Có những bài học, khi đọc trên trang sách, ta nghĩ mình đã hiểu. Nhưng chỉ đến khi bước vào một tình huống bất ngờ, đứng trước một hành khách đang cần giúp đỡ, hay phải đưa ra quyết định trong vài phút ngắn ngủi giữa không trung, ta mới thực sự hiểu bài học ấy có ý nghĩa như thế nào.
Với người tiếp viên hàng không, mỗi chuyến bay là một không gian làm việc đặc biệt. Chúng tôi làm việc giữa bầu trời, tiếp xúc với nhiều quốc tịch, ngôn ngữ, văn hóa và những tính cách khác nhau. Có những chuyến bay diễn ra bình yên theo đúng kế hoạch, nhưng cũng có những thời điểm mọi tình huống thay đổi rất nhanh, đòi hỏi người tiếp viên phải bình tĩnh, linh hoạt, quyết đoán và giàu lòng trắc ẩn.
Hơn ba mươi năm gắn bó với nghề bay, tôi càng thấm thía rằng kiến thức không chỉ nằm trong sách vở, còn bản lĩnh không tự nhiên mà có. Cả hai đều cần được bồi đắp bằng quá trình học tập, rèn luyện và trải nghiệm mỗi ngày.
Từ những trang sách viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, tôi nghĩ nhiều hơn về một bài học tưởng như ngắn gọn nhưng chứa đựng chiều sâu của phương pháp tư duy và hành động: “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Với tôi, đó không chỉ là một nguyên tắc để xử lý tình huống trong nghề tiếp viên, mà còn gợi mở cách mỗi người đảng viên giữ vững nguyên tắc, chủ động thích ứng với thực tiễn và hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Từ một người học Bác đến ý thức trách nhiệm của người đảng viên
Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách, phương pháp Hồ Chí Minh không nên chỉ dừng lại ở việc đọc một cuốn sách, ghi nhớ một câu nói hay tham gia một buổi sinh hoạt chuyên đề. Điều quan trọng hơn là sau mỗi lần học, chúng ta hiểu thêm điều gì, thay đổi cách nghĩ ra sao và vận dụng được gì vào công việc hằng ngày.
Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi trọng việc học, tự học và học suốt đời. Người nhấn mạnh mối quan hệ giữa học và hành; học phải gắn với thực tiễn, với công việc và đời sống. Tinh thần ấy nhắc mỗi chúng ta rằng học tập không phải để tích lũy kiến thức cho riêng mình mà còn để làm việc tốt hơn, sống có trách nhiệm hơn và phục vụ con người tốt hơn.
Đối với tiếp viên hàng không, việc học càng không thể ngừng lại sau khi hoàn thành các khóa đào tạo nghiệp vụ. Quy trình an toàn được cập nhật, công nghệ thay đổi, yêu cầu dịch vụ ngày càng cao, hành khách đến từ những nền văn hóa khác nhau. Những kiến thức đã có cần được bổ sung; những kinh nghiệm từng hiệu quả cũng cần được xem xét lại trước những hoàn cảnh mới.
Đọc sách giúp chúng tôi mở rộng hiểu biết. Học ngoại ngữ giúp chúng tôi giao tiếp tốt hơn. Tìm hiểu văn hóa, tâm lý và phong tục của các quốc gia giúp chúng tôi hiểu hành khách thay vì chỉ nhìn họ qua những biểu hiện bên ngoài. Học từ đồng nghiệp giúp chúng tôi nhận ra những cách xử lý khác nhau trước cùng một vấn đề. Còn tự nhìn lại sau mỗi chuyến bay giúp chúng tôi biết mình đã làm tốt điều gì và còn thiếu sót ở đâu.
Với người đảng viên, quá trình ấy còn gắn với trách nhiệm nêu gương. Nêu gương không nhất thiết bắt đầu từ những việc lớn lao. Đôi khi, đó là sự chuẩn bị kỹ trước chuyến bay, thái độ bình tĩnh khi có sự cố, cách ứng xử tôn trọng với hành khách, tinh thần nhận trách nhiệm khi có thiếu sót, hay sự sẵn lòng hướng dẫn một đồng nghiệp trẻ.
Những điều ấy có thể nhỏ bé trong mắt người ngoài, nhưng lại tạo nên chất lượng công việc và niềm tin trong một tập thể.
Từ câu chuyện học tập của mỗi cá nhân, vì thế, cần nhìn rộng hơn đến vấn đề xây dựng Đảng trong môi trường nghề nghiệp: làm thế nào để mỗi đảng viên thực sự trưởng thành qua công việc, để việc học tập nghị quyết và học tập Bác chuyển thành hành động cụ thể, có thể nhận thấy trong từng nhiệm vụ hằng ngày.
Từ Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đến hành động cụ thể trên mỗi chuyến bay
Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt ra yêu cầu tiếp tục kiên định và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; đồng thời thúc đẩy đổi mới, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Những định hướng ấy cần được cụ thể hóa phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và điều kiện của từng cơ quan, đơn vị.
Đối với Đoàn Tiếp viên, việc đưa nghị quyết vào cuộc sống không phải là điều gì xa xôi. Nó bắt đầu từ chính yêu cầu của nghề nghiệp: bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng phục vụ, xây dựng tác phong chuyên nghiệp, tăng cường năng lực ngoại ngữ, thích ứng với môi trường quốc tế và giữ gìn hình ảnh của Hãng hàng không Quốc gia.
Một nghị quyết chỉ thực sự đi vào cuộc sống khi mỗi người hiểu được phần việc của mình trong những mục tiêu chung ấy.
Với người tiếp viên, học tập nghị quyết phải gắn với việc hiểu đúng quy định, thực hiện nghiêm quy trình, nâng cao năng lực chuyên môn và chủ động trước những thay đổi. Với người đảng viên, bên cạnh việc hoàn thành nhiệm vụ cá nhân còn có trách nhiệm lan tỏa tinh thần học tập, hỗ trợ đồng nghiệp và góp phần xây dựng môi trường làm việc kỷ cương, trách nhiệm, đoàn kết.
Đó cũng là cách chuyển từ học tập, quán triệt sang hiểu sâu và hành động cụ thể, phù hợp với tinh thần Chỉ thị số 01-CT/TW ngày 23/1/2026 về nghiên cứu, học tập, quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.
Từ thực tiễn nghề nghiệp, tôi nghĩ văn hóa đọc có thể trở thành một điểm khởi đầu thiết thực. Một cuốn sách hay, một bài viết có giá trị, một câu chuyện nghề được chia sẻ đúng lúc đều có thể gợi ra cách nhìn mới. Nhưng đọc không nên dừng ở việc giới thiệu tên sách hay trích dẫn những câu nói đáng nhớ. Điều quan trọng là cùng nhau trao đổi: bài học này liên quan gì đến công việc của chúng ta, có thể vận dụng ở đâu và cần thay đổi điều gì?
Nếu mỗi người đọc thêm một chút, chia sẻ một kinh nghiệm và thực hành một điều đã học, tri thức cá nhân sẽ dần trở thành nguồn lực chung của tập thể.
Đó là con đường từ cá nhân đến tập thể, từ nhận thức đến hành động, cũng là một cách góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên bằng những việc làm gần gũi và có thể kiểm chứng trong thực tiễn.
“Dĩ bất biến, ứng vạn biến”: Giữ nguyên tắc, linh hoạt trong cách làm
Trong nghề tiếp viên, không có hai chuyến bay nào hoàn toàn giống nhau. Một hành khách có thể cần hỗ trợ y tế; một gia đình có trẻ nhỏ có thể gặp khó khăn; một sự thay đổi về khai thác có thể làm đảo lộn kế hoạch phục vụ. Có những tình huống được dự liệu trong quy trình, nhưng cũng có những việc chỉ khi xảy ra chúng tôi mới biết mình phải giải quyết như thế nào.
Bởi vậy, người tiếp viên cần hiểu rõ điều gì không được phép thay đổi và điều gì cần linh hoạt để phù hợp với hoàn cảnh.
Với chúng tôi, an toàn bay là nguyên tắc không thể thỏa hiệp. Quy trình, kỷ luật khai thác và trách nhiệm nghề nghiệp là nền tảng. Nhưng trong khuôn khổ những nguyên tắc ấy, cách giao tiếp, phân công nhiệm vụ, phối hợp với đồng nghiệp và hỗ trợ hành khách phải linh hoạt theo từng tình huống.
Linh hoạt không có nghĩa là tùy tiện. Giữ nguyên tắc cũng không có nghĩa là máy móc.
Tôi nhớ chuyến bay VN62 từ Moscow về Hà Nội, khi một hành khách nam quốc tịch Nga, khoảng 55 tuổi, đột ngột gặp vấn đề sức khỏe. Tình huống ấy đòi hỏi tổ tiếp viên phải nhanh chóng đánh giá tình hình, tổ chức hỗ trợ và phối hợp tìm kiếm sự trợ giúp y tế.
Thông báo được thực hiện bằng tiếng Việt, tiếng Nga và tiếng Anh để tìm kiếm nhân viên y tế trên chuyến bay. Bốn bác sĩ có mặt trên máy bay đã tham gia hỗ trợ hành khách, trong đó có Bộ trưởng Y tế Nga Mikhail Murashko. Tổ tiếp viên phối hợp với các bác sĩ, bố trí người trực tiếp hỗ trợ, người thực hiện liên lạc và những thành viên khác tiếp tục duy trì hoạt động phục vụ, đồng thời theo dõi tình trạng hành khách trong suốt hành trình. Hành khách được hỗ trợ kịp thời và chuyến bay tiếp tục hành trình an toàn.
Trong tình huống ấy, không ai có thể chỉ làm theo một kịch bản cứng nhắc. Người tiếp viên phải bình tĩnh, biết huy động nguồn lực, giao tiếp rõ ràng và phối hợp nhịp nhàng. Nhưng mọi sự linh hoạt đều phải hướng đến mục tiêu không thay đổi: bảo đảm an toàn và hỗ trợ hành khách bằng khả năng tốt nhất của mình.
Tôi cũng từng gặp tình huống một hành khách mang thai khoảng sáu tuần, trên chuyến bay từ Vinh đi Hà Nội, xuất hiện đau bụng dữ dội và ra máu. Trong hoàn cảnh đó, điều cần thiết không chỉ là tổ chức hỗ trợ y tế, mà còn là giữ bình tĩnh để trấn an hành khách, phối hợp với cơ trưởng và chuẩn bị phương án hỗ trợ khi máy bay hạ cánh.
Sau khi máy bay đến nơi, nhân viên y tế được bố trí tiếp nhận hành khách. Về sau, tôi biết tình trạng thai kỳ đã ổn định. Tin ấy khiến tôi nhẹ lòng, như thể một phần lo lắng mình mang theo trong chuyến bay cũng được đặt xuống.
Những tình huống như vậy giúp tôi hiểu rằng “dĩ bất biến, ứng vạn biến” không phải là một câu nói để trưng bày. Đó là phương pháp tư duy và hành động: giữ vững mục tiêu, nguyên tắc; bình tĩnh nhận diện hoàn cảnh; lựa chọn cách giải quyết phù hợp; phối hợp với những người có thể giúp đỡ và chịu trách nhiệm với quyết định của mình.
Điều bất biến tạo nên điểm tựa. Sự linh hoạt giúp chúng ta tìm được con đường phù hợp trong hoàn cảnh cụ thể.
Những bài học không chỉ đến từ sách vở
Trong nghề bay, hành khách cũng là những người thầy đặc biệt. Mỗi người mang theo một câu chuyện, một nền văn hóa, một kỳ vọng khác nhau. Nếu chỉ nhìn vào yêu cầu trước mắt, đôi khi chúng tôi sẽ bỏ qua điều thực sự khiến họ lo lắng hoặc cần được giúp đỡ.
Tôi từng chứng kiến những chuyến bay có em bé còn rất nhỏ phải xa cha mẹ, những gia đình đưa con về Việt Nam trong giai đoạn dịch bệnh, hay những hành khách cần được hỗ trợ nhiều hơn vì tuổi tác, sức khỏe và hoàn cảnh riêng.
Trong một bài viết chia sẻ về nghề, tôi từng kể câu chuyện những em bé được đưa từ châu Âu về Việt Nam để tránh dịch COVID-19. Hình ảnh trẻ nhỏ phải rời xa cha mẹ, những người mẹ trên chuyến bay nhìn các em bằng sự đồng cảm, khiến tôi nhận ra rằng phía sau một nhiệm vụ khai thác còn có những phận người rất cụ thể.
Chúng tôi không thể giải quyết tất cả khó khăn của hành khách. Nhưng có thể lắng nghe kỹ hơn, giải thích rõ hơn, quan tâm đúng lúc và làm tốt phần việc của mình. Đôi khi, một lời nói nhẹ nhàng hay một sự chủ động vừa đủ cũng giúp người khác cảm thấy yên tâm hơn.
Học từ thực tiễn cũng có nghĩa là biết nhìn lại những điều chưa làm được. Một phản ánh của hành khách không nên chỉ được xem như việc cần giải trình; đó còn là cơ hội để kiểm tra lại quy trình, cách phối hợp và chất lượng phục vụ. Một lời khen cũng không nên chỉ dừng ở niềm vui cá nhân, mà cần giúp tập thể nhận ra cách làm tốt để cùng học hỏi.
Tôi tin rằng người làm nghề lâu năm không phải là người không còn mắc sai sót, mà là người biết rút kinh nghiệm từ sai sót, biết lắng nghe và không ngừng tự điều chỉnh.
Từ “tôi” đến “chúng tôi”: Vai trò nêu gương và sức mạnh của tập thể
Trong một chuyến bay, không có một cá nhân nào có thể tự mình bảo đảm tất cả mọi việc. Sự an toàn và chất lượng phục vụ là kết quả của cả tổ tiếp viên, sự phối hợp với tổ lái và các bộ phận liên quan, cùng việc mỗi người thực hiện đúng phần trách nhiệm của mình.
Điều đó cũng đúng với việc học tập và làm theo Bác trong xây dựng Đảng. Một đảng viên có thể bắt đầu từ việc tự học, tự rèn luyện, nhưng giá trị của việc học sẽ lớn hơn khi được chia sẻ, trao đổi và chuyển thành năng lực chung của tập thể.
Với những người làm nghề lâu năm, trách nhiệm không chỉ là hoàn thành tốt công việc của mình. Còn có trách nhiệm truyền lại kinh nghiệm, hướng dẫn đồng nghiệp trẻ, giúp các em hiểu vì sao một quy trình cần được tuân thủ, vì sao một chi tiết nhỏ có thể ảnh hưởng đến an toàn, và vì sao thái độ phục vụ đôi khi quan trọng không kém kỹ năng nghiệp vụ.
Kinh nghiệm không thể truyền lại chỉ bằng lời nhắc “chị đã làm nghề lâu rồi”. Muốn người trẻ trưởng thành, cần giải thích, làm mẫu, cùng thực hành và tạo điều kiện để các em tự rút ra bài học. Người đi trước cũng phải sẵn sàng lắng nghe những điều mới từ thế hệ sau.
Tôi từng được đồng nghiệp gọi là “người chị cả trên không”. Tôi trân trọng cách gọi ấy, nhưng càng làm nghề lâu, tôi càng hiểu rằng không có một “chị cả” nào có thể làm nên một chuyến bay an toàn nếu thiếu sự phối hợp của cả tập thể.
Người đứng đầu tổ bay, cũng như người đảng viên trong tập thể, cần nêu gương bằng hành động cụ thể: chuẩn bị kỹ, làm việc có nguyên tắc, giao tiếp rõ ràng, công bằng trong phân công, bình tĩnh khi có tình huống và không né tránh trách nhiệm. Khi có thiếu sót, cần nhìn thẳng vào vấn đề để tìm cách khắc phục, thay vì chỉ tìm lý do giải thích.
Từ đó, việc học tập và làm theo Bác không còn là câu chuyện riêng của từng người. Nó trở thành một quá trình cùng nhau học hỏi, cùng nhau hoàn thiện và cùng chịu trách nhiệm về chất lượng công việc.
Để làm được điều ấy, sinh hoạt chi bộ và hoạt động chuyên môn cần có sự gắn kết thực chất hơn. Những nội dung chính trị, tư tưởng nên được liên hệ với nhiệm vụ cụ thể; những tình huống nghề nghiệp có giá trị nên được trao đổi để rút kinh nghiệm; những cách làm hiệu quả cần được chia sẻ để đồng nghiệp có thể vận dụng.
Có thể bắt đầu bằng những việc giản dị: giới thiệu một cuốn sách có ích, chia sẻ một bài học sau chuyến bay, cùng phân tích một tình huống đã xảy ra, hoặc trao đổi về cách xử lý phù hợp trong môi trường đa văn hóa. Quan trọng không phải là hình thức cầu kỳ mà là tạo được thói quen học tập liên tục và tinh thần cầu thị trong tập thể.
Vững nguyên tắc, chủ động đổi mới, thích ứng với những thay đổi
Bầu trời hôm nay không giống bầu trời của ba mươi năm trước. Máy bay hiện đại hơn, công nghệ phát triển hơn, hành khách có nhiều lựa chọn hơn và yêu cầu đối với người tiếp viên cũng ngày càng cao.
Nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ, chúng tôi có thể chậm trước những thay đổi. Nhưng nếu chỉ chạy theo cái mới mà quên đi những nguyên tắc nền tảng, chúng tôi cũng khó hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Vì thế, học Bác đối với người tiếp viên không chỉ là đọc và nhớ. Đó là học cách suy nghĩ có nguyên tắc nhưng không cứng nhắc; làm việc khoa học nhưng không lạnh lùng; giữ kỷ luật nhưng vẫn biết lắng nghe; chủ động đổi mới nhưng không đánh mất trách nhiệm với con người.
Đối với người đảng viên, đây cũng là một yêu cầu của quá trình tự rèn luyện: biến nhận thức thành hành động, biến tinh thần nêu gương thành việc làm có thể nhìn thấy, biến kinh nghiệm cá nhân thành giá trị chung. Từ mỗi chuyến bay, mỗi tình huống và mỗi lần nhìn lại công việc, chúng ta có thêm cơ hội hoàn thiện mình.
Văn hóa đọc, nếu được nuôi dưỡng thường xuyên, có thể giúp mỗi người mở rộng tầm nhìn. Việc học ngoại ngữ giúp chúng tôi giao tiếp và kết nối tốt hơn. Chuyển đổi số có thể hỗ trợ việc cập nhật kiến thức, chia sẻ kinh nghiệm và tiếp cận thông tin nhanh chóng. Nhưng sách vở, công nghệ hay kinh nghiệm chỉ thực sự có giá trị khi được sử dụng đúng cách, phục vụ công việc và con người.
Sau cùng, mọi phương pháp đều cần trở về với mục đích của nó: giúp con người làm việc tốt hơn, sống có trách nhiệm hơn và đối xử với nhau tử tế hơn.
Tôi nghĩ đó cũng là điều làm nên ý nghĩa sâu xa của việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong môi trường nghề nghiệp. Không phải để mỗi người trở thành một hình mẫu hoàn hảo, mà để mỗi người biết tự soi lại mình, sửa mình từng ngày và có trách nhiệm hơn với công việc, đồng nghiệp, hành khách.
Từ một người đọc sách đến một tập thể cùng học hỏi; từ câu chuyện nghề nghiệp đến trách nhiệm xây dựng Đảng; từ tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV đến những hành động cụ thể trên mỗi chuyến bay – tất cả đều cần được nối với nhau bằng sự chân thành và tính thiết thực.
Với tôi, “dĩ bất biến, ứng vạn biến” không chỉ là bài học về cách xử lý những tình huống bất ngờ giữa không trung. Đó còn là lời nhắc về cách sống và làm nghề: có những nguyên tắc phải giữ vững, nhưng cách làm cần luôn được hoàn thiện; có những trách nhiệm không thể thay đổi, nhưng năng lực của mỗi người phải không ngừng phát triển.
Và có lẽ, sau tất cả những chuyến bay đã qua, điều tôi mong mình và những đồng nghiệp tiếp tục giữ được không phải là cảm giác đã có nhiều năm kinh nghiệm, mà là sự khiêm nhường của người vẫn còn muốn học, sự tỉnh táo của người biết giữ nguyên tắc và lòng nhân hậu của người luôn nhớ rằng phía sau mỗi nhiệm vụ là những con người bằng xương bằng thịt, với những niềm vui, nỗi lo và hy vọng rất riêng.
Bởi học để biết là cần thiết. Học để làm tốt công việc là trách nhiệm. Nhưng học để hiểu người khác hơn, để sống tử tế hơn và để mỗi ngày làm nghề có thêm ý nghĩa. Với tôi, đó mới là hành trình học tập không có điểm dừng.
