Bên dòng sông Đồng Nai hiền hòa, làng gốm Biên Hòa như ẩn chứa lớp trầm tích văn hóa, nơi đất và lửa gặp nhau để tạo nên những giá trị sinh kế cùng giá trị mỹ thuật hơn 300 năm nay. Từ thế kỷ 17, khi những di dân người Việt và người Hoa xuôi theo dòng sông về phương Nam mở cõi, nghề gốm đã theo chân họ bén rễ nơi đây. Ban đầu chỉ là những vật dụng giản dị phục vụ đời sống, nhưng qua thời gian, đất sét dưới bàn tay người thợ dần mang hình hài tinh tế, vừa mộc mạc vừa giàu tính thẩm mỹ.
Đến cuối thế kỷ 19 – đầu thế kỷ 20, làng gốm bước vào thời kỳ rực rỡ. Sự giao thoa giữa kỹ thuật truyền thống và tư duy mỹ thuật mới đã tạo nên những sản phẩm có giá trị cao, từng vươn ra ngoài biên giới. Dẫu trải qua nhiều thăng trầm, những lò gốm nơi đây vẫn đỏ lửa, như một cách người thợ giữ nghề cha ông trong nhịp sống đổi thay. Quy trình làm gốm là một hành trình đòi hỏi sự tỉ mỉ và cảm nhận tinh tế. Từ chọn đất, xử lý, nhào nặn, tạo hình, đến khắc họa hoa văn, phủ men rồi đưa vào lò nung – mỗi công đoạn đều góp phần tạo nên linh hồn cho sản phẩm. Đặc biệt, lớp men với sắc độ biến ảo, khi sâu lắng, khi tươi sáng, chính là nét riêng khó trộn lẫn của gốm Biên Hòa.
Ngày nay, gốm không chỉ dừng lại ở đồ dùng sinh hoạt mà còn phát triển mạnh ở dòng trang trí và mỹ thuật, phục vụ cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu. Nhiều cơ sở đã kết hợp công nghệ hiện đại với kỹ thuật truyền thống, mở ra hướng đi mới mà vẫn giữ được nét đặc trưng của nghề.
Đến với làng gốm, du khách không chỉ tham quan mà còn có thể trực tiếp trải nghiệm. Từ việc tự tay nặn gốm, vẽ hoa văn, đến quan sát quy trình nung gốm trong những lò lửa rực đỏ – tất cả tạo nên một hành trình chậm rãi, nơi người ta có thể cảm nhận vẻ đẹp của lao động thủ công và lắng nghe câu chuyện của đất theo một cách rất riêng. Hãy cùng nhiếp ảnh gia Thái Viết Hoàn khám phá những công đoạn làm gốm tại các cơ sở, để cảm nhận rõ hơn nhịp sống của một làng nghề ven sông.
