Một đường bay thẳng tới châu Âu, những đoàn tàu container xuyên biên giới, những tuyến kết nối đang mở rộng không gian giao thương của Việt Nam với khu vực và thế giới. Đằng sau mỗi hành trình ấy là một hành trình khác bền bỉ hơn: Hành trình của hợp tác, của những mối quan hệ được vun đắp qua thời gian và những cam kết từng bước được chuyển hóa thành nguồn lực cho phát triển.
Trong xây dựng và giao thông vận tải, hợp tác quốc tế hôm nay không còn chỉ được đo đếm bằng những cuộc gặp, những văn bản ký kết hay những cam kết trên bàn đàm phán. Giá trị của hợp tác đang hiện hữu trong từng chính sách, nguồn vốn, công nghệ, tri thức và kinh nghiệm được kết nối; trong những công trình được hình thành, những tuyến vận tải được mở ra và những hành lang giao thương ngày càng rộng dài.
Mỗi kết nối mới vì thế không chỉ rút ngắn một khoảng cách địa lý. Đó còn là một bước tiến trong quá trình đưa Việt Nam hội nhập sâu hơn vào các dòng chảy của khu vực và thế giới. Từ những tuyến đường, đường bay, đường sắt đến các hành lang vận tải xuyên biên giới, hạ tầng đang trở thành những “nhịp cầu” đưa con người, hàng hóa, dòng vốn, công nghệ và tri thức đến gần nhau hơn; đồng thời mở thêm những cánh cửa để Việt Nam đón nhận các nguồn lực bên ngoài và vươn ra những không gian phát triển mới.
Nhìn rộng hơn, phía sau mỗi tuyến kết nối là câu chuyện về năng lực hợp tác và khả năng biến những mối quan hệ đối ngoại thành động lực phát triển. Đó là quá trình tích lũy, kiến tạo và chuyển hóa, từ quan hệ thành hợp tác, từ hợp tác thành kết nối, từ kết nối thành nguồn lực, để từng bước tạo dựng một không gian phát triển rộng mở hơn cho đất nước.
“Từ nhịp cầu đối ngoại đến những dòng chảy đưa Việt Nam vươn xa” – loạt bài 3 kỳ đi theo hành trình ấy, để nhìn lại cách những kết nối quốc tế đang được tạo dựng và chuyển hóa thành những giá trị cụ thể cho Việt Nam.
Đó cũng là câu chuyện về một đất nước đang chủ động mở cửa, kết nối và vươn xa, nơi mỗi tuyến đường, mỗi đường bay, mỗi đoàn tàu xuyên biên giới không chỉ mang theo hàng hóa và con người, mà còn mang theo những cơ hội mới, những nguồn lực mới và khát vọng phát triển ngày càng lớn của Việt Nam.
Kỳ 1: Những cái bắt tay mở lối cho hành trình xuyên biên giới
Phía sau một đường bay mới, một đoàn tàu container xuyên biên giới hay một hành lang vận tải được mở rộng là những năm tháng hợp tác, đàm phán và vun đắp lòng tin. Khi những cái bắt tay được nối dài bằng những kết nối cụ thể, dòng chảy của con người, hàng hóa và cơ hội phát triển cũng rộng mở hơn.
Bốn năm cho một đường bay, nhiều năm cho một kết nối
Ngày 16/6/2026, chuyến bay VN83 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), khai thác bằng tàu bay Airbus A350, cất cánh từ Nội Bài đi Amsterdam. Khoảnh khắc ấy mở ra một dấu mốc mới: lần đầu tiên hàng không Việt Nam có đường bay thẳng tới Hà Lan.
Với hành khách, đó là thêm một lựa chọn thuận tiện trên hành trình giữa Việt Nam và Hà Lan, đồng thời mở rộng khả năng kết nối tới nhiều điểm đến khác tại châu Âu. Nhưng với Vietnam Airlines, để có một chuyến bay cất cánh vào ngày 16/6, hành trình đã bắt đầu từ 4 năm trước.
Bởi một đường bay quốc tế không được tạo nên chỉ bằng một lịch bay. Phía sau mỗi chuyến bay là cả một quá trình nghiên cứu thị trường, tính toán hiệu quả, chuẩn bị nguồn lực khai thác và đặc biệt là những cuộc làm việc kéo dài với nhà chức trách hàng không, các cảng hàng không và đối tác sở tại để tháo gỡ từng điều kiện về quyền vận chuyển, slot và khai thác.
Với Amsterdam, bài toán khó nhất nằm ở slot tại sân bay Schiphol. Là một trong những cảng hàng không trung chuyển lớn của châu Âu, Schiphol được điều phối slot chặt chẽ trong bối cảnh năng lực khai thác đã gần tới giới hạn.
Vietnam Airlines bắt đầu đề nghị slot tại Schiphol từ năm 2022. Không có một cánh cửa nào mở ra ngay lập tức. Qua từng kỳ điều phối, hãng tiếp tục duy trì đề nghị, đồng thời đề nghị cơ quan quản lý hàng không hai nước hỗ trợ trao đổi. Sau 3 năm kiên trì, Vietnam Airlines mới nhận được slot phù hợp để đưa đường bay vào lịch bay mùa hè năm 2026.
Trong hành trình ấy, mỗi lần đề nghị slot cũng là một lần hãng phải chứng minh năng lực và sự sẵn sàng của mình. Vietnam Airlines từng bước củng cố cơ sở cho đề nghị bằng việc mở rộng mạng bay châu Âu, duy trì các chỉ số an toàn, đúng giờ và tham gia sâu hơn vào liên minh SkyTeam – nơi có hãng thành viên đặt căn cứ chính tại Schiphol.
“Lòng tin trong ngành hàng không không hình thành qua một cuộc gặp, mà qua một hồ sơ khai thác được tích lũy nhiều năm”, ông Nguyễn Quang Trung, Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines, nhấn mạnh.
Đó cũng chính là câu chuyện phía sau mỗi kết nối quốc tế: không chỉ có những cuộc gặp và những cái bắt tay, mà còn có thời gian, sự kiên trì và năng lực được chứng minh bằng những kết quả cụ thể.
Với đường bay Amsterdam, một nền tảng quan trọng khác là quan hệ Việt Nam – Hà Lan. Hà Lan là một trong những đối tác thương mại, đầu tư hàng đầu của Việt Nam tại châu Âu, trong khi Amsterdam là cửa ngõ hàng không và trung tâm logistics lớn của khu vực.
Các khuôn khổ hợp tác song phương cùng sự hỗ trợ của cơ quan quản lý hai bên đã tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai những bước cụ thể về quyền vận chuyển, điều kiện khai thác và tiếp cận thị trường.
Và khi chuyến bay đầu tiên cất cánh, những nỗ lực ấy bắt đầu được chuyển hóa thành những giá trị có thể nhìn thấy. Người dân có thêm lựa chọn đi lại thuận tiện; doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận đối tác; khách quốc tế dễ dàng đến Việt Nam hơn; hàng hóa giá trị cao có thêm tuyến vận chuyển trực tiếp tới Tây Âu.
Nhưng với Vietnam Airlines, cất cánh mới chỉ là điểm bắt đầu. Giá trị của một đường bay không nằm ở lễ khai trương, mà ở khả năng duy trì khai thác ổn định, lấp đầy tải cung ứng và từng bước phát triển thị trường trong dài hạn.
Đằng sau một đường bay vì thế là nhiều hơn một hành trình trên bầu trời. Đó là hành trình của những cuộc đàm phán, những hồ sơ được chuẩn bị qua nhiều năm, những cam kết được vun đắp và lòng tin được tích lũy từng bước.
Từ một chuyến bay nối Nội Bài với Amsterdam, một không gian kết nối mới được mở ra. Và khi những kết nối ấy được duy trì, mở rộng, giá trị của hợp tác không còn nằm trên giấy, mà hiện hữu trong từng hành trình của con người, từng chuyến hàng và từng cơ hội kinh doanh.
Một chiếc máy bay cất cánh chỉ mất vài phút. Nhưng để mở được một đường bay, có khi cần nhiều năm.
Đó là khoảng thời gian để những cái bắt tay trở thành cam kết, những cam kết trở thành kết nối, và những kết nối tạo nên những dòng chảy mới cho phát triển.
Đường ray nối dài, hành lang kết nối rộng mở
Nếu hàng không mở thêm những cánh cửa kết nối Việt Nam với các thị trường quốc tế, đường sắt đang từng bước mở những hành lang vận tải xuyên biên giới, đưa dòng hàng hóa đi sâu hơn vào nội địa.
Tháng 6/2026 ghi dấu một bước tiến đáng chú ý khi đường sắt Việt Nam đón 2 đoàn tàu container chuyên tuyến đầu tiên từ các địa phương của Trung Quốc. Ngày 2/6, đoàn tàu Trung Á trên hành trình Tây Ninh (Thanh Hải, Trung Quốc) – Đồng Nai chở gần 1.000 tấn nhựa PVC (polyvinyl chloride), khởi hành từ ga Song Trại thuộc đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng, đến ga Yên Viên (Hà Nội), trước khi tiếp tục hành trình tới ga Trảng Bom.
Đây là lần đầu tiên tỉnh Thanh Hải mở tuyến vận tải container bằng đường sắt tới ga Trảng Bom, với sự phối hợp giữa Sở Thương mại tỉnh Thanh Hải, đường sắt Thanh Hải – Tây Tạng và đường sắt Việt Nam.
Chỉ hơn 10 ngày sau, ngày 16/6, đoàn tàu container liên vận quốc tế chuyên tuyến đầu tiên từ Tô Châu (tỉnh Giang Tô, Trung Quốc) cũng về đến ga Yên Viên sau 6 ngày hành trình, chính thức đưa tuyến vận tải đường sắt Tô Châu – Yên Viên vào khai thác.
Xuất phát từ ga Tây Tô Châu, đoàn tàu vượt hơn 2.800km, mang theo khoảng 37 container, chủ yếu là container 40 feet. Hàng hóa chủ yếu là nguyên vật liệu phục vụ sản xuất linh kiện điện tử và màn hình cho các nhà máy tại Việt Nam.
Theo ông Hạ Vĩ Tuấn, Tổng giám đốc Công ty TNHH New Silk Road Supply Chain Vietnam thuộc Tập đoàn Cảng và Vận tải biển Tô Châu, tuyến tàu container chạy thẳng giúp rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển, đồng thời giảm khoảng 10% chi phí logistics.
Nhưng giá trị của những tuyến tàu mới không chỉ được đo bằng số ngày vận chuyển hay tỷ lệ chi phí được cắt giảm.
Điều đáng chú ý hơn là những đoàn tàu đang đưa kết nối thương mại vượt khỏi các cửa khẩu, tiến sâu vào nội địa hai nước. Khi hàng hóa có thể đi thẳng từ những địa phương nằm sâu trong lãnh thổ Trung Quốc tới các trung tâm sản xuất, tiêu dùng của Việt Nam, một không gian hợp tác thương mại mới cũng được mở ra.
Theo ông Nguyễn Hoàng Thanh, Phó Tổng giám đốc Công ty CP Vận tải và Thương mại đường sắt (Ratraco), các tuyến vận tải mới cho phép đoàn tàu xuất phát từ những địa phương sâu trong nội địa Trung Quốc như Thanh Hải, Nam Ninh, Tô Châu đi thẳng tới các khu vực nội địa của Việt Nam.
Đây cũng mở ra dư địa lớn cho việc mở rộng nguồn hàng và mặt hàng vận chuyển, trong đó có nông sản, đặc biệt là trái cây từ miền Nam Việt Nam sang Trung Quốc bằng đường sắt.
Đáng chú ý, những tuyến liên vận mới không chỉ xuất phát từ nhu cầu vận chuyển của doanh nghiệp hai nước, mà còn là kết quả cụ thể hóa hợp tác chiến lược trong lĩnh vực đường sắt Việt Nam – Trung Quốc đã được lãnh đạo cấp cao hai nước thống nhất trong chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi tháng 4/2026.
Từ những cam kết hợp tác, các tuyến đường sắt liên vận đang từng bước được cụ thể hóa trên thực địa, tạo thuận lợi cho vận tải hàng hóa giữa hai nước và mở rộng khả năng quá cảnh tới nước thứ ba; đồng thời thúc đẩy tăng sản lượng, đa dạng hóa mặt hàng và mở rộng nguồn hàng.
Những container hàng hóa vì thế không chỉ là những lô hàng được vận chuyển từ nơi này đến nơi khác. Mỗi đoàn tàu chạy qua biên giới còn mang theo một khả năng kết nối mới, mở rộng không gian giao thương và đặt thêm những mắt xích vào hành lang kinh tế khu vực.
Theo ông Nguyễn Chính Nam, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam, sự phục hồi và bứt phá của vận tải liên vận đang mở ra cơ hội lớn cho kinh tế và du lịch. Đây là bước tiến mang tính chiến lược đối với hành lang kinh tế Trung Quốc – ASEAN, góp phần tạo nên dòng chảy hàng hóa thông suốt hơn giữa các quốc gia trong khu vực.
Từ một tuyến tàu, một hành trình container, những kết nối tưởng như chỉ dành cho vận tải đang dần tạo nên những giá trị rộng lớn hơn. Hàng hóa đi xa hơn, thị trường mở rộng hơn, doanh nghiệp có thêm lựa chọn và các địa phương có thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực.
Đó cũng là cách những cam kết hợp tác được nhìn thấy bằng những kết quả cụ thể: trên đường ray, trong từng container và trên mỗi hành trình xuyên biên giới.
Khi những đoàn tàu không chỉ đi qua biên giới mà còn tiến sâu vào nội địa, hợp tác quốc tế đã thực sự bước vào đời sống kinh tế. Những đường ray được nối dài cũng đồng nghĩa với những dòng chảy hàng hóa được mở rộng, những hành lang kinh tế được định hình và những cơ hội phát triển mới được tạo ra.
Hợp tác đi vào thực chất, mở rộng không gian phát triển
Từ những đường bay mới đến những tuyến tàu xuyên biên giới, có thể thấy rõ một chuyển động lớn đang diễn ra trong lĩnh vực xây dựng và giao thông vận tải: hợp tác quốc tế không còn dừng ở những cuộc gặp, thỏa thuận hay cam kết, mà đang được chuyển hóa thành những kết nối cụ thể, những dự án và động lực phát triển.
Trong lĩnh vực đường sắt, hợp tác liên vận quốc tế được đẩy mạnh theo hướng mở rộng hành lang vận tải, nâng năng lực thông quan, khai thác các ga liên vận, khôi phục vận tải hành khách quốc tế và chuẩn bị nguồn lực, công nghệ cho những tuyến đường sắt mới. Việc tham gia các tổ chức đường sắt quốc tế, cùng hợp tác với Trung Quốc, Nga và các đối tác, đang từng bước đưa Việt Nam kết nối sâu hơn vào mạng lưới đường sắt Á – Âu.
Những kết nối ấy không chỉ giúp hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, mà còn mở rộng dư địa cho container, hàng điện tử, nông sản, hàng quá cảnh, thương mại điện tử và khách du lịch quốc tế; đồng thời tạo thêm những tuyến vận tải thay thế khi chuỗi cung ứng gặp đứt gãy.
Với hàng không, hợp tác song phương và đa phương cũng ngày càng đi vào những lĩnh vực cốt lõi như an toàn bay, quản lý hoạt động bay, giảm phát thải và hoàn thiện các khuôn khổ pháp lý cho vận tải quốc tế. Việt Nam chủ động tham gia các diễn đàn của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Cơ quan An toàn hàng không Liên minh châu Âu (EASA), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các cơ chế quốc tế, qua đó vừa tiếp cận kinh nghiệm, tiêu chuẩn và công nghệ, vừa nâng cao vai trò của nhà chức trách hàng không Việt Nam.
Việc chủ trì thành công Hội nghị Nhóm công tác vận tải hàng không ASEAN lần thứ 53 (ATWG53) vào tháng 4/2026 tiếp tục cho thấy Việt Nam không chỉ tham gia, mà ngày càng chủ động đóng góp vào việc định hình một thị trường hàng không an toàn, bền vững và rộng mở.
Theo ông Nguyễn Trung Thành, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Xây dựng, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xây dựng và GTVT đang được triển khai toàn diện trên cả bình diện song phương và đa phương, ngày càng mở rộng, đi vào chiều sâu và thực chất hơn.
Trọng tâm không chỉ là mở rộng quan hệ, mà là huy động nguồn lực, tri thức và công nghệ cho những nhiệm vụ phát triển cụ thể – từ hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng chiến lược đến chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển đô thị, nhà ở và đào tạo nguồn nhân lực.
Ông Thành cho biết hiện Bộ Xây dựng duy trì quan hệ hợp tác song phương với gần 50 quốc gia, vùng lãnh thổ và tham gia nhiều cơ chế hợp tác đa phương.
Trong 8 tháng đầu năm, Bộ đã chủ trì ký 2 điều ước quốc tế và 3 thỏa thuận quốc tế trong các lĩnh vực hàng hải, giao thông Việt Nam – Lào, quy hoạch và đào tạo đường sắt Việt Nam – Trung Quốc; đồng thời tiếp tục triển khai các cam kết trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), ASEAN và các khuôn khổ hợp tác của Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO), Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), Tiểu vùng Mekong mở rộng (GMS), Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) và Chiến lược hợp tác kinh tế Ayeyawady – Chao Phraya – Mekong (ACMECS).
Cùng với việc hoàn thiện chính sách, pháp luật và cải thiện môi trường đầu tư, hợp tác quốc tế cũng mở thêm cơ hội để doanh nghiệp nước ngoài tiếp cận thị trường Việt Nam, mang theo nguồn vốn, công nghệ và kinh nghiệm.
“Dấu ấn của hợp tác quốc tế không chỉ nằm ở số lượng điều ước hay thỏa thuận được ký kết. Giá trị lớn hơn nằm ở khả năng đưa những khuôn khổ hợp tác ấy vào thực tiễn, tạo ra chương trình, dự án và kết quả cụ thể”, ông Thành nhấn mạnh.
Và những kết quả ấy đang hiện hữu ngày càng rõ hơn: Một đường bay mới, một đoàn tàu container xuyên biên giới, một hành lang vận tải được mở rộng, một công nghệ mới được tiếp cận hay một cơ hội đầu tư được hình thành.
Đó là lúc hợp tác vượt ra khỏi những văn bản để trở thành những kết nối có thể nhìn thấy, vận hành và tạo giá trị. Một đường bay đưa con người đến gần nhau hơn. Một tuyến đường sắt đưa hàng hóa đi xa hơn. Một hành lang vận tải mở rộng không gian giao thương. Và phía sau mỗi kết nối là những cơ hội mới cho doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế.
Giá trị cuối cùng của hợp tác không nằm ở những gì được ký kết, mà ở những gì được mở ra. Khi những cái bắt tay được chuyển hóa thành những tuyến đường, những dòng hàng hóa và những cơ hội phát triển, hợp tác quốc tế thực sự trở thành một phần của động lực tăng trưởng.
Những nhịp cầu ấy không chỉ đưa Việt Nam đến gần hơn với khu vực và thế giới, mà còn mở thêm những cánh cửa để thế giới đến gần Việt Nam.
