Trong công cuộc xây dựng Đảng hiện nay, một trong những yêu cầu quan trọng là làm sao để những giá trị về cần, kiệm, lao động, trách nhiệm và tinh thần vì tập thể không chỉ tồn tại trong nhận thức mà thực sự trở thành động lực hành động của mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động.
Đối với Vietnam Airlines, vấn đề ấy càng có ý nghĩa khi lực lượng tiếp viên trẻ ngày càng đông đảo, là những người trực tiếp đại diện cho hình ảnh của Hãng hàng không Quốc gia trước hàng triệu hành khách trong nước và quốc tế.
Là một tiếp viên hàng không đang sinh hoạt tại Chi bộ Liên đội 3, tôi cho rằng công tác xây dựng Đảng trong lực lượng tiếp viên trẻ không thể chỉ dừng lại ở việc truyền đạt nghị quyết hay tổ chức các buổi sinh hoạt chính trị. Điều quan trọng hơn là phải gieo được tư tưởng đúng vào công việc hằng ngày, biến nhận thức thành hành động, biến hành động thành thói quen và biến những thói quen tốt thành văn hóa của tập thể.
Trong bất kỳ tổ chức nào, con người luôn là yếu tố quyết định sức mạnh và sự phát triển bền vững. Đối với doanh nghiệp hàng không, điều này càng rõ nét.
Máy bay hiện đại có thể được trang bị những công nghệ tiên tiến nhất, quy trình có thể được chuẩn hóa ở mức cao nhất, nhưng để vận hành một chuyến bay an toàn, hiệu quả và mang lại trải nghiệm tốt cho hành khách vẫn cần đến yếu tố con người.
Vì vậy, xây dựng đội ngũ người lao động có bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tinh thần trách nhiệm và văn hóa phục vụ chính là một nội dung quan trọng trong xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Đối với thế hệ tiếp viên trẻ, việc giáo dục tư tưởng càng cần được quan tâm bởi đây là lực lượng có những đặc điểm rất riêng.
Họ năng động, tự tin, có khả năng tiếp cận nhanh với công nghệ và những xu hướng mới. Họ có điều kiện tiếp xúc với nhiều nền văn hóa, nhiều môi trường làm việc quốc tế. Nhưng chính vì vậy, họ cũng đứng trước yêu cầu phải biết giữ vững những giá trị cốt lõi trong quá trình hội nhập.
Hội nhập không có nghĩa là hòa tan. Hiện đại không có nghĩa là xa rời truyền thống. Cá nhân hóa không có nghĩa là đề cao cái tôi.
Và quyền lợi cá nhân không thể tách rời trách nhiệm đối với tập thể. Đó là lý do việc gieo mầm tư tưởng cần cù, tiết kiệm, yêu lao động và sống có trách nhiệm với tập thể cần được thực hiện một cách chủ động, thường xuyên và phù hợp với đặc thù của lực lượng tiếp viên trẻ.
Đưa tư tưởng của Đảng từ “bài học” vào “chuyến bay”
Một trong những vấn đề cần được quan tâm trong công tác giáo dục tư tưởng đối với người trẻ là khoảng cách giữa nhận thức và hành động. Một người có thể hiểu rất rõ thế nào là trách nhiệm nhưng chưa chắc lúc nào cũng chủ động nhận trách nhiệm.
Một người biết tiết kiệm nhưng chưa chắc đã hình thành thói quen tiết kiệm trong công việc. Một người hiểu giá trị của tập thể nhưng trong một số tình huống vẫn có thể đặt lợi ích cá nhân lên trước.
Do đó, theo tôi, giải pháp quan trọng là phải đưa tư tưởng vào chính môi trường mà người trẻ đang sống và làm việc. Đối với tiếp viên hàng không, môi trường ấy chính là mỗi chuyến bay.
Cần cù bắt đầu từ thái độ với công việc. Cần cù trong thời đại mới không nên được hiểu đơn thuần là làm việc nhiều giờ hơn. Cần cù là không ngừng nâng cao chất lượng công việc.
Đó là sự chủ động học hỏi quy trình, nâng cao ngoại ngữ, rèn luyện kỹ năng xử lý tình huống, cập nhật kiến thức an toàn, tìm hiểu văn hóa hành khách và hoàn thiện kỹ năng phục vụ.
Một tiếp viên không đợi đến khi được nhắc mới làm việc; không đợi đến khi có vấn đề mới tìm cách giải quyết; không ngại những nhiệm vụ khó. Làm tốt việc được giao là trách nhiệm. Chủ động làm tốt hơn yêu cầu là tinh thần của người lao động trong thời kỳ mới.
Tiết kiệm bắt đầu từ ý thức sở hữu chung. Đối với doanh nghiệp hàng không, mỗi nguồn lực đều có giá trị.
Một vật tư được sử dụng hợp lý, một thiết bị được bảo quản tốt, một phần suất ăn được hạn chế lãng phí, một quy trình được thực hiện chính xác ngay từ đầu… đều có thể góp phần nâng cao hiệu quả khai thác. Nhưng sâu xa hơn, tiết kiệm chính là biểu hiện của ý thức coi tài sản của doanh nghiệp như một phần trách nhiệm của mình.
Người trẻ cần hiểu rằng: doanh nghiệp không phải là một khái niệm xa xôi. Doanh nghiệp được tạo nên từ công việc của từng con người. Khi ta tiết kiệm một nguồn lực, ta đang bảo vệ thành quả lao động chung.
Khi ta sử dụng hiệu quả thời gian, ta đang tôn trọng sức lao động của đồng đội. Khi ta giữ gìn tài sản, trang thiết bị, ta đang góp phần bảo vệ lợi ích của chính tập thể mà mình thuộc về.
Lao động là giá trị, không chỉ là nghĩa vụ. Trong môi trường hàng không, không có vị trí nào là “nhỏ”. Một chuyến bay thành công là kết quả của chuỗi lao động nối tiếp nhau.
Người tiếp viên trẻ cần được giáo dục để hiểu rằng giá trị của lao động không nằm ở việc công việc đó được nhìn thấy nhiều hay ít, mà nằm ở giá trị mà công việc tạo ra cho tập thể và hành khách.
Một khoang khách sạch sẽ, một quy trình an toàn được thực hiện chính xác, một hành khách được hỗ trợ đúng lúc, một đồng đội được giúp đỡ khi gặp khó khăn, một tình huống bất thường được xử lý bình tĩnh. Tất cả đều là những đóng góp có ý nghĩa.
Những giải pháp gieo mầm tư tưởng cho thế hệ tiếp viên trẻ
Giải pháp thứ nhất: Đổi mới cách giáo dục tư tưởng đối với tiếp viên trẻ. Muốn người trẻ tiếp nhận tư tưởng một cách tự nhiên, trước hết phương thức truyền đạt phải gần với thực tiễn của họ.
Không nên chỉ hỏi: “Bạn hiểu gì về tinh thần trách nhiệm?” Mà cần đặt ra những câu hỏi gần với nghề nghiệp: “Nếu chuyến bay đang cao điểm phục vụ và đồng đội của bạn đang quá tải, bạn sẽ làm gì?”, “Nếu phát hiện vật tư bị sử dụng lãng phí, bạn sẽ xử lý như thế nào?”, “Nếu nhiệm vụ phát sinh không thuộc phần việc của mình, bạn có sẵn sàng hỗ trợ hay không?”, “Nếu đồng đội mắc lỗi, bạn sẽ phê bình, bỏ qua hay cùng họ tìm cách khắc phục?”
Từ những tình huống cụ thể như vậy, người trẻ sẽ tự nhận ra rằng những giá trị chính trị, đạo đức và tư tưởng không nằm ở những khái niệm xa vời. Nó nằm trong chính lựa chọn của họ mỗi ngày.
Chi bộ có thể nghiên cứu hình thức “sinh hoạt chính trị gắn với tình huống nghề nghiệp”, trong đó các đảng viên, tiếp viên trưởng và tiếp viên trẻ cùng thảo luận những tình huống thực tế phát sinh trong khai thác. Đây vừa là giáo dục tư tưởng, vừa là đào tạo nghề nghiệp, vừa là xây dựng văn hóa tập thể.
Giải pháp thứ hai: Đảng viên phải là “hạt giống” nêu gương. Một bài học có sức thuyết phục nhất đối với người trẻ chính là tấm gương của người đi trước.
Nếu muốn người trẻ cần cù, người đảng viên phải thể hiện tinh thần tận tâm với công việc. Nếu muốn người trẻ tiết kiệm, người đảng viên phải là người thực hành tiết kiệm.
Nếu muốn người trẻ vì tập thể, người đảng viên phải biết đặt lợi ích chung lên trước trong những thời điểm cần thiết. Nếu muốn người trẻ dám nhận trách nhiệm, người đảng viên phải là người không né tránh trách nhiệm.
Đối với Chi bộ Liên đội 3, mỗi đảng viên có thể trở thành một “hạt giống” tích cực trong tổ bay, trong liên đội và trong môi trường làm việc. Không nhất thiết phải bằng những lời nói lớn lao.
Có thể bằng cách một tiếp viên trưởng âm thầm ở lại hỗ trợ đồng đội hoàn tất công việc. Có thể bằng cách một đảng viên sẵn sàng hướng dẫn một tiếp viên mới. Có thể bằng một lời động viên đúng lúc sau một chuyến bay khó.
Có thể bằng cách bình tĩnh đứng ra nhận trách nhiệm khi tập thể gặp vấn đề. Nêu gương không phải là làm điều gì phi thường. Nêu gương là làm đúng những điều mình mong muốn người khác thực hiện.
Khi người trẻ nhìn thấy những giá trị ấy được thực hiện bằng hành động thật, tư tưởng sẽ có sức sống.
Giải pháp thứ ba: Xây dựng “văn hóa đồng đội”, lấy lợi ích tập thể làm điểm tựa. Nghề tiếp viên là việc cần tinh thần làm việc nhóm. Không có một cá nhân nào có thể tự mình hoàn thành một chuyến bay.
Một người có thể phục vụ hành khách rất tốt nhưng nếu thiếu sự phối hợp với đồng đội, hiệu quả chung vẫn bị ảnh hưởng. Vì vậy, cần xây dựng một môi trường trong đó người trẻ hiểu rằng: Thành công của đồng đội không làm giảm giá trị của mình. Thành công của tập thể chính là thành công của mỗi cá nhân.
Chi bộ và lãnh đạo các cấp cần khuyến khích những hành động mang tính cộng tác: chủ động hỗ trợ đồng đội khi khối lượng công việc tăng cao, chia sẻ kinh nghiệm với tiếp viên mới, không ngại nhận nhiệm vụ khó, không đùn đẩy trách nhiệm, góp ý thẳng thắn nhưng xây dựng, ghi nhận những đóng góp tích cực của đồng nghiệp, cùng nhau giải quyết vấn đề thay vì tìm người để quy trách nhiệm.
Từ đó hình thành một nguyên tắc rất đơn giản: “Thấy việc chung là trách nhiệm của mình.” Nếu nguyên tắc này trở thành phản xạ nghề nghiệp của mỗi tiếp viên, sức mạnh tập thể sẽ được nhân lên rất nhiều lần.
Giải pháp thứ tư: Biến tiết kiệm thành một chỉ tiêu văn hóa, không chỉ là một khẩu hiệu. Muốn giáo dục tiết kiệm hiệu quả, cần giúp người trẻ thấy được mối liên hệ giữa hành động của mình và hiệu quả của doanh nghiệp.
Có thể xây dựng các hoạt động như: “Mỗi chuyến bay – một sáng kiến tiết kiệm”, “Tiết kiệm từ những điều nhỏ nhất”, “Không lãng phí – không thờ ơ”. Trong đó, các tiếp viên được khuyến khích phát hiện những điểm có thể cải thiện trong việc sử dụng vật tư, thời gian và nguồn lực. Những sáng kiến có tính thực tiễn cần được ghi nhận, biểu dương và nhân rộng.
Điều quan trọng là phải thay đổi nhận thức: Tiết kiệm không phải là cắt giảm bằng mọi giá. Tiết kiệm là sử dụng đúng, sử dụng đủ, sử dụng hiệu quả và tạo ra giá trị cao nhất từ nguồn lực hiện có. Đó chính là tinh thần tiết kiệm phù hợp với một doanh nghiệp hàng không hiện đại.
Giải pháp thứ năm: Trao cơ hội để người trẻ được cống hiến. Muốn người trẻ sống vì tập thể, trước hết phải tạo cho họ cơ hội được đóng góp.
Chi bộ, tổ chức Đoàn và đơn vị chuyên môn cần tạo không gian để tiếp viên trẻ tham gia vào các hoạt động cải tiến, sáng kiến, đào tạo nội bộ, hoạt động cộng đồng và các chương trình xây dựng văn hóa doanh nghiệp. Người trẻ cần được trao cơ hội: được nói, được làm, được thử, được sai trong phạm vi cho phép, được sửa và được trưởng thành.
Khi một tiếp viên trẻ đưa ra sáng kiến và được lắng nghe, họ sẽ cảm nhận rằng đóng góp của mình có ý nghĩa. Khi một người trẻ được giao nhiệm vụ và được tin tưởng, họ sẽ học cách chịu trách nhiệm. Khi một người trẻ được ghi nhận vì đóng góp cho tập thể, họ sẽ có động lực tiếp tục cống hiến.
Đây chính là cách xây dựng động lực nội sinh thay vì chỉ dựa vào mệnh lệnh, ép buộc người lao động theo phong cách tổ chức hành chính xưa.
Giải pháp thứ sáu: Xây dựng hệ sinh thái “truyền nghề – truyền giá trị”. Trong môi trường hàng không, người mới học nghề từ người cũ không chỉ qua giáo trình.
Họ học cách ứng xử, học cách phối hợp, học cách xử lý tình huống, học cách giữ bình tĩnh, học cách đối diện với áp lực. Và quan trọng hơn, họ học thái độ đối với nghề. Vì vậy, cần phát huy mô hình người đi trước đồng hành với người đi sau.
Mỗi tiếp viên trưởng, tiếp viên có kinh nghiệm và đảng viên có thể trở thành một người “truyền nghề – truyền giá trị”. Không chỉ truyền cho thế hệ trẻ cách làm một công việc đúng quy trình, mà còn truyền cho họ lý do vì sao phải làm như vậy.
Không chỉ nói “hãy hỗ trợ đồng đội”, mà hãy cho họ thấy những giá trị mà tinh thần đồng đội mang lại. Không chỉ nói “hãy tiết kiệm”, mà giúp họ hiểu mỗi nguồn lực được tiết kiệm là một phần đóng góp vào hiệu quả chung. Đó chính là quá trình biến kinh nghiệm cá nhân thành tài sản văn hóa của tập thể.
Từ “người làm nhiệm vụ” đến “người cùng kiến tạo”
Theo tôi, mục tiêu cuối cùng của việc gieo mầm tư tưởng không phải là tạo ra những người chỉ biết “làm đúng”. Mà phải tạo ra những con người muốn làm đúng, chủ động làm đúng và tự giác làm tốt hơn. Đây là sự khác biệt rất lớn.
Một tiếp viên chỉ làm vì sợ bị nhắc nhở sẽ hoàn thành công việc khi có người giám sát. Một tiếp viên có ý thức trách nhiệm sẽ tự mình kiểm tra lại công việc dù không ai yêu cầu.
Một người chỉ nghĩ đến lợi ích cá nhân sẽ hỏi: “Việc này có phải nhiệm vụ của tôi không?” Một người có tinh thần tập thể sẽ hỏi: “Tôi có thể giúp gì để công việc chung tốt hơn?”
Đích đến của giáo dục tư tưởng chính là sự chuyển biến từ “Tôi phải làm” sang “Tôi muốn làm”, rồi “Tôi chủ động làm” và cuối cùng là “Tôi làm vì điều đó có ý nghĩa với tập thể”. Khi đạt được sự chuyển biến ấy, công tác xây dựng Đảng mới thực sự đi vào chiều sâu của đời sống người lao động.
Chi bộ Liên đội 3 có thể đóng vai trò là hạt nhân trong việc kết nối công tác xây dựng Đảng với nhiệm vụ chuyên môn và xây dựng văn hóa người tiếp viên. Trước hết, mỗi đảng viên cần nhận thức rằng mình không chỉ có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ của một người lao động, mà còn có trách nhiệm lan tỏa giá trị tích cực đến những người xung quanh.
Chi bộ có thể tập trung vào ba nhiệm vụ:
Một là, định hướng. Định hướng để người trẻ hiểu đúng về trách nhiệm, kỷ luật, lao động, tiết kiệm và lợi ích tập thể.
Hai là, nêu gương. Để người trẻ nhìn thấy những giá trị ấy được thực hiện trong đời sống thật.
Ba là, tạo môi trường. Tạo điều kiện để người trẻ được tham gia, được cống hiến, được ghi nhận và trưởng thành.
Ba yếu tố ấy cần được thực hiện đồng thời. Bởi không thể gieo mầm nếu chỉ có lời nói; không thể phát triển nếu thiếu môi trường; và không thể tạo thành văn hóa nếu thiếu sự nêu gương.
Một người tiếp viên trẻ có thể làm gì ngay từ ngày hôm nay? Câu hỏi cuối cùng không phải là Đảng sẽ làm gì cho người trẻ, mà còn là: Người trẻ sẽ làm gì cho tập thể?
Theo tôi, mỗi tiếp viên có thể bắt đầu từ năm việc rất đơn giản:
Một là, làm tốt công việc của mình.
Hai là, không ngừng học hỏi để làm tốt hơn ngày hôm qua.
Ba là, tiết kiệm và bảo vệ những nguồn lực chung.
Bốn là, chủ động hỗ trợ đồng đội khi tập thể cần.
Năm là, luôn nhớ rằng mỗi hành động của mình đều góp phần tạo nên hình ảnh Vietnam Airlines.
Đặc biệt, với người tiếp viên, hình ảnh ấy không chỉ nằm ở nụ cười hay tác phong bên ngoài. Hình ảnh Vietnam Airlines còn nằm trong cách chúng ta làm việc khi không có hành khách nhìn thấy.
Đó là lúc chúng ta chuẩn bị cho chuyến bay, là lúc kiểm tra an toàn, là lúc thu dọn khoang khách, là lúc hỗ trợ đồng đội, là lúc giải quyết một vấn đề khó, là lúc nỗ lực các công tác cống hiến vì lợi ích chung, vì cộng đồng, là sự chuẩn mực về tác phong và đạo đức không chỉ trong công tác mà còn ở cuộc sống sinh hoạt đời thường.
Chính ở những khoảnh khắc không có ánh nhìn ấy, phẩm chất của người lao động mới được thể hiện rõ nhất.
Gieo một hạt mầm hôm nay, vun một thế hệ ngày mai. Xây dựng Đảng không chỉ là xây dựng tổ chức, mà sâu xa hơn là xây dựng con người. Xây dựng con người không chỉ là trang bị kiến thức, mà còn là hình thành lý tưởng, đạo đức, trách nhiệm và động lực cống hiến.
Và để những giá trị ấy được tiếp nối, chúng ta cần bắt đầu từ việc gieo mầm, gieo mầm cần cù để người trẻ không ngại khó, gieo mầm tiết kiệm để mỗi người biết trân trọng thành quả lao động, gieo mầm tinh thần lao động để mỗi người hiểu giá trị của sự đóng góp, gieo mầm trách nhiệm để mỗi người không đứng ngoài công việc chung.
Và gieo mầm tinh thần tập thể để mỗi người hiểu rằng: không ai giỏi mà có thể bay một mình. Một chuyến bay Vietnam Airlines cất cánh là kết quả của sự phối hợp của rất nhiều con người. Một doanh nghiệp phát triển cũng là kết quả của sự đóng góp bền bỉ của rất nhiều thế hệ.
Thế hệ tiếp viên hôm nay đang tiếp nhận thành quả của những người đi trước. Và trách nhiệm của chúng ta là tiếp tục trao lại những giá trị tốt đẹp ấy cho thế hệ sau.
Là một tiếp viên đang sinh hoạt tại Chi bộ Liên đội 3, tôi tin rằng mỗi đảng viên có thể trở thành một hạt giống tốt; mỗi người trẻ có thể trở thành một mầm xanh; mỗi chuyến bay có thể trở thành một môi trường để những giá trị tốt đẹp được thực hành.
Đừng chờ người trẻ thay đổi rồi mới gieo mầm, hãy gieo mầm để người trẻ thay đổi. Đừng chỉ nói với họ về trách nhiệm, hãy trao cho họ cơ hội được chịu trách nhiệm. Đừng chỉ yêu cầu họ vì tập thể, hãy xây dựng một tập thể mà ở đó mỗi người cảm thấy sự đóng góp của mình được trân trọng.
Bởi khi một người trẻ biết cần cù trong lao động, tiết kiệm trong sử dụng nguồn lực, trách nhiệm trong công việc và hết lòng vì tập thể, người đó không chỉ đang hoàn thiện chính mình. Họ đang góp phần xây dựng một Vietnam Airlines tốt hơn.
Và khi hàng nghìn người cùng lựa chọn những điều tốt đẹp ấy, chúng ta không chỉ có một đội ngũ tiếp viên chuyên nghiệp hơn, mà còn có một tập thể có bản lĩnh, có kỷ luật, có văn hóa và có sức mạnh để phát triển bền vững.
Từ một người, lan tỏa đến một tập thể. Từ một chuyến bay, lan tỏa thành văn hóa. Từ những hạt mầm tư tưởng hôm nay, vun đắp nên thế hệ Vietnam Airlines ngày mai.
Đó không chỉ là trách nhiệm của tổ chức Đảng, đó còn là trách nhiệm của mỗi chúng ta, những đảng viên, những tiếp viên nhiệt huyết, những người đang khoác trên mình màu áo của Hàng không Quốc gia Việt Nam.
