Nhằm thống nhất các ưu tiên trong công tác quản lý an toàn, Vietnam Airlines xây dựng và rà soát danh mục các rủi ro an toàn nổi cộm (Risk Profile) cấp TCT vào mỗi phiên họp của Ủy ban An toàn, bắt đầu từ phiên 2/2026. Đây là cơ sở để các cấp quản lý và người lao động cùng nhận biết những vấn đề cần quan tâm, tập trung nguồn lực đánh giá rủi ro, triển khai biện pháp kiểm soát và theo dõi hiệu quả phòng ngừa.
Danh mục các rủi ro an toàn nổi cộm không nhằm tạo ra tâm lý lo ngại trước các nguy cơ, cũng không phải danh sách những sự cố chắc chắn sẽ xảy ra. Mục đích quan trọng hơn là giúp toàn hệ thống có chung nhận thức về các rủi ro cần ưu tiên quản lý, từ đó chủ động phát hiện dấu hiệu bất thường, chia sẻ thông tin và hành động trước khi một mối nguy dẫn đến sự cố.
Danh mục tập trung vào những rủi ro thuộc các lĩnh vực khai thác bay, kỹ thuật và khai thác mặt đất. Mỗi rủi ro có đặc điểm riêng, đòi hỏi các đơn vị liên quan hiểu rõ bối cảnh phát sinh, duy trì nhận diện mối nguy và thực hiện các biện pháp kiểm soát phù hợp.
Các rủi ro an toàn nổi cộm cấp Tổng công ty đã được xác định trong phiên 4/2026 như sau:
1. Tiếp cận không ổn định (Unstable Approach)
Tiếp cận không ổn định là tình huống tàu bay không đáp ứng các tiêu chí ổn định cần thiết trong giai đoạn tiếp cận hạ cánh theo quy định khai thác. Việc duy trì tiếp cận ổn định giúp tổ lái có điều kiện kiểm soát tốt quỹ đạo, tốc độ và cấu hình tàu bay, đồng thời bảo đảm đủ thời gian đánh giá tình huống. Nhận diện sớm các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận, tuân thủ tiêu chí tiếp cận ổn định và chủ động thực hiện bay lại khi cần thiết là những nội dung quan trọng để kiểm soát rủi ro này.
2. Hạ cánh thô (Firm/Hard Landing)
Hạ cánh thô là tình huống tàu bay tiếp đất với lực lớn hơn mức thông thường, có thể liên quan đến các yếu tố như kỹ thuật điều khiển, tốc độ tiếp cận, thời điểm thu giảm độ cao, điều kiện gió và đặc điểm khai thác. Bên cạnh việc theo dõi các sự kiện đã xảy ra, cần chú trọng phân tích những dấu hiệu và yếu tố có thể dẫn đến hạ cánh thô, từ đó nâng cao chất lượng huấn luyện, khai thác và giám sát. Việc phân tích cần hướng tới hiểu rõ nguyên nhân gốc và điều kiện phát sinh để phòng ngừa tái diễn, thay vì chỉ dừng lại ở nguyên nhân liên quan tới yếu tố con người.
3. Hỏng hóc động cơ (Engine Failure/Malfunction)
Động cơ là hệ thống có vai trò thiết yếu đối với khả năng khai thác tàu bay. Những hỏng hóc hoặc hoạt động bất thường của động cơ cần được phát hiện, đánh giá và xử lý theo quy trình kỹ thuật, khai thác đã thiết lập.
Công tác quản lý rủi ro cần kết hợp theo dõi tình trạng kỹ thuật, phân tích dữ liệu khai thác, nhận diện xu hướng hỏng hóc và thực hiện các biện pháp bảo dưỡng phù hợp. Thông tin từ tổ lái, nhân viên kỹ thuật và các hệ thống giám sát cần được trao đổi kịp thời để hỗ trợ phát hiện sớm vấn đề và nâng cao độ tin cậy của đội tàu bay.
4. Rò rỉ hệ thống thủy lực (Hydraulic Leak)
Hệ thống thủy lực hỗ trợ vận hành nhiều cơ cấu và hệ thống quan trọng trên tàu bay. Rò rỉ thủy lực có thể ảnh hưởng đến tình trạng kỹ thuật và khả năng hoạt động của các hệ thống liên quan, tùy thuộc vào vị trí, mức độ và diễn biến của sự cố.
Vì vậy, việc kiểm tra, phát hiện dấu hiệu rò rỉ, đánh giá tình trạng kỹ thuật và xử lý theo tài liệu được phê chuẩn là những nội dung cần được duy trì nghiêm túc. Bên cạnh khắc phục từng trường hợp cụ thể, việc phân tích nguyên nhân và theo dõi các hỏng hóc có tính lặp lại cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý độ tin cậy tàu bay.
5. Va chạm giữa trang thiết bị mặt đất và tàu bay (GSE Collisions with the Aircraft)
Hoạt động phục vụ mặt đất có sự tham gia của nhiều phương tiện, trang thiết bị và lực lượng làm việc đồng thời trong khu vực sân đỗ. Va chạm giữa trang thiết bị mặt đất và tàu bay có thể phát sinh trong quá trình tiếp cận, phục vụ hoặc di chuyển thiết bị nếu việc kiểm soát vị trí, khoảng cách và phối hợp giữa các bên chưa phù hợp.
Để kiểm soát rủi ro, các đơn vị cần duy trì việc tuân thủ quy trình sân đỗ, kiểm tra tình trạng và điều kiện sử dụng thiết bị, nâng cao kỹ năng của nhân viên và bảo đảm trao đổi thông tin rõ ràng giữa các lực lượng liên quan. Mỗi người lao động cần chủ động quan sát, nhận biết điều kiện không an toàn và báo cáo kịp thời khi phát hiện bất thường.
6. Rủi ro an toàn liên quan đến pin lithium và sạc dự phòng (Lithium Battery Safety Risk)
Pin lithium được sử dụng phổ biến trong các thiết bị điện tử cá nhân và pin sạc dự phòng. Khi pin bị hư hỏng, quá nhiệt hoặc xảy ra sự cố, nguy cơ cháy, phát sinh khói và nhiệt có thể gây ảnh hưởng đến hoạt động khai thác tàu bay. Đây là vấn đề an toàn cần được quan tâm trong bối cảnh các sự cố liên quan đến cháy pin lithium liên tục được ghi nhận trong ngành hàng không thế giới trong những năm gần đây.
Công tác kiểm soát cần gắn với việc phổ biến quy định vận chuyển, hướng dẫn hành khách, nhận biết dấu hiệu bất thường và bảo đảm người lao động nắm rõ cách xử lý theo quy trình. Thông tin cần được truyền đạt dễ hiểu, nhất quán tới các lực lượng tiếp xúc với hành khách và hành lý, qua đó giúp phòng ngừa từ sớm và nâng cao khả năng ứng phó khi cần thiết.
7. Xâm nhập đường lăn (Taxiway Incursion)
Đường lăn là khu vực tàu bay di chuyển giữa các khu vực khai thác trên sân bay. Xâm nhập đường lăn có thể liên quan đến việc tàu bay, phương tiện hoặc đối tượng đi vào khu vực đường lăn không đúng vị trí, thời điểm hoặc điều kiện được phép.
Việc kiểm soát rủi ro đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm các huấn lệnh, chỉ dẫn và quy trình di chuyển; nhận biết chính xác vị trí trên sân bay; đồng thời duy trì phối hợp và trao đổi thông tin rõ ràng giữa tổ lái, kiểm soát viên không lưu và các lực lượng mặt đất có liên quan. Nâng cao nhận thức về sơ đồ sân bay, các điểm giao cắt và điều kiện khai thác thực tế là một phần quan trọng trong phòng ngừa.
8. Hỏng hóc hệ thống phanh tàu bay B787 (B787 Brake Failure)
Tại phiên họp Ủy ban An toàn VNA Group lần 4/2026, rủi ro liên quan đến hỏng hóc hệ thống phanh tàu bay B787 được bổ sung vào danh sách rủi ro an toàn cấp Tổng công ty. Hệ thống phanh đóng vai trò quan trọng trong việc giảm tốc và dừng tàu bay, đặc biệt trong giai đoạn hạ cánh và di chuyển trên mặt đất.
Việc đưa nội dung này vào Risk Profile thể hiện yêu cầu tập trung theo dõi, đánh giá và quản lý rủi ro trên cơ sở thông tin kỹ thuật, dữ liệu khai thác và kết quả phân tích liên quan. Các đơn vị cần phối hợp chặt chẽ trong công tác phát hiện, báo cáo, đánh giá tình trạng kỹ thuật và thực hiện biện pháp xử lý theo quy trình áp dụng, đồng thời theo dõi hiệu quả của các biện pháp kiểm soát đã triển khai.
Việc xây dựng Risk Profile cấp Tổng công ty chỉ thực sự phát huy giá trị khi danh mục này không dừng lại ở các cuộc họp chuyên môn hay tài liệu của bộ phận an toàn. Từ lãnh đạo, cán bộ quản lý đến từng người lao động trực tiếp tại các đơn vị, tất cả cần được phổ biến, thấm nhuần và hiểu rõ các rủi ro nổi cộm của VNA, cũng như vai trò của mình trong việc nhận diện và kiểm soát những rủi ro đó.
Đối với lãnh đạo và cán bộ quản lý, hiểu rõ Risk Profile giúp định hướng ưu tiên, phân bổ nguồn lực và đưa các yêu cầu an toàn vào hoạt động điều hành, lập kế hoạch và giám sát công việc. Đối với các đơn vị chuyên môn, đây là cơ sở để rà soát mối nguy trong phạm vi phụ trách, đánh giá mức độ rủi ro, xác định biện pháp kiểm soát và theo dõi kết quả thực hiện. Đối với người lao động trực tiếp, việc nắm được những rủi ro nổi cộm giúp mỗi người liên hệ với công việc hằng ngày, nhận biết các dấu hiệu bất thường và chủ động thực hiện đúng quy trình.
Đặc biệt, danh mục các rủi ro an toàn nổi cộm cần được sử dụng như một định hướng cho hoạt động nhận diện mối nguy và quản lý rủi ro thường xuyên. Các đơn vị không nên chỉ xem xét rủi ro khi đã xảy ra sự cố, mà cần chủ động phát hiện những điều kiện có thể dẫn đến sai sót hoặc làm giảm hiệu quả của các biện pháp kiểm soát.
Những thông tin từ hoạt động khai thác, bảo dưỡng, phục vụ mặt đất, báo cáo an toàn, dữ liệu giám sát và kinh nghiệm thực tế của người lao động đều có thể góp phần làm rõ bức tranh rủi ro và hỗ trợ đưa ra giải pháp phù hợp.
Cùng với đó, truyền thông về rủi ro cần được thực hiện liên tục, dễ hiểu và gắn với từng vị trí công việc. Không chỉ phổ biến tên gọi của rủi ro, các đơn vị cần giúp người lao động hiểu vì sao rủi ro được quan tâm, những dấu hiệu nào cần lưu ý, biện pháp kiểm soát nào đang được áp dụng và khi nào cần báo cáo hoặc xin hỗ trợ. Việc chia sẻ bài học an toàn cần hướng đến phòng ngừa và cải tiến, khuyến khích người lao động chủ động cung cấp thông tin, thay vì tạo tâm lý e ngại khi phản ánh vấn đề.
Risk Profile cũng không phải một danh sách cố định. Rủi ro cần được rà soát khi điều kiện khai thác thay đổi, khi xuất hiện thông tin hoặc xu hướng mới, khi biện pháp kiểm soát chưa đạt hiệu quả mong muốn hoặc khi kết quả đánh giá cho thấy cần điều chỉnh ưu tiên. Việc bổ sung rủi ro liên quan đến hệ thống phanh B787 tại phiên họp UBAT lần 4/2026 là một ví dụ về việc cập nhật danh mục để phản ánh những vấn đề cần được quan tâm ở cấp Tổng công ty. Trên cơ sở đó, các đơn vị cần tiếp tục duy trì trao đổi thông tin, phối hợp đánh giá và theo dõi việc thực hiện các biện pháp quản lý rủi ro.
Mục tiêu cuối cùng của việc xây dựng và truyền thông Risk Profile là tạo ra nhận thức chung, thống nhất ưu tiên và thúc đẩy hành động phòng ngừa trong toàn VNA. Khi các cấp, các đơn vị và từng người lao động cùng hiểu những rủi ro cần quan tâm, công tác an toàn sẽ không chỉ là trách nhiệm của bộ phận chuyên trách mà trở thành một phần tự nhiên trong mỗi quyết định và hoạt động hằng ngày.
An toàn được củng cố từ những hành động cụ thể: nhận diện một mối nguy trước khi nó phát triển, báo cáo kịp thời một dấu hiệu bất thường, tuân thủ quy trình, chia sẻ thông tin giữa các bộ phận và kiên trì kiểm tra hiệu quả của biện pháp đã thực hiện. Mỗi đóng góp đều có ý nghĩa trong việc giúp Vietnam Airlines chủ động hơn trước những thay đổi của môi trường khai thác, nâng cao chất lượng quản lý rủi ro và duy trì hoạt động an toàn, ổn định, bền vững.
