Những “điểm rơi” khắc nghiệt và sự vượt lên ngoạn mục của ngành hàng không
Nói về những khó khăn của ngành hàng không mà bản thân từng chứng kiến trong hơn 30 năm công tác, anh Trịnh Hải Tùng nhớ lại thời điểm đại dịch Covid 19. Thời điểm đó, đại dịch đã khiến cả thế giới gần như tê liệt. Với ngành hàng không, đó không chỉ là khó khăn mà là sự ngưng trệ hoàn toàn. Có những tuần, bầu trời không một chuyến bay thương mại. Nguồn thu chính gần như bằng 0, trong khi bộ máy vẫn phải duy trì, chi phí vẫn phát sinh từng ngày. Không riêng Ban Kế hoạch và Tiếp thị hàng hóa, mà hầu hết các đơn vị trong Tổng công ty đều rơi vào tình trạng không có doanh thu đầu vào. Đó là thời điểm mà bài toán không còn là tăng trưởng, mà là làm sao để tồn tại.
Theo anh Tùng, trong hoàn cảnh ấy, Vietnam Airlines đã không chờ đợi. Một hướng đi mới nhanh chóng được xác lập: chuyển toàn lực sang vận tải hàng hóa để duy trì dòng tiền. Ban đầu là tận dụng khoang bụng máy bay, rồi đưa hàng lên khoang khách. Nhưng như vậy vẫn chưa đủ. Những quyết định chưa từng có tiền lệ đã được đưa ra trong thời gian rất ngắn: tháo toàn bộ ghế trên các tàu bay thân rộng như Airbus A350, Boeing 787 để biến khoang hành khách thành khoang chở hàng. Nhờ đó, tải trọng được tăng lên đáng kể, tạo ra nguồn doanh thu quan trọng giúp duy trì hoạt động của Hãng trong giai đoạn khắc nghiệt nhất.
Đằng sau những quyết định ấy là vô vàn khó khăn kỹ thuật và vận hành. Việc tháo ghế làm thay đổi trọng tâm tàu bay, đặc biệt với dòng Airbus A350, khiến việc cân bằng trở thành một bài toán phức tạp. Sau nhiều thử nghiệm, từ những phương án quen thuộc đến những cách làm chưa từng có, cuối cùng một giải pháp rất “Việt Nam” đã ra đời: dùng nước đóng chai làm đối trọng. Những kiện nước được đưa lên khoang sau để giữ cân bằng, giúp tăng hiệu quả khai thác. Một sáng kiến tưởng chừng giản dị, nhưng là kết tinh của sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều đơn vị – từ kỹ thuật, khai thác, dịch vụ đến hậu cần – để đảm bảo an toàn tuyệt đối và vận hành trơn tru.
Rồi khi đại dịch dần qua đi, một thử thách khác lại xuất hiện: giá nhiên liệu tăng đột biến. Giá Jet A1 tăng gấp hơn hai lần, đẩy chi phí khai thác lên mức chưa từng có, chiếm gần một nửa tổng chi phí. Nếu như Covid khiến mọi thứ dừng lại, thì biến động giá nhiên liệu lại buộc từng chuyến bay phải được tính toán đến từng chi tiết nhỏ nhất. Từ lựa chọn hàng hóa, phân bổ tải trọng, đến từng đường bay, từng phương án khai thác – tất cả đều phải cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo một nguyên tắc sống còn: doanh thu phải bù đắp được chi phí và tạo ra giá trị.
Sức mạnh từ niềm tin và sự đồng lòng
Thế nhưng, điều giúp Vietnam Airlines vượt qua không chỉ nằm ở những giải pháp kỹ thuật hay những tính toán kinh doanh. Theo anh Trịnh Hải Tùng, điều cốt lõi nằm ở hai yếu tố: niềm tin và sự đồng lòng. Trước hết là niềm tin vào sự lãnh đạo. Trong những thời điểm khó khăn nhất, Đảng ủy và Ban lãnh đạo Tổng công ty đã thể hiện rõ vai trò định hướng, với những quyết định nhanh chóng, sát thực tế và sẵn sàng tháo gỡ các rào cản về cơ chế. Chính sự chỉ đạo quyết liệt và linh hoạt đó đã giúp toàn hệ thống không rơi vào bị động, mà luôn có hướng đi rõ ràng để bám theo.
Nhưng có lẽ, điều được anh nhấn mạnh nhiều nhất chính là tinh thần đồng tâm, đồng sức, đồng lòng và sự sẻ chia của mỗi người Vietnam Airlines. Khi không còn nguồn thu, những điều chỉnh về lao động và thu nhập là điều không thể tránh khỏi. Và trong hoàn cảnh đó, tất cả đã cùng nhau chia sẻ. Lãnh đạo tiên phong chấp nhận không nhận lương trong một thời gian, các cấp quản lý nhận mức thu nhập tối thiểu, người lao động cũng sẵn sàng giảm thu nhập để cùng duy trì hoạt động chung. Không có sự so bì, không có ai đứng ngoài. Bởi mỗi người đều hiểu rằng Vietnam Airlines không chỉ là nơi làm việc, mà là một mái nhà chung. Khi mái nhà gặp khó khăn, mỗi thành viên đều có trách nhiệm cùng gánh vác.
Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên sức mạnh tập thể để những quyết định khó khăn có thể được thực hiện, để những sáng kiến có thể được triển khai và để Tổng công ty không chỉ trụ vững mà còn phục hồi mạnh mẽ sau khủng hoảng.
Từ tất cả những trải nghiệm đó, thông điệp mà anh Trịnh Hải Tùng gửi gắm cũng rất rõ ràng: Hãy tin tưởng vào sự lãnh đạo sáng suốt, sát sao của Đảng ủy và Ban lãnh đạo. Hãy giữ vững tinh thần đoàn kết, đồng tâm đồng sức đồng lòng, coi Vietnam Airlines là mái nhà để cùng nhau chia sẻ và gánh vác. Bởi chỉ khi có niềm tin và sự gắn kết, chúng ta mới có thể đi qua những giai đoạn khó khăn nhất – để rồi không chỉ vượt qua, mà còn vươn lên mạnh mẽ hơn, như chính hành trình mà Vietnam Airlines đã cùng nhau viết nên.
