Đổi mới phương thức lãnh đạo từ yêu cầu thực tiễn
Đại hội XIV của Đảng đánh dấu bước ngoặt chiến lược, đưa đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, trong đó hiệu năng bộ máy và năng lực đổi mới sáng tạo trở thành những thước đo quan trọng.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp nhà nước (DNNN) quy mô lớn mang trên mình sứ mệnh mở đường, vừa giữ vững vai trò hạt nhân chính trị, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, thực tiễn vận hành cho thấy, một số điểm nghẽn trong hoạt động kinh doanh có nguyên nhân từ sự chậm đổi mới trong phương thức lãnh đạo và quản trị nội bộ. Cách thức quản lý truyền thống dựa trên quy trình thủ công, báo cáo định kỳ bằng văn bản và cơ chế kiểm soát phân tán có thể tạo ra độ trễ thông tin đáng kể.
Đối với những ngành dịch vụ, vận tải quy mô lớn, việc chậm trễ trong phê duyệt hoặc thiếu minh bạch trong xử lý quy trình có thể làm mất đi cơ hội doanh thu, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ phát sinh cơ chế xin – cho.
Trong bối cảnh ấy, chuyển đổi số công tác Đảng cần được nhìn nhận rộng hơn việc ứng dụng công nghệ hay số hóa tài liệu hành chính. Đây thực chất là quá trình đổi mới tư duy quản trị, chuyển từ điều hành dựa nhiều vào kinh nghiệm, cảm tính sang quản trị dựa trên dữ liệu (Data-driven Management) và kiểm soát theo thời gian thực (Real-time Control).
Qua đó, tổ chức Đảng có thể phát huy tốt hơn vai trò lãnh đạo, định hướng và thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.
Ba trụ cột tạo đột phá trong quản trị và lãnh đạo
Để chuyển đổi số công tác Đảng đi vào thực chất, cần tập trung vào ba trụ cột: số hóa hoạt động của tổ chức Đảng, tự động hóa quy trình nghiệp vụ gắn với kiểm soát quyền lực và hoàn thiện cơ chế nhằm khuyến khích cán bộ đổi mới, sáng tạo.
Trước hết, số hóa công tác Đảng cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu, nâng cao chất lượng hoạt động của chi bộ.
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đảng viên trên môi trường số sẽ tạo điều kiện theo dõi quá trình rèn luyện, năng lực chuyên môn và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cá nhân một cách liên tục. Khi thông tin được cập nhật, quản lý tập trung và liên thông, cấp ủy có thêm cơ sở để đánh giá, phân công nhiệm vụ và phát huy năng lực của đội ngũ đảng viên.
Cùng với đó, phương thức sinh hoạt chi bộ cũng cần được đổi mới, nhất là tại những đơn vị có lực lượng lao động phân tán trên phạm vi rộng như tổ bay, chi nhánh ở xa. Việc ứng dụng các nền tảng số bảo mật có thể giúp công tác quán triệt nghị quyết được thực hiện nhanh chóng, đồng bộ, đồng thời hỗ trợ đánh giá mức độ tiếp thu của cán bộ, đảng viên.
Trụ cột thứ hai là tự động hóa quy trình nghiệp vụ, kết hợp kiểm soát quyền lực bằng công nghệ.
Sức chiến đấu của tổ chức Đảng không chỉ thể hiện ở công tác xây dựng Đảng mà còn được phản ánh qua hiệu quả lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Một trong những hướng đi cần được chú trọng là minh bạch hóa các nghiệp vụ cốt lõi thông qua chuẩn hóa và tự động hóa quy trình. Chẳng hạn, đối với hoạt động quản lý đặt chỗ và tiền cọc vé khách đoàn, có thể nghiên cứu chuyển sang cơ chế xử lý tự động (Auto-Queue).
Hệ thống được thiết lập để phân tích doanh thu cơ hội, đồng thời xác định các mốc thời hạn cụ thể về đặt cọc, báo tên và xuất vé. Cách tiếp cận này góp phần hạn chế sự can thiệp chủ quan, giảm nguy cơ phát sinh tiêu cực và nâng cao hiệu quả quản lý.
Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát của Đảng cần từng bước chuyển từ phương thức hậu kiểm bằng văn bản sang giám sát dựa trên dữ liệu (Data-driven Supervision). Thông qua bảng điều khiển dữ liệu (Dashboard) tập trung, các biến động bất thường có thể được nhận diện và cảnh báo sớm để kịp thời xem xét, xử lý.
Qua đó, kỷ cương, kỷ luật được tăng cường, bảo đảm nguyên tắc không có vùng cấm, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh liên tục của doanh nghiệp.
Trụ cột thứ ba là khơi thông thể chế, tạo điều kiện để cán bộ dám nghĩ, dám làm.
Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng chỉ là công cụ; con người vẫn là yếu tố quyết định hiệu quả chuyển đổi số. Vì vậy, đổi mới phương thức lãnh đạo cần đi cùng với cơ chế tổ chức và quản lý cán bộ phù hợp, tạo môi trường để phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo.
Trước hết, cần phân định rõ người, rõ việc và rõ trách nhiệm; tinh giản các khâu trung gian, xác định cụ thể thẩm quyền giữa cấp ủy, người đứng đầu và bộ phận chuyên môn. Đây là cơ sở để hạn chế tình trạng chồng chéo, đùn đẩy trách nhiệm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Đồng thời, cần thiết lập cơ chế bảo vệ cán bộ dám đổi mới vì lợi ích chung. Việc cụ thể hóa Kết luận 14-KL/TW cần gắn với phân định rõ giữa những rủi ro phát sinh trong quá trình đổi mới, sáng tạo vì lợi ích chung và hành vi vi phạm do cố ý trục lợi. Khi lịch sử thao tác được mã hóa, lưu trữ minh bạch trên hệ thống số, quá trình thực hiện nhiệm vụ có thêm cơ sở để kiểm tra, đánh giá khách quan.
Điều này cũng góp phần giúp cán bộ yên tâm cống hiến, hạn chế tâm lý e ngại, co cụm hoặc chỉ lựa chọn phương án an toàn.
Từ đổi mới quản trị đến nâng cao sức chiến đấu của tổ chức Đảng
Từ những định hướng trên, quá trình chuyển đổi số công tác Đảng tại doanh nghiệp đặt ra một số bài học quan trọng về phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện.
Trước hết, sự quyết liệt và tinh thần nêu gương của người đứng đầu cấp ủy có ý nghĩa quyết định đối với tiến trình đổi mới. Chuyển đổi số chỉ có thể đạt hiệu quả khi được định hướng thống nhất, triển khai đồng bộ và có sự tham gia thực chất của các cấp, các bộ phận.
Bên cạnh đó, cần giữ vững nguyên tắc Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không làm thay chức năng của bộ máy điều hành doanh nghiệp. Vai trò của tổ chức Đảng là định hướng, lãnh đạo, kiểm tra và giám sát, qua đó bảo đảm hoạt động quản trị được thực hiện đúng mục tiêu, nguyên tắc và định hướng chung.
Một yêu cầu quan trọng khác là nhìn nhận dữ liệu như một nguồn tài nguyên chiến lược. Khi được quản lý và khai thác hiệu quả, dữ liệu không chỉ hỗ trợ quá trình ra quyết định mà còn góp phần kiểm soát quyền lực, nâng cao tính minh bạch và phòng, chống lãng phí.
Có thể thấy, chuyển đổi số công tác Đảng không phải là giải pháp mang tính ngắn hạn mà là yêu cầu tất yếu nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức Đảng trong thời kỳ mới. Khi hạ tầng dữ liệu được hoàn thiện, quy trình nghiệp vụ được tối ưu và hoạt động của từng chi bộ được tổ chức trên nền tảng số, tổ chức Đảng sẽ có thêm điều kiện để phát huy vai trò hạt nhân chính trị, tạo ra những giá trị thiết thực cho doanh nghiệp.
Một tổ chức Đảng vững mạnh về chính trị, chuẩn mực về đạo đức và hiện đại trong phương thức quản trị sẽ là nền tảng quan trọng để doanh nghiệp nhà nước phát triển bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh và thực hiện tốt sứ mệnh của mình. Đây cũng chính là một trong những tiền đề góp phần đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
