Khi văn hóa trở thành nguồn lực phát triển
Những con số tăng trưởng cho thấy sức hút của du lịch Hà Nội đang tiếp tục được củng cố. Trong 9 tháng năm 2026, Thủ đô đón khoảng 27,5 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch ước đạt 113.200 tỷ đồng, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm 2025.
Tuy nhiên, phía sau những con số về lượng khách và doanh thu là câu chuyện lớn hơn, đó là làm thế nào để những lợi thế vốn có của Thủ đô tạo ra giá trị kinh tế ngày càng cao, thay vì chỉ được nhìn nhận như những điểm tham quan đơn lẻ.
Hà Nội có một nguồn tài nguyên đặc biệt phong phú cho bài toán này. Đó là hệ thống di sản, kiến trúc, nghệ thuật, ẩm thực, không gian phố phường và đời sống văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Trong đó, mùa thu là một “tài sản” đặc biệt. Không chỉ có cảnh sắc, mùa thu Hà Nội còn được nhận diện bằng những thức quà theo mùa, hương vị, âm nhạc, những con phố, mặt hồ và nhịp sống rất riêng.
Nếu trước đây những giá trị ấy chủ yếu được cảm nhận một cách tự nhiên, thì việc tổ chức, kết nối và đưa chúng vào các sản phẩm du lịch có thể tạo ra một giá trị mới, biến một đặc trưng văn hóa thành trải nghiệm mà du khách có thể tham gia, chi trả và ghi nhớ.
Cách tiếp cận này cũng phù hợp với tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, trong đó xác định văn hóa là nguồn lực nội sinh quan trọng và đặt mục tiêu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP vào năm 2030. Du lịch văn hóa được xác định là một trong những lĩnh vực quan trọng của công nghiệp văn hóa.
Với Hà Nội, câu chuyện vì thế không chỉ là bảo tồn một mùa thu đẹp, mà là tìm cách để những giá trị làm nên bản sắc ấy tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị du lịch. “Chạm Thu Hà Nội” được hình thành trong hướng tiếp cận đó. Đây là hoạt động nằm trong chương trình hợp tác phát triển văn hóa, du lịch giai đoạn 2025-2030 giữa Thành phố Hà Nội và Vietnam Airlines, hướng tới kết nối hàng không với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, ẩm thực và quảng bá điểm đến.
Điểm đáng chú ý là mùa thu không được đặt như một bối cảnh để ngắm nhìn, mà trở thành một hành trình để trải nghiệm.
Từ một mùa thu đến nhiều điểm chạm
Chiến dịch “Chạm Thu Hà Nội” bước sang năm thứ 2 với thông điệp “Chạm Hà Nội. Chạm 5 giác quan” giúp mở rộng cách cảm nhận mùa thu, từ cảnh sắc sang hương vị, mùi hương, âm nhạc và nhịp vận động của thành phố.
Đáng chú ý, một số hoạt động trong chuỗi chương trình đã có lịch sử tổ chức gần một thập kỷ như giải Bơi chải thuyền rồng hay Vietnam Airlines Classic. Qua từng giai đoạn, các sự kiện được điều chỉnh về thời điểm, quy mô, cách tổ chức để từng bước kết nối với mùa thu và trở thành những điểm hẹn quen thuộc trong đời sống của Hà Nội.
Mới đây, Giải Bơi chải Thuyền rồng và Ván SUP Hà Nội mở rộng diễn ra ngày 3-4/10 quy tụ gần 900 vận động viên, đông nhất từ trước đến nay, với 48 đội thuyền rồng và khoảng 150 tay chèo SUP. Trên mặt nước Hồ Tây, sự song hành giữa thuyền rồng truyền thống và SUP hiện đại được Nhà nghiên cứu văn hóa, TS Nguyễn Ánh Hồng – Nguyên Trưởng Khoa Văn hóa và Phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền nhìn nhận là “sự cân đối giữa tính cộng đồng và cá nhân, giữa văn hóa truyền thống và hiện đại”.
Quanh Hồ Tây, Run For Love mùa thứ 5 đưa khoảng 1.800 vận động viên vào những cung đường chạy giữa mùa thu. Giải chạy biến cảnh quan quen thuộc quanh hồ thành không gian trải nghiệm có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng.
Ở một không gian khác, những đêm diễn của Dàn nhạc Giao hưởng London tại Nhà hát Hồ Gươm đã đưa âm nhạc vào hành trình cảm nhận mùa thu. Mở đầu chương trình, giai điệu “Tiến Quân Ca” vang lên qua phần trình diễn của dàn nhạc giao hưởng hàng đầu thế giới tạo nên cuộc gặp gỡ đặc biệt giữa âm nhạc Việt Nam và nghệ thuật hàn lâm quốc tế.
Theo TS Nguyễn Ánh Hồng, “thông qua âm nhạc, chúng ta có thể kết nối những giá trị của Việt Nam với thế giới, đưa nghệ thuật hàn lâm đến gần hơn với công chúng. Hà Nội vẫn giữ được bản sắc riêng trong quá trình tiếp nhận những giá trị mới của đời sống hiện đại”.
Chuỗi trải nghiệm còn được nối dài với Vietnam Airlines Lotusmiles Invitational, đưa golf vào bức tranh thể thao của chương trình. Từ mặt nước Hồ Tây, đường chạy, sân golf đến Nhà hát Hồ Gươm, những sự kiện được duy trì và làm mới qua từng năm đang dần tạo thành các điểm hẹn của Hà Nội.
Khi được đặt trong một mạch chung, mỗi hoạt động góp thêm một cách để người dân và du khách cảm nhận thành phố, đồng thời tạo thêm lý do để trở lại vào những mùa tiếp theo.
Đưa “tài sản” của Hà Nội đi xa
Nếu các hoạt động trên mặt đất đưa du khách đến gần hơn với mùa thu Hà Nội, thì hàng không có thể đưa câu chuyện ấy đi xa hơn.
Với “Chạm Thu Hà Nội”, Vietnam Airlines đưa những chất liệu đặc trưng của mùa thu vào chính hành trình bay. Cốm làng Vòng, sấu chín, hồng chín và các sản vật theo mùa được đưa vào thực đơn “Chạm Vị Thu” trên một số chuyến bay nội địa và quốc tế trong tháng 10.
Cách làm này có ý nghĩa ở chỗ trải nghiệm về điểm đến có thể bắt đầu trước khi hành khách đặt chân xuống Hà Nội. Một món ăn, một mùi hương hay một câu chuyện về thành phố có thể trở thành điểm chạm đầu tiên với du khách. Những trải nghiệm ấy cũng theo các chuyến bay vượt ra ngoài phạm vi địa lý của Thủ đô. Với mạng đường bay trong nước và quốc tế, hàng không không chỉ đưa du khách đến Hà Nội mà còn có thể góp phần đưa hình ảnh Hà Nội đến với những thị trường rộng hơn.
Đây là lý do mối liên kết giữa hàng không và du lịch ngày càng có ý nghĩa. Hàng không tạo ra dòng khách, du lịch tạo ra trải nghiệm, còn văn hóa tạo nên sự khác biệt của điểm đến. Khi ba yếu tố này được kết nối, giá trị có thể được tạo ra xuyên suốt hành trình, từ lúc du khách tìm kiếm thông tin, lên máy bay cho đến khi trải nghiệm thành phố và quyết định quay trở lại.
Hơn 110.000 tỷ đồng doanh thu trong 9 tháng cho thấy dư địa của du lịch Hà Nội còn rất lớn, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu chuyển mạnh từ tăng trưởng về lượng sang gia tăng giá trị.
Trong bài toán ấy, lợi thế của Hà Nội không nhất thiết phải tìm kiếm ở những điều hoàn toàn mới. Nhiều khi, nguồn lực nằm ngay trong những gì thành phố đã có, từ một mùa thu, một thức quà, một mặt hồ, một không gian nghệ thuật hay một nếp sống. Điều quan trọng là biết nhận diện, kết nối và tạo ra những trải nghiệm đủ sức biến các giá trị ấy thành sản phẩm.
Khi đó, mùa thu Hà Nội không chỉ là một khoảng thời gian đẹp trong năm, mà có thể trở thành một “tài sản” du lịch có khả năng tạo thêm giá trị cho thành phố, góp phần giữ chân du khách lâu hơn và tạo thêm lý do để họ trở lại.
