IOSA là gì và vì sao Vietnam Airlines phải có IOSA?
Từ ngày 29/06 đến 03/07/2026, đoàn đánh giá của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) sẽ thực hiện kỳ đánh giá gia hạn chứng nhận IOSA tại Vietnam Airlines. Đây là một trong những hoạt động quan trọng nhất trong lĩnh vực an toàn khai thác của Hãng, đồng thời là dịp để kiểm chứng hiệu quả vận hành của hệ thống quản lý an toàn, chất lượng đang được áp dụng trên toàn hệ thống.
Ít ai biết rằng, đằng sau mỗi kỳ đánh giá kéo dài chỉ vài ngày là cả một hành trình duy trì tiêu chuẩn liên tục suốt hơn hai thập kỷ. Năm 2005, Vietnam Airlines đạt Chứng nhận đánh giá An toàn khai thác IOSA (IATA Operational Safety Audit) chứng chỉ quan trọng nhất về an toàn hàng không và cũng là điều kiện tiên quyết để Hãng trở thành thành viên chính thức của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA). Để đạt được dấu mốc quan trọng đó là sự nỗ lực của cả tập thể Tổng công ty Hàng không Việt Nam, trong đó đặc biệt là những người làm công tác an toàn.
IOSA là chương trình đánh giá được quốc tế công nhận, được thiết kế để đánh giá hệ thống quản lý và kiểm soát hoạt động khai thác của các hãng hàng không. Đây là yêu cầu bắt buộc đối với các hãng hàng không là thành viên của IATA. Bộ tiêu chuẩn IOSA được IATA thiết lập và liên tục phát triển dựa trên các yêu cầu của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), quy định của Cơ quan An toàn Hàng không châu Âu (EASA) và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).
Theo quy định của IATA, IOSA được thực hiện đánh giá gia hạn hai năm một lần hoặc đánh giá kiểm chứng và là một phần quan trọng trong chương trình an toàn của tổ chức này. Kết quả đánh giá IOSA cho phép các hãng hàng không tối đa hóa việc sử dụng kết quả đánh giá của IATA, qua đó tiết kiệm đáng kể chi phí và nguồn lực khi thực hiện các cuộc đánh giá chéo đối với đối tác.
Đối với Vietnam Airlines, giá trị của IOSA không chỉ dừng lại ở một chứng nhận quốc tế. Trong quá trình phát triển, IOSA đã trở thành một trong những nền tảng quan trọng giúp Hãng mở rộng cánh cửa hội nhập với ngành hàng không toàn cầu.
Chứng nhận IOSA được xem như một “tấm thẻ xanh” trên con đường hội nhập quốc tế của Vietnam Airlines. Nhờ đáp ứng các tiêu chuẩn IOSA, năm 2015 Vietnam Airlines được cấp chứng chỉ FAOC để khai thác các chuyến bay đến châu Âu (EASA TCO); năm 2021 được cấp phép khai thác thành công các chuyến bay thẳng thường lệ đến Mỹ. Bên cạnh đó, việc sở hữu chứng nhận IOSA cũng tạo điều kiện thuận lợi để Vietnam Airlines gia nhập Liên minh hàng không SkyTeam vào năm 2010.
Việc trở thành thành viên của SkyTeam không chỉ giúp mở rộng khả năng hợp tác quốc tế mà còn mang đến cho hành khách những trải nghiệm thuận tiện và đồng nhất theo tiêu chuẩn quốc tế trên mạng bay toàn cầu của liên minh.
Không chỉ là một chứng nhận quốc tế
Tuy nhiên, đạt được chứng nhận IOSA mới chỉ là điểm khởi đầu. Thách thức lớn nhất đối với Vietnam Airlines trong hơn 20 năm qua chính là duy trì liên tục sự tuân thủ đối với các tiêu chuẩn IOSA trên cả hai phương diện: đáp ứng đầy đủ yêu cầu về hệ thống tài liệu và bảo đảm việc triển khai thực hiện đúng quy định trong thực tế khai thác.
Hiện nay, Vietnam Airlines đang duy trì hàng trăm tiêu chuẩn IOSA thuộc 8 lĩnh vực hoạt động gồm: tổ chức, hệ thống quản lý và hệ thống an toàn – chất lượng; khai thác bay; kiểm soát khai thác và điều phái bay; kỹ thuật và bảo dưỡng tàu bay; khai thác khoang khách; khai thác mặt đất; khai thác hàng hóa; an ninh hàng không.
Để đáp ứng các yêu cầu này, Vietnam Airlines đã xây dựng và không ngừng hoàn thiện hệ thống tài liệu gồm tài liệu hệ thống quản lý an toàn (SMSM), tài liệu chất lượng (QM), tài liệu khai thác bay (FOM), bảo dưỡng kỹ thuật tàu bay (AMM), tài liệu khai thác mặt đất (GOM), tài liệu khai thác hàng hóa (COM), tài liệu khai thác khoang khách (CCOM), tài liệu an ninh hàng không (SEC) và hệ thống tài liệu huấn luyện.
Điều đó cho thấy IOSA không đơn thuần là một cuộc đánh giá định kỳ mà đã trở thành một phần trong phương thức quản trị và vận hành của Vietnam Airlines. Mỗi quy trình, mỗi quy định, mỗi hoạt động huấn luyện hay giám sát đều góp phần duy trì các tiêu chuẩn an toàn quốc tế mà Hãng đã kiên trì xây dựng trong suốt hơn hai thập kỷ.
Với hàng chục nghìn hành khách mỗi ngày và hàng chục triệu hành khách mỗi năm đang đặt niềm tin vào mỗi chuyến bay của Vietnam Airlines, việc duy trì các tiêu chuẩn an toàn quốc tế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc đạt được chứng chỉ an toàn và trở thành thành viên của các tổ chức hàng không quốc tế hàng đầu không chỉ khẳng định chất lượng, uy tín của Hãng mà còn là cam kết đối với hành khách, đối tác và cộng đồng.
Đó cũng là lý do Vietnam Airlines luôn xác định “An toàn là số 1” – nền tảng cho mọi hoạt động. Công cuộc bảo đảm an toàn và phát triển văn hóa an toàn vì thế không phải nhiệm vụ của riêng một đơn vị hay một bộ phận nào mà là trách nhiệm của toàn hệ thống.
Hiện nay, Vietnam Airlines đang triển khai kế hoạch truyền thông Chính sách An toàn – Chất lượng mới tới toàn thể người lao động nhằm tăng cường phổ biến, nâng cao nhận thức và thống nhất hành động trong toàn Tổng công ty. Đây đồng thời cũng là hoạt động trọng tâm trong công tác chuẩn bị cho kỳ đánh giá gia hạn chứng nhận IOSA sẽ diễn ra từ ngày 29/06 đến 03/07/2026.
Hơn 20 năm duy trì chuẩn IOSA là minh chứng cho cam kết bền bỉ của Vietnam Airlines đối với an toàn và chất lượng. Hành trình đó được tạo nên từ sự tuân thủ, tính kỷ luật và trách nhiệm của mỗi cá nhân trong toàn hệ thống. Và đó cũng chính là nền tảng để Vietnam Airlines tiếp tục duy trì vị thế của Hãng hàng không quốc gia theo các chuẩn mực quốc tế cao nhất.
