Những chuyến bay được giao khi đất nước cần
Trong ngành hàng không, người ta thường đo đếm hiệu quả bằng số giờ khai thác, bằng tỷ lệ lấp đầy ghế trống hay những con số trên sổ sách. Nhưng lịch sử lại luôn dành riêng những trang trang trọng nhất cho những chuyến bay đặc biệt.
Giá trị của chúng nằm ở khoảnh khắc đón một con người bước qua lằn ranh sinh tử, mang hy vọng đến giữa vùng thảm họa và biến những quyết sách khẩn cấp của Nhà nước thành hơi ấm chở che kịp thời. Hành trình hơn 30 năm qua của Vietnam Airlines đã được dệt nên từ chính những dấu mốc thiêng liêng như thế.
Những nhiệm vụ ấy không có lịch khai thác cố định, không thể dự báo trước và cũng không cho phép có nhiều thời gian chuẩn bị. Mỗi chuyến bay đều được triển khai trong điều kiện khẩn cấp, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan của Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, lực lượng chức năng và Vietnam Airlines để biến những quyết sách khẩn cấp thành hành động trên bầu trời.
Mùa xuân năm 2011 là một dấu mốc như vậy.
Khi xung đột tại Libya bùng phát, hàng nghìn lao động Việt Nam rơi vào tình thế nguy hiểm giữa vùng chiến sự. Trong chiến dịch bảo hộ công dân do Chính phủ chỉ đạo, Vietnam Airlines đã thiết lập cầu hàng không đặc biệt, thực hiện 10 chuyến bay đưa hơn 3.000 lao động về nước qua các cửa ngõ Cairo (Ai Cập), Djerba (Tunisia) và Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), góp phần cùng Đảng và Nhà nước hoàn thành chiến dịch đưa hơn 8.700 công dân Việt Nam rời Libya an toàn.
Không lâu sau, khi động đất và sóng thần xảy ra tại Nhật Bản, Vietnam Airlines tiếp tục tham gia hỗ trợ đưa công dân Việt Nam trở về. Đến năm 2014, khi tình hình bất ổn tái diễn tại Libya, Hãng một lần nữa được giao thực hiện nhiệm vụ bảo hộ công dân.
Nhìn từng sự kiện, đó là những chiến dịch ứng phó với các tình huống khác nhau. Nhưng nhìn trong cả một quá trình, mỗi nhiệm vụ đều để lại một giá trị bền vững hơn chính chuyến bay. Đó là kinh nghiệm tổ chức khai thác trong điều kiện khẩn cấp, là cơ chế phối hợp liên ngành ngày càng hoàn thiện và là năng lực phản ứng nhanh được tích lũy qua thực tiễn.
Đại dịch Covid-19 đã đưa năng lực ấy vào một phép thử chưa từng có.
Nếu trước đó các nhiệm vụ đặc biệt chủ yếu gắn với chiến sự hoặc thiên tai, thì đại dịch COVID-19 đặt ra một dạng thách thức hoàn toàn khác. Khi hoạt động hàng không toàn cầu gần như tê liệt, việc tổ chức một chuyến bay không chỉ phụ thuộc vào năng lực khai thác mà còn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan ngoại giao, y tế, hàng không và nhà chức trách nhiều quốc gia.
Chỉ vài tháng sau, chuyến bay từ Guinea Xích Đạo tiếp tục được triển khai để đưa 219 công dân về nước và cũng là lần đầu tiên có chuyến bay vận chuyển nhiều công dân Việt Nam có biểu hiện dương tính với Covid-19 về nước. Đây là một trong những nhiệm vụ phức tạp nhất về tổ chức khai thác, kiểm soát y tế và bảo đảm an toàn trong lịch sử hoạt động của Vietnam Airlines.
Trong hai năm 2020 – 2021, thực hiện chủ trương của Chính phủ về bảo hộ công dân trong đại dịch Covid-19, Vietnam Airlines tham gia mạng lưới các chuyến bay bảo hộ đưa công dân Việt Nam từ nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ trở về nước. Mỗi chuyến bay đều là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Ngoại giao, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Y tế, các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, các địa phương và các hãng hàng không trong việc tổ chức, cấp phép, kiểm dịch và tiếp nhận công dân.
Đầu năm 2022, khi xung đột tại Ukraine bùng phát, Vietnam Airlines tiếp tục thực hiện các chuyến bay tới Warsaw (Ba Lan) và Bucharest (Romania), đưa công dân Việt Nam sơ tán khỏi khu vực chiến sự trở về nước an toàn.
Từ Libya đến Ukraine, từ chiến tranh đến đại dịch, mỗi nhiệm vụ đều khác nhau về bối cảnh nhưng giống nhau ở một điểm: Khả năng huy động nguồn lực trong thời gian ngắn nhất để bảo vệ con người. Qua từng chiến dịch, Vietnam Airlines không chỉ hoàn thành nhiệm vụ được giao mà còn cùng các cơ quan của Nhà nước từng bước hình thành và hoàn thiện năng lực tổ chức những chuyến bay đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp.
Đồng hành cùng đất nước trong những sứ mệnh đặc biệt
Những năng lực được tích lũy qua các chiến dịch bảo hộ công dân tiếp tục được phát huy trong các hoạt động cứu trợ nhân đạo quốc tế do Việt Nam triển khai những năm gần đây.
Tháng 4/2025, sau trận động đất nghiêm trọng tại Myanmar, Vietnam Airlines thực hiện chuyến bay VN9711 vận chuyển gần 30 tấn hàng hóa cứu trợ từ Hà Nội đến Yangon để phục vụ công tác khắc phục hậu quả thiên tai. Sau khi lực lượng cứu hộ Việt Nam hoàn thành nhiệm vụ, chuyến bay VN9712 tiếp tục đưa hơn 100 cán bộ, chiến sĩ cùng 8 chú chó nghiệp vụ trở về nước an toàn. Hai chuyến bay được triển khai trong thời gian gấp rút, góp phần bảo đảm hoạt động hỗ trợ nhân đạo của Việt Nam đối với Myanmar.
Những đóng góp này đã được Thủ tướng Chính phủ ghi nhận bằng Bằng khen dành cho Tổng công ty Hàng không Việt Nam vì thành tích trong công tác hỗ trợ cứu nạn, cứu hộ tại Myanmar.
Tiếp đó, từ ngày 29/6 đến 10/7/2026, Vietnam Airlines thực hiện chuỗi chuyến bay VN66, VN68 và VN69 hỗ trợ chiến dịch cứu hộ tại Venezuela. Hơn 90.000 km bay qua không phận của 29 quốc gia, vận chuyển lực lượng cứu hộ, trang thiết bị chuyên dụng và đưa đoàn công tác trở về nước an toàn đã đánh dấu chiến dịch khai thác đặc biệt có quy mô lớn nhất của Hãng tính đến thời điểm hiện tại.
Với những đóng góp trong chiến dịch này, Tổng công ty Hàng không Việt Nam đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm, cứu nạn, hỗ trợ nhân đạo khắc phục hậu quả thảm họa động đất tại Venezuela; phần thưởng được trao tại Lễ đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba ngày 14/7/2026.
Thành công này không chỉ đến từ trình độ khai thác của đội ngũ phi công, kỹ sư, tiếp viên và nhân viên điều hành, mà còn từ sự phối hợp chặt chẽ giữa Vietnam Airlines với các bộ, ngành và cơ quan chức năng trong nước cũng như quốc tế.
Nhìn lại hành trình từ Libya đến Venezuela, điều đáng chú ý không chỉ là quy mô ngày càng lớn của các nhiệm vụ hay quãng đường bay ngày càng dài hơn. Quan trọng hơn, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, Vietnam Airlines đã không ngừng tích lũy kinh nghiệm, hoàn thiện quy trình và nâng cao năng lực tổ chức, triển khai các nhiệm vụ vận tải hàng không đặc biệt trong những tình huống khẩn cấp.
Quá trình ấy không được tạo dựng từ một chiến dịch đơn lẻ, mà là kết quả của hơn ba thập kỷ tích lũy kinh nghiệm qua nhiều nhiệm vụ đặc biệt. Mỗi chuyến bay hoàn thành không chỉ khẳng định bản lĩnh và năng lực của Hãng hàng không Quốc gia, mà còn bồi đắp thêm khả năng sẵn sàng nhận và thực hiện những nhiệm vụ mới trong điều kiện ngày càng phức tạp.
Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động khó lường, từ xung đột, thiên tai đến dịch bệnh, những chuyến bay đặc biệt sẽ vẫn là một phần trong trách nhiệm của Vietnam Airlines đối với đất nước. Mỗi chuyến bay hoàn thành không chỉ khép lại một nhiệm vụ trước mắt, mà còn bổ sung thêm kinh nghiệm thực tiễn, hoàn thiện quy trình và nâng cao năng lực thực hiện các sứ mệnh đặc biệt trong tương lai.
