơ giấy lên máy tính hay trang bị thêm phần mềm. Bản chất của chuyển đổi số là đổi mới tư duy, phương thức lãnh đạo, quản lý và thực hiện nhiệm vụ; lấy hiệu quả công việc, chất lượng phục vụ và lợi ích chung của doanh nghiệp làm thước đo. Đối với Chi bộ Khai thác – An toàn – An ninh (KT-AT-AN) thuộc Công ty Bay Dịch vụ Hàng không (VASCO), yêu cầu này cần được cụ thể hóa bằng những việc làm thiết thực, gắn chặt với chức năng, nhiệm vụ chính trị và thực tiễn công tác chuyên môn.
Chủ trương đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã được Tổng công ty Hàng không Việt Nam cụ thể hóa thông qua các chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ triển khai. Việc thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo đã góp phần tăng năng suất lao động, tiết kiệm chi phí và rút ngắn thời gian giải quyết công việc. Tuy nhiên, Ban lãnh đạo VASCO cũng đã chỉ ra một số vấn đề cần tiếp tục khắc phục, trong đó có tình trạng quy trình còn thủ công, dữ liệu và hệ thống chưa liên thông đồng bộ; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực số, xây dựng văn hóa đổi mới sáng tạo và phát huy vai trò tiên phong, nêu gương của người đứng đầu.
Tại VASCO, Tổ chuyển đổi số là cơ quan giúp việc cho Ban chuyển đổi số (CĐS), với sự tham gia của cán bộ, đảng viên, người lao động trẻ, nhiệt huyết, có kiến thức về công nghệ. Chúng tôi thường xuyên họp để thảo luận, đề xuất các giải pháp CĐS cho Công ty. Kết luận các cuộc họp về chuyển đổi số đã xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong việc đề xuất sáng kiến, cung cấp dữ liệu, tham gia thử nghiệm, vận hành hệ thống và rà soát các quy trình để đề xuất số hóa. Các kết luận cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống và bảo đảm an toàn thông tin.
Các chương trình, kế hoạch và kết luận nêu trên cho thấy định hướng đã được xác lập tương đối rõ. Vấn đề quan trọng hiện nay là tổ chức thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị; khắc phục tư tưởng trông chờ, ngại đổi mới hoặc xem chuyển đổi số là công việc của đơn vị khác. Mỗi chi bộ cần lãnh đạo cán bộ, đảng viên chủ động rà soát công việc, xác định khâu còn bất cập và đề xuất giải pháp có thể triển khai, đo lường, đánh giá được.
Trong thực tiễn công tác khai thác, an toàn và an ninh, nhiều nhiệm vụ đòi hỏi việc tiếp nhận, cập nhật, lưu trữ và truy xuất thông tin kịp thời, chính xác. Hồ sơ kiểm tra, kết quả giám sát, kiến nghị khắc phục, tình trạng thiết bị, tài liệu nghiệp vụ và công tác bàn giao giữa các ca đều có liên quan trực tiếp đến chất lượng quản lý và khả năng phối hợp thực hiện nhiệm vụ. Nếu thông tin được lưu trữ phân tán ở nhiều biểu mẫu, thư điện tử hoặc hồ sơ riêng lẻ, việc tổng hợp, đối chiếu và theo dõi tiến độ có thể mất nhiều thời gian, đồng thời làm tăng nguy cơ bỏ sót thông tin.
Từ yêu cầu đó, chi bộ chúng tôi chủ động chỉ đạo rà soát, lựa chọn những quy trình phù hợp để chuẩn hóa và từng bước số hóa. Chẳng hạn, đối với việc theo dõi kiến nghị sau kiểm tra, có thể nghiên cứu sử dụng biểu mẫu điện tử thống nhất, thể hiện rõ nội dung phát hiện, đơn vị chịu trách nhiệm, thời hạn khắc phục, minh chứng thực hiện và kết quả xác nhận. Khi thông tin được cập nhật theo một cấu trúc chung, cán bộ phụ trách dễ dàng theo dõi các nội dung sắp đến hạn, quá hạn hoặc cần kiểm tra lại; lãnh đạo đơn vị cũng thuận tiện hơn trong việc đôn đốc, đánh giá và chỉ đạo xử lý.
Đối với quản lý tài liệu nghiệp vụ, việc xây dựng thư viện điện tử dùng chung, có phân quyền truy cập và kiểm soát phiên bản sẽ góp phần hạn chế tình trạng sử dụng tài liệu không còn hiệu lực, giảm thời gian tìm kiếm và nâng cao tính thống nhất trong thực hiện nhiệm vụ. Đối với quản lý thiết bị, các thông tin về lịch kiểm tra, tình trạng hoạt động và yêu cầu sửa chữa có thể được chuẩn hóa trên bảng theo dõi điện tử để hỗ trợ phối hợp, bàn giao và truy xuất lịch sử khi cần thiết.
Đây là những hướng cải tiến có thể nghiên cứu, thử nghiệm trên cơ sở quy định và công cụ được Công ty cho phép, chưa phải các hệ thống đã được triển khai tại VASCO. Điều cốt yếu là mỗi đề xuất phải xuất phát từ yêu cầu thực tế, có người chịu trách nhiệm, có tiêu chí đánh giá và bảo đảm không làm phát sinh rủi ro mới. Số hóa chỉ có ý nghĩa khi góp phần đơn giản hóa quy trình, nâng cao chất lượng dữ liệu và hỗ trợ thực hiện nhiệm vụ tốt hơn.
Đặc thù của ngành hàng không đòi hỏi mọi đổi mới trong công tác khai thác, an toàn và an ninh phải được xem xét thận trọng, tuân thủ quy định pháp luật, quy trình chuyên môn và thẩm quyền được giao. Việc ứng dụng công nghệ không được làm thay đổi tùy tiện các yêu cầu kiểm soát bắt buộc, không thay thế trách nhiệm của người thực hiện và người phê duyệt. Trong môi trường số, yêu cầu bảo vệ dữ liệu càng quan trọng. Hồ sơ hạn chế, dữ liệu cá nhân, thông tin về phương án bảo vệ, vị trí thiết bị và các thông tin nghiệp vụ nhạy cảm phải được phân loại, quản lý, lưu trữ và chia sẻ đúng quy định. Không vì thuận tiện mà tự ý đưa tài liệu nội bộ lên nền tảng trực tuyến hoặc công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) chưa được phép sử dụng.
Bên cạnh đó, cán bộ, đảng viên đều cần được quán triệt các yêu cầu về bảo đảm an toàn thông tin, rà soát lỗ hổng bảo mật và xây dựng quy định quản lý, sử dụng AI. Qua đó, mỗi cán bộ, đảng viên cần nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật công nghệ và thực hiện đúng các nguyên tắc: đổi mới phải có kiểm soát; khai thác dữ liệu phải đúng mục đích, đúng thẩm quyền; ứng dụng công nghệ phải gắn với bảo đảm an toàn, an ninh.
Cùng với hoạt động sản xuất, kinh doanh và chuyên môn, chuyển đổi số đang từng bước góp phần đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý và tổ chức sinh hoạt Đảng. Việc sử dụng ứng dụng “Sổ tay đảng viên” là một minh chứng gần gũi cho quá trình đó: công nghệ được đưa vào những công việc thường xuyên của tổ chức đảng, giúp đảng viên tiếp cận thông tin, tài liệu và nội dung sinh hoạt thuận tiện hơn, đồng thời góp phần nâng cao tính chủ động trong học tập, nghiên cứu và thực hiện nhiệm vụ được giao.
Thực tiễn sử dụng cho thấy, “Sổ tay đảng viên” tạo điều kiện để việc truyền tải thông tin, nghị quyết, chỉ thị và tài liệu phục vụ sinh hoạt chi bộ được thực hiện trên môi trường số; đảng viên có thể chủ động nghiên cứu nội dung, chuẩn bị ý kiến và cập nhật thông tin tập trung, kịp thời hơn. Đối với cấp ủy, ứng dụng hỗ trợ việc cung cấp tài liệu, tổ chức công việc và theo dõi triển khai các nội dung sinh hoạt. Những công việc trước đây phụ thuộc nhiều vào tài liệu giấy hoặc chuyển gửi thủ công nay có thể thực hiện qua kênh số, qua đó tiết kiệm thời gian và thuận tiện hơn trong phối hợp.
Đối với chi bộ chúng tôi, giá trị của “Sổ tay đảng viên” còn thể hiện ở việc hình thành thói quen làm việc trên môi trường số: chủ động đọc tài liệu trước sinh hoạt, cập nhật nội dung được phổ biến, nâng cao ý thức tự học và gắn việc nghiên cứu nghị quyết với nhiệm vụ chuyên môn. Khi đảng viên tiếp cận thông tin đầy đủ, kịp thời và chuẩn bị tốt hơn, chất lượng trao đổi trong sinh hoạt chi bộ cũng có điều kiện được nâng cao; việc đưa chủ trương của Đảng vào thực hiện nhiệm vụ tại đơn vị cũng thuận lợi hơn.
Tuy nhiên, ứng dụng công nghệ không thay thế vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tính tự giác của đảng viên hay yêu cầu bảo đảm chất lượng sinh hoạt chi bộ. Hiệu quả của “Sổ tay đảng viên” phụ thuộc vào việc sử dụng thường xuyên, đúng mục đích, cập nhật thông tin đầy đủ và kết hợp sử dụng ứng dụng với trao đổi, thảo luận trực tiếp. Trong công tác xây dựng Đảng, mỗi đảng viên chúng tôi đều ý thức rõ yêu cầu nâng cao kỹ năng số, chấp hành quy định về bảo mật và chủ động khai thác ứng dụng để phục vụ học tập, rèn luyện, thực hiện nhiệm vụ.
Cấp ủy chi bộ chúng tôi chủ động đổi mới phương pháp điều hành, xác định rõ mục tiêu, phân công trách nhiệm, kiểm tra tiến độ và đánh giá kết quả thực chất. Đồng thời, cấp ủy khuyến khích cán bộ, đảng viên nhận diện những khâu còn hạn chế, bất cập trong quy trình công việc để đề xuất giải pháp. Tinh thần đó phù hợp với phong trào “Mỗi cá nhân một ý tưởng – Mỗi phòng một giải pháp – Mỗi đơn vị một sáng kiến” được Tổng công ty phát động và nhiệm vụ Công ty giao các đơn vị rà soát, đề xuất số hóa quy trình làm việc. Tại chi bộ, những yêu cầu này có thể được cụ thể hóa bằng việc mỗi đảng viên đăng ký ít nhất một đề xuất cải tiến phù hợp với vị trí công tác; lựa chọn một số quy trình có tần suất thực hiện cao để rà soát, chuẩn hóa; tổ chức đánh giá kết quả sau thử nghiệm và chia sẻ những cách làm hiệu quả.
Việc đánh giá sáng kiến được cấp ủy và Ban lãnh đạo Công ty đặc biệt quan tâm, với các tiêu chí cụ thể về thời gian xử lý công việc, mức độ chính xác của dữ liệu, tỷ lệ hoàn thành đúng hạn và mức độ thuận tiện trong phối hợp.
Chuyển đổi số là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự lãnh đạo thống nhất, tổ chức thực hiện kiên trì và sự tham gia chủ động của toàn thể cán bộ, người lao động. Chi bộ chúng tôi cần gắn nhiệm vụ chuyển đổi số với sinh hoạt chi bộ, công tác lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và đánh giá trách nhiệm nêu gương của đảng viên; đồng thời khuyến khích tinh thần trao đổi thẳng thắn, phát hiện vấn đề từ thực tiễn và đề xuất giải pháp trên tinh thần xây dựng.
Việc triển khai chuyển đổi số tại chi bộ phải gắn chặt với nhiệm vụ chính trị, chức năng chuyên môn, yêu cầu tuân thủ và mục tiêu bảo đảm an toàn, an ninh trong mọi hoạt động. Trước mắt, chi bộ chúng tôi tập trung vào ba nội dung: một là, rà soát các quy trình còn thực hiện thủ công, lựa chọn nội dung phù hợp để chuẩn hóa và số hóa; hai là, nâng cao kỹ năng số, ý thức bảo vệ dữ liệu và trách nhiệm sử dụng hệ thống của cán bộ, đảng viên; ba là, định kỳ đánh giá kết quả, kịp thời tháo gỡ khó khăn và nhân rộng sáng kiến có hiệu quả.
Mỗi thay đổi dù nhỏ, nếu xuất phát từ nhu cầu thực tế, được tổ chức thực hiện nghiêm túc và duy trì thường xuyên, đều có thể góp phần nâng cao chất lượng công việc. Một hồ sơ được cập nhật đầy đủ, một kiến nghị được theo dõi đến khi hoàn thành, một tài liệu được kiểm soát đúng phiên bản hay một báo cáo được tổng hợp nhanh và chính xác hơn đều là kết quả cụ thể của tinh thần đổi mới.
Phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, mỗi cán bộ, đảng viên cần cụ thể hóa nhận thức và chủ trương bằng những việc làm thiết thực, lấy hiệu quả công việc và lợi ích chung làm thước đo. Sự chủ động của đảng viên, những cải tiến của từng bộ phận và việc phổ biến các sáng kiến thiết thực sẽ giúp chuyển đổi số từng bước nâng cao năng lực quản lý, chất lượng khai thác và hiệu quả hoạt động của VASCO; góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và doanh nghiệp phát triển bền vững.
