Nhận diện hư hỏng và đánh giá khả năng sử dụng ULD
Một nhân viên chất xếp đang đưa hàng lên chiếc Airbus A350 chuẩn bị thực hiện chuyến bay đường dài. Người này phát hiện một mâm hàng có vết nứt nhỏ ở góc. Vết nứt không lớn và chưa làm thay đổi hình dạng tổng thể của thiết bị. Trong khi đó, chuyến bay sắp đóng cửa và đây là thiết bị duy nhất còn lại cho lô hàng.
Trong tình huống này, câu hỏi đặt ra là liệu vết nứt nhỏ có ảnh hưởng đến khả năng sử dụng của thiết bị hay không. Câu trả lời không thể chỉ dựa vào quan sát bên ngoài. Việc đánh giá phải tuân theo các tiêu chí kỹ thuật.
ULD là thiết bị để chất xếp hàng vào, bao gồm mâm hàng và thùng chứa hàng, được sử dụng để gom và vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không. Theo quy định về ULD của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), hư hỏng được phân loại dựa trên mức độ ảnh hưởng đến khả năng sử dụng của thiết bị.
Không phải mọi vết trầy xước hoặc biến dạng nhỏ đều khiến ULD phải ngừng sử dụng. Tuy nhiên, cũng không thể bỏ qua hư hỏng chỉ vì thiết bị trông vẫn bình thường. Việc đánh giá phải căn cứ vào tiêu chí sử dụng được quy định trong tài liệu của IATA và tài liệu kỹ thuật của từng loại ULD.
Hư hỏng cấu trúc chính như nứt dọc theo sườn chịu lực, biến dạng đáng kể ở điểm khóa ULD vào sàn tàu bay, hoặc hư hỏng sàn ULD ảnh hưởng đến khả năng giữ hàng là những hư hỏng loại A.
Với nhóm này, ULD phải được loại khỏi khai thác ngay và chuyển đến cơ sở sửa chữa được phê duyệt trước khi đưa trở lại sử dụng. Không được tiếp tục sử dụng thiết bị cho một chuyến bay rồi mới sửa chữa.
Tại Vietnam Airlines, đội ULD được quản lý bằng hệ thống theo dõi điện tử. Mỗi thiết bị có mã nhận dạng riêng để theo dõi tình trạng, lịch sử sửa chữa và khả năng sử dụng. Nhân viên chất xếp tại các sân bay do Vietnam Airlines khai thác được đào tạo cách kiểm tra tình trạng ULD. Nhiệm vụ của họ là nhận biết khi nào thiết bị không đủ điều kiện đưa lên tàu bay và báo cho người giám sát để xử lý theo đúng quy trình.
Vì sao ULD hư hỏng có thể ảnh hưởng đến an toàn bay?
Trong điều kiện bay bình thường, ULD chịu tải trọng tương đối ổn định. Tuy nhiên, khi tàu bay gặp nhiễu động hoặc phải hủy cất cánh, hàng hóa bên trong có thể tạo ra lực tác động lớn hơn nhiều lên kết cấu thiết bị.
ULD được thiết kế để chịu những lực này khi kết cấu còn nguyên vẹn. Nếu thiết bị đã suy yếu do hư hỏng không được phát hiện, khả năng chịu lực có thể giảm. Trong trường hợp nghiêm trọng, ULD có thể không còn giữ được hàng hóa trong suốt chuyến bay.
Hàng hóa dịch chuyển trong khoang không chỉ gây hư hỏng hàng hóa. Nếu khối lượng lớn dịch chuyển một khoảng cách đáng kể, trọng tâm tàu bay có thể thay đổi. Chẳng hạn, hàng nặng dịch chuyển từ phía trước ra phía sau có thể khiến trọng tâm vượt quá giới hạn phía sau, ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng kiểm soát tàu bay.
Vì vậy, hệ thống giữ hàng bên trong ULD cũng có vai trò quan trọng như chính kết cấu của thiết bị. Việc kiểm tra phải bảo đảm cả hai yếu tố này đáp ứng điều kiện sử dụng.
Một bộ phận đặc biệt quan trọng cần được kiểm tra là góc khóa. Đây là các chi tiết kim loại nằm tại bốn góc dưới của ULD, kết nối thiết bị với hệ thống khóa trên sàn khoang hàng. Các vị trí này chịu lực lớn và giữ ULD cố định trên tàu bay trong quá trình khai thác.
Vết nứt, biến dạng hoặc ăn mòn đáng kể tại góc khóa là dấu hiệu cần loại ULD khỏi sử dụng ngay. Nếu bộ phận này không bảo đảm khả năng liên kết, toàn bộ thiết bị và hàng hóa bên trong có thể không được giữ cố định như thiết kế.
Phát hiện hư hỏng: Dừng sử dụng và xử lý đúng quy trình
ULD không được sửa chữa tùy tiện tại chỗ. Công việc sửa chữa phải do cơ sở được phê duyệt thực hiện, sử dụng vật liệu và phương pháp phù hợp với yêu cầu kỹ thuật. Kết quả sửa chữa phải được người có thẩm quyền xác nhận trước khi thiết bị được đưa trở lại khai thác.
Khi phát hiện ULD bị hư hỏng, kể cả hư hỏng nhỏ, nhân viên chất xếp cần thực hiện đúng quy trình: gắn thẻ không sử dụng, không đưa thiết bị lên chuyến bay, báo cáo người giám sát và chuyển ULD đến khu vực chờ xử lý.
Nhân viên cũng cần kiểm tra khả năng hoạt động của góc khóa trước khi đưa thiết bị lên tàu bay. Nếu chìa khóa dùng để khóa ULD vào sàn không vào được góc khóa dễ dàng và khóa chắc, ULD đó không đạt tiêu chí sử dụng. Đây là kiểm tra mà mọi nhân viên chất xếp có thể và phải thực hiện trước khi đưa ULD lên tàu bay.
Một vết nứt nhỏ trên góc khóa có thể không tạo cảm giác nguy hiểm khi quan sát thông thường. Tuy nhiên, ở độ cao khoảng 40.000 feet, trong điều kiện nhiễu động khiến lực tác động lên hàng hóa tăng lên nhiều lần so với trọng lực thông thường, hình thức bên ngoài không đủ để đánh giá mức độ an toàn.
Các tiêu chí về khả năng sử dụng ULD được xây dựng nhằm bảo vệ hàng hóa, tàu bay và những người trên chuyến bay. Tuân thủ các tiêu chí này là trách nhiệm của mỗi nhân viên tham gia kiểm tra, chất xếp và vận chuyển ULD.
