
Trước đây, khi nhắc đến chuyển đổi số, nhiều người trong chúng ta thường nghĩ đến những hệ thống lớn, những phần mềm hiện đại hay công việc của đội ngũ công nghệ thông tin. Nhưng giờ đây, chuyển đổi số đã đi vào những công việc rất gần gũi.
Một bảng số liệu được tổng hợp nhanh hơn. Một báo cáo được hoàn thiện thuận tiện hơn. Một lượng lớn thông tin được tìm kiếm, sắp xếp và phân tích trong thời gian ngắn hơn. Một câu hỏi của khách hàng được tiếp nhận và trả lời nhanh hơn. Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước xuất hiện trong chính những công việc hằng ngày như vậy.
Tại Vietnam Airlines, chuyển đổi số và AI cũng đang được triển khai ngày càng sâu rộng. Hãng phát triển VNA-AI 2.0, hướng tới xây dựng hệ sinh thái AI và đưa AI trở thành một “đồng nghiệp số”, hỗ trợ CBNV trong công việc.
Là một đảng viên đang làm việc tại Vietnam Airlines, tôi nhận thấy điều đáng quan tâm không chỉ là AI có thể làm được bao nhiêu việc. Điều quan trọng hơn là chúng ta thay đổi như thế nào khi công nghệ ngày càng tham gia sâu vào công việc của mình. AI có thể xử lý dữ liệu nhanh hơn con người. AI có thể giúp tìm kiếm thông tin nhanh hơn. AI có thể hỗ trợ viết, tổng hợp, phân tích và đưa ra những gợi ý ban đầu.
Nhưng AI không thể thay CBNV chịu trách nhiệm về công việc được giao. AI cũng không thể thay chúng ta xác định thông tin nào cần kiểm chứng, cách làm nào phù hợp và quyết định nào là đúng trong từng hoàn cảnh cụ thể.
Vì vậy, với tôi, câu chuyện AI không chỉ là câu chuyện về một công nghệ mới. Đó còn là câu chuyện về ý thức trách nhiệm, tinh thần học hỏi, cách làm việc và thái độ của mỗi CBNV, đảng viên trước những thay đổi của thời đại.
Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là “đột phá quan trọng hàng đầu”, đồng thời đặt ra yêu cầu CBNV, đảng viên phải nhận thức đầy đủ, xác định rõ trách nhiệm, chủ động triển khai và gương mẫu thực hiện.
Tôi nghĩ, tinh thần ấy trước hết có thể bắt đầu từ những việc rất bình thường. Đó là không ngại học một công cụ mới, thay đổi một cách làm đã quen. Không giữ suy nghĩ “trước nay vẫn làm như thế” và cũng không chạy theo công nghệ chỉ vì công nghệ đang trở thành xu hướng. Điều cần thiết là biết công nghệ có thể giúp gì cho công việc của mình, sử dụng nó đúng mục đích và chịu trách nhiệm với kết quả cuối cùng. Đối với người đảng viên, tinh thần tiên phong trong chuyển đổi số có thể bắt đầu từ chính việc làm tốt hơn công việc hằng ngày của mình.
Trong một hãng hàng không, dữ liệu xuất hiện ở khắp nơi: thông tin chuyến bay, hành khách, doanh thu, thị trường, khai thác, dịch vụ. Mỗi ngày, hàng nghìn, hàng triệu thông tin được tạo ra. Giá trị của dữ liệu càng được khẳng định khi các tập đoàn công nghệ săn đón.
Một minh chứng rõ nét là thương vụ Google đang xin cấp phép mua kho dữ liệu vận hành nội bộ của hãng hàng không phá sản Spirit Airlines (Mỹ) với giá 10 triệu USD, bổ sung nguồn tài nguyên số phục vụ chiến lược huấn luyện AI. Thương vụ dự kiến được Tòa án Phá sản Khu vực Phía Nam New York xem xét phê duyệt.
Một điểm đáng lưu ý là Google khẳng định không mua dữ liệu khách hàng hay thông tin thẻ tín dụng, mọi dữ liệu cá nhân sẽ được loại bỏ hoàn toàn bởi bên thứ ba trước khi bàn giao. Thương vụ này cho thấy dữ liệu vận hành doanh nghiệp đang trở thành tài sản chiến lược trong kỷ nguyên AI, và nếu biết khai thác, nó có thể tạo ra giá trị rất lớn.
AI tại Vietnam Airlines không còn là câu chuyện chỉ dành cho những người làm công nghệ mà đang được nghiên cứu và ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như hỗ trợ phân tích nhu cầu, chăm sóc khách hàng, khai thác và các hoạt động quản trị. Hãng cũng đang hướng tới giai đoạn Agentic AI, trong đó AI có thể trở thành một “đồng nghiệp số”, hỗ trợ người lao động thực hiện công việc hiệu quả hơn.
Một người làm báo cáo không nên chỉ dừng lại ở việc “làm cho xong bảng số liệu”. Quan trọng hơn là phải hiểu những con số đó đang phản ánh điều gì. Một CBNV cần biết cách lấy dữ liệu, biết dữ liệu nào cần thiết, dữ liệu có chính xác không và sử dụng dữ liệu đó để phục vụ công việc như thế nào. Đó cũng là lý do tôi cho rằng AI không làm giảm vai trò của người lao động. Ngược lại, AI làm cho yêu cầu đối với người lao động cao hơn.
Vietnam Airlines định hướng VNA-AI 2.0 theo hướng xây dựng hệ sinh thái AI và đưa AI trở thành một “đồng nghiệp số” hỗ trợ CBNV. Cách gọi “đồng nghiệp số” khiến tôi nghĩ đến một điều rất đơn giản. Một đồng nghiệp tốt không chỉ giúp chúng ta làm việc nhanh hơn. Quan trọng hơn, họ giúp chúng ta nhìn thấy vấn đề, đặt ra câu hỏi và tìm cách giải quyết công việc tốt hơn. AI cũng có thể hỗ trợ như vậy.
Nhưng cuối cùng, người sử dụng vẫn phải đọc lại, kiểm tra lại và quyết định có sử dụng kết quả đó hay không. Đó là ranh giới rất quan trọng. AI có thể hỗ trợ công việc nhưng không thể nhận trách nhiệm thay con người. Vì vậy, càng sử dụng AI nhiều, chúng ta càng phải có ý thức kiểm chứng thông tin và bảo vệ dữ liệu. Đối với người đảng viên, đây không chỉ là yêu cầu về kỹ năng, đó còn là yêu cầu về tính trung thực, trách nhiệm và kỷ luật trong công việc.
Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới nhấn mạnh các yêu cầu về bản lĩnh, trách nhiệm, đổi mới, sáng tạo, trung thực, gương mẫu và không ngừng học tập, rèn luyện. Những yêu cầu đó càng có ý nghĩa khi chúng ta bước vào thời đại AI. Bởi công nghệ có thể thay đổi rất nhanh, nhưng trách nhiệm của người Đảng viên đối với công việc thì không thay đổi.
Tôi cho rằng, chuyển đổi số cuối cùng không phải để chứng minh chúng ta có bao nhiêu phần mềm hay sử dụng bao nhiêu công nghệ mới. Điều quan trọng là công nghệ giúp công việc tốt hơn như thế nào.
Một CBNV giảm được thời gian làm những thao tác thủ công. Một báo cáo được tổng hợp nhanh hơn nhưng vẫn bảo đảm độ chính xác. Một người quản lý có thông tin kịp thời hơn để đưa ra quyết định. Một nhân viên có thêm thời gian để tập trung vào công việc cần đến kinh nghiệm và sự trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp, khách hàng. Những thay đổi đó tuy nhỏ nhưng rất thiết thực. Và với tôi, đó mới là ý nghĩa gần gũi nhất của chuyển đổi số.
Tháng 6/2026, Vietnam Airlines triển khai chương trình “Bình dân học vụ AI”, nhằm nâng cao năng lực ứng dụng AI trong toàn Tổng công ty. Tôi rất thích cách gọi “Bình dân học vụ AI”. Bởi nó gợi cho chúng ta một tinh thần rất giản dị: khi thời đại thay đổi thì mình phải học để theo kịp thời đại. Không phải ai cũng có thể trở thành chuyên gia AI. Nhưng mỗi người đều có thể học một chút. Học cách đặt câu hỏi cho AI. Học cách kiểm tra câu trả lời. Học cách sử dụng AI để xử lý công việc. Học cách bảo vệ thông tin và dữ liệu.
Với người đảng viên, học tập còn là trách nhiệm nêu gương. Không nhất thiết phải là người biết AI đầu tiên, nhưng cần là người không ngại học. Không nhất thiết phải tạo ra một hệ thống lớn, nhưng có thể bắt đầu bằng việc tìm một cách làm tốt hơn cho công việc của mình. Không nhất thiết phải nói những điều lớn lao về chuyển đổi số, nhưng có thể bắt đầu bằng một việc rất cụ thể: giúp công việc của mình hiệu quả hơn và chia sẻ cách làm tốt với đồng nghiệp.
Tại Phòng Thương mại Hành khách, Chi nhánh Tổng công ty Hàng không Việt Nam khu vực Việt Nam, công việc không chỉ gắn với những con số về hành khách, doanh thu hay chuyến bay mà còn đòi hỏi phải thường xuyên theo dõi những yếu tố bên ngoài có thể tác động đến nhu cầu đi lại của khách hàng. Do đặc thù công việc và yêu cầu bảo mật, những dữ liệu nội bộ, dữ liệu kinh doanh chi tiết của Tổng công ty không được đưa lên các công cụ AI.
Đây cũng là một nguyên tắc mà người sử dụng AI cần đặc biệt lưu ý. Công nghệ càng thuận tiện thì yêu cầu bảo vệ thông tin càng phải được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, AI vẫn có thể hỗ trợ rất nhiều từ những nguồn thông tin công khai.
Chẳng hạn, thay vì mất nhiều thời gian đọc và tổng hợp từng bản tin riêng lẻ, AI có thể hỗ trợ tổng hợp thông tin về các sự kiện kinh tế, chính trị, xã hội có khả năng tác động đến thị trường hàng không. AI giúp theo dõi và nhận định xu hướng giá xăng dầu, tổng hợp thông tin về thị hiếu du lịch và nhu cầu dịch chuyển của hành khách, đồng thời hỗ trợ phân tích những biến động của kinh tế, thị trường có thể ảnh hưởng đến nhu cầu đi lại trong thời gian tới.
Từ những thông tin đó, người làm công tác thương mại có thêm một góc nhìn để đặt câu hỏi cho công việc của mình. Giá nhiên liệu có xu hướng như thế nào và có thể tác động ra sao đến thị trường? Xu hướng du lịch của người dân đang thay đổi như thế nào? Những sự kiện lớn trong nước và quốc tế có thể tạo ra nhu cầu đi lại tăng hoặc giảm ở những thời điểm nào? Tình hình kinh tế, thu nhập và tâm lý tiêu dùng có thể ảnh hưởng như thế nào đến quyết định đi lại của khách hàng? AI có thể giúp tổng hợp nhanh hơn với khối lượng thông tin lớn, giúp tìm ra những điểm đáng chú ý và gợi mở một số xu hướng.
Nhưng AI không thể thay thế sự hiểu biết thực tế của người làm công tác thương mại. Những nhận định cuối cùng vẫn phải được con người kiểm tra, đối chiếu với nguồn tin đáng tin cậy và đặt trong bối cảnh thực tế của thị trường hàng không. Đó cũng là một cách ứng dụng AI phù hợp với đặc thù công việc. Không đưa dữ liệu mật lên AI nhưng biết khai thác AI để hiểu tốt hơn môi trường bên ngoài và hỗ trợ công việc ra quyết định.
Từ một công cụ tưởng như chỉ dùng để hỏi đáp, AI có thể trở thành một trợ lý giúp CBNV tiết kiệm thời gian tổng hợp thông tin và có thêm cơ sở để nhìn nhận thị trường. Nhưng điều quan trọng nhất vẫn là người sử dụng phải biết mình cần tìm gì, thông tin nào có giá trị, nguồn nào đáng tin cậy và chịu trách nhiệm với nhận định được đưa ra. Công nghệ có thể giúp chúng ta nhìn thấy nhiều thông tin hơn. Nhưng để hiểu đúng thị trường và đưa ra quyết định phù hợp, vẫn cần kinh nghiệm, trách nhiệm và sự tỉnh táo của con người.
Nghị quyết 57-NQ/TW đang được triển khai theo hướng chuyển mạnh từ xác định chủ trương, nhiệm vụ sang tổ chức thực hiện, tạo chuyển biến thực chất. Thông điệp này đặc biệt có ý nghĩa đối với chuyển đổi số. Không dừng ở nhận thức, không dừng ở khẩu hiệu, mà phải được kiểm chứng bằng kết quả trong thực tiễn.
Tôi là một người đảng viên đang làm việc tại Vietnam Airlines. Tôi không phải là chuyên gia về AI. Nhưng tôi nghĩ, mình cần biết AI có thể giúp gì cho công việc, biết sử dụng đúng cách, biết kiểm chứng thông tin và quan trọng nhất là không giao trách nhiệm của mình cho công nghệ.
Nếu mỗi người làm được thêm một việc tốt hơn nhờ công nghệ, mỗi bộ phận thay đổi được một cách làm chưa hiệu quả, mỗi CBNV chủ động học thêm một kỹ năng mới thì chuyển đổi số đã thực sự bắt đầu. Và nếu người đảng viên là những người chủ động hơn một bước trong quá trình ấy, thì tinh thần tiên phong, gương mẫu không còn là một khái niệm chung chung. Nó trở thành những việc rất cụ thể trong công việc mỗi ngày.
AI có thể tạo ra tốc độ. Dữ liệu có thể tạo ra sức mạnh. Công nghệ có thể mở ra những cách làm mới. Nhưng cách sử dụng công nghệ, mục đích sử dụng công nghệ và trách nhiệm với kết quả cuối cùng vẫn thuộc về con người.
Trong thời đại AI, người đảng viên có thể không phải là người biết nhiều công nghệ nhất. Nhưng cần là người sẵn sàng học hỏi, dám đổi mới, làm việc có trách nhiệm và biết đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng. Bởi suy cho cùng, chuyển đổi số không chỉ làm thay đổi cách chúng ta làm việc. Nó cũng đặt ra yêu cầu mỗi người phải tự thay đổi mình để đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ được giao. Và với người đảng viên, đó cũng là một cách rất thiết thực để tiên phong trong xây dựng Đảng từ chính công việc hằng ngày.

























