Suốt nhiều năm làm kỹ thuật tàu bay, anh đã quen với nghịch lý ấy.
Mỗi ngày làm việc của anh Minh Phương không bắt đầu bằng tiếng động cơ mà bằng những dãy dữ liệu của đội tàu bay sau một đêm vận hành. Từ những con số tưởng chừng khô khan ấy, anh cùng đồng nghiệp đọc ra những nguy cơ còn chưa kịp xảy ra, để xử lý chúng trước khi hành khách biết đã từng tồn tại một vấn đề.
Chỉ vài phút rà soát, anh Minh Phương đã biết hôm nay điều gì là “nóng” nhất, tàu bay nào phát sinh vấn đề, chuyến bay nào cần điều chỉnh kế hoạch hay dấu hiệu bất thường nào phải được xử lý ngay từ sớm. Nhiều người vẫn nghĩ kỹ sư hàng không là những người sửa chữa máy bay nhưng thực tế phần lớn công việc của anh Phương lại diễn ra trước cả khi có thứ gì đó thực sự hỏng hóc.
Có lẽ vì thế mà anh luôn nói, phần thưởng lớn nhất của người làm kỹ thuật đó là khi “không ai phải nhắc đến kỹ thuật”.
Đọc dữ liệu để đi trước sự cố
Sau cuộc giao ban đầu ngày, công việc của anh Phương bước vào phần áp lực nhất. Trên bàn làm việc là những báo cáo, chỉ lệnh khả phi, thông báo kỹ thuật từ Airbus, Boeing và các nhà sản xuất động cơ. Mỗi dữ liệu đều cần được phân tích, đánh giá để xác định mức độ ảnh hưởng tới khai thác và lựa chọn phương án xử lý phù hợp.
Tâm sự về những ngày rất thường nhật, anh Minh Phương bộc bạch: “Có những ngày, điện thoại liên tục đổ chuông vì một vấn đề kỹ thuật mới phát sinh. Có những cuộc trao đổi với nhà sản xuất kéo dài nhiều giờ để xác minh nguyên nhân. Và cũng có những quyết định phải được đưa ra trong thời gian rất ngắn nhằm bảo đảm vừa tuyệt đối an toàn, vừa hạn chế ảnh hưởng đến lịch khai thác.”
Thế nhưng, trong công việc, điều khiến anh tâm huyết nhất lại không phải là cách xử lý sự cố. Anh suy tư nhiều hơn về cách để phòng ngừa các sự cố xảy ra.
Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, anh tự hào khi việc toàn bộ các đội tàu bay của Vietnam Airlines đều duy trì độ tin cậy cất cánh đạt và vượt mục tiêu đề ra, cao hơn nhiều so với mức trung bình thế giới, trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu vẫn chịu áp lực từ đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt vật tư.
Để có được những con số ấy, Ban Kỹ thuật không chỉ thực hiện các chương trình bảo dưỡng định kỳ mà còn chủ động xây dựng các chương trình “đánh chặn” hỏng hóc. Thay vì chờ thiết bị gặp sự cố rồi mới sửa chữa, anh cùng đồng nghiệp phân tích dữ liệu khai thác để phát hiện những dấu hiệu bất thường từ rất sớm.
“Nhận diện sớm nguy cơ từ dữ liệu khai thác và xử lý từ khi vấn đề còn là dấu hiệu, thay vì chờ hỏng rồi mới sửa”, anh Minh Phương chia sẻ.
Cuộc đua với những thay đổi
Một trong những dấu ấn đáng nhớ nhất với công việc của anh Phương là dự án triển khai Nhật ký kỹ thuật điện tử ETL.
Nghe qua, đó chỉ là một phần mềm. Nhưng với những người làm kỹ thuật, đó là cuộc thay đổi cả một phương thức làm việc đã tồn tại hàng chục năm.
Sự thay đổi từ những cuốn sổ giấy quen thuộc đến việc toàn bộ tổ bay và kỹ sư thao tác trên nền tảng số là một hành trình không hề đơn giản. Anh Minh Phương chia sẻ: “Dự án này phải hoàn thành trong chưa đầy một năm, trong khi nhiều hãng hàng không trong khu vực mất hơn hai năm để triển khai.”
Vậy nên, có thời điểm, các vướng mắc kỹ thuật xuất hiện dồn dập, tiến độ không thể lùi, áp lực đè nặng lên tất cả những người tham gia. Nhưng thay vì tìm kiếm một giải pháp đột phá, anh Minh Phương và đồng nghiệp chọn cách bám sát từng đầu việc, phối hợp chặt chẽ với VAECO, Đoàn bay, Ban Chuyển đổi số và Công nghệ để tháo gỡ từng nút thắt.
Cho đến hiện tại, anh Minh Phương hạnh phúc với thành quả trong công việc: “Khi nhìn tổ bay ký nhật ký kỹ thuật trên máy tính bảng thay vì cuốn sổ giấy, tôi vẫn thấy vui, vì biết phía sau thao tác đơn giản ấy là một năm nỗ lực của rất nhiều người.”
Bứt phá sau giải thưởng Sen Vàng
Tổng kết 6 tháng đầu năm 2026, anh Minh Phương được vinh danh với giải thưởng “Sen Vàng rực rỡ”. Nhắc về danh hiệu ấy câu trả lời của anh lại luôn bắt đầu bằng hai chữ “tập thể” thay vì nhắc về chính mình.
Anh nhắc đến lãnh đạo đã tin tưởng giao việc. Anh nhắc đến đồng nghiệp trong Ban Kỹ thuật đồng tâm. Anh nhắc cả về những người ngày ngày lặng lẽ làm việc phía sau sân đỗ.
“Bởi thật lòng mà nói, những kết quả vừa qua hoàn toàn không thể thành hiện thực nếu thiếu đi sự kỷ luật và đồng lòng của cả một tập thể. Một mình tôi không tạo ra được con số nào cả; tôi chỉ may mắn là người đứng tên nhận thay.” – anh Minh Phương nói.
Có lẽ vì vậy mà với anh, Sen Vàng là một dấu mốc đẹp. Ở chặng đường phía trước, anh vẫn muốn tiếp tục mở rộng các chương trình phòng ngừa hỏng hóc, khai thác sâu hơn dữ liệu kỹ thuật, phát triển các công cụ cảnh báo sớm và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý kỹ thuật tàu bay.
Đó đều là những công việc khó nhìn thấy bằng mắt thường. Nhưng cũng giống như nghề kỹ thuật mà anh đã chọn, giá trị của chúng sẽ hiện diện rõ nhất vào những ngày mọi chuyến bay đều cất cánh bình yên, đúng giờ và không ai phải nhắc đến những con người phía sau.
Người ta thường nhớ đến những chuyến bay đặc biệt. Còn anh Nguyễn Minh Phương lại mong những chuyến bay mình góp sức sẽ… chẳng có gì để nhớ.
Không có sự cố. Không có những thông báo chậm chuyến vì lý do kỹ thuật. Không có những bản tin nóng. Chỉ có những hành trình bình yên nối tiếp nhau cất cánh. Đó cũng là cách những người làm kỹ thuật âm thầm viết nên giá trị của mình: không bằng những khoảnh khắc được nhìn thấy, mà bằng những điều chưa từng xảy ra.
