Năm 1942, trong tác phẩm Lịch sử nước ta, ở mục Những năm quan trọng, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc viết: “1945 – Việt Nam độc lập”. Khi ấy, ít người có thể hình dung lời dự báo đó sẽ trở thành hiện thực chỉ hơn ba năm sau.
Để đi tới mùa thu lịch sử năm 1945, dân tộc Việt Nam đã trải qua hơn tám thập kỷ đấu tranh kể từ khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẵng ngày 1/9/1858. Nhiều phong trào yêu nước liên tiếp nổ ra nhưng không thành công. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nhận xét: “Tất cả những cuộc khởi nghĩa yêu nước bị dìm trong máu… mấy mươi năm ấy đen tối như không có đường ra.”
Quá trình chuẩn bị bền bỉ
Đầu năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, mở ra bước ngoặt căn bản của cách mạng Việt Nam. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh 1930-1931 và phong trào dân chủ 1936-1939 trở thành những cuộc tập dượt quan trọng, góp phần xây dựng lực lượng, rèn luyện năng lực tổ chức và tập hợp đông đảo quần chúng.
Khi Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, trước những biến động nhanh chóng của tình hình trong nước và quốc tế, nhiệm vụ giải phóng dân tộc được đặt lên hàng đầu. Tháng 5/1941, Hội nghị Trung ương 8, dưới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, đã hoàn thiện chủ trương này. Cũng trong tháng 5/1941, Mặt trận Việt Minh ra đời, quy tụ mọi tầng lớp nhân dân cùng hướng tới mục tiêu giành độc lập cho dân tộc.
Song song với việc xây dựng lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang cách mạng từng bước trưởng thành. Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại Cao Bằng. Những chiến thắng đầu tiên ở Phay Khắt và Nà Ngần đã củng cố niềm tin của quần chúng, tạo thêm sức mạnh cho phong trào cách mạng.
Thời cơ lịch sử và quyết định hành động
Đêm 9/3/1945, phát xít Nhật đảo chính Pháp tại Đông Dương. Chỉ ba ngày sau, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ban hành Chỉ thị “Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”, phát động cao trào kháng Nhật cứu nước. Các cuộc đấu tranh chính trị, khởi nghĩa từng phần và phong trào phá kho thóc cứu đói diễn ra mạnh mẽ, tạo khí thế cách mạng rộng khắp.
Tháng 6/1945, Khu giải phóng gồm sáu tỉnh Cao – Bắc – Lạng – Hà – Tuyên – Thái được thành lập, lấy Tân Trào làm trung tâm. Đến tháng 8/1945, khi Nhật đầu hàng Đồng minh, thời cơ giành chính quyền xuất hiện. Trung ương Đảng và Tổng bộ Việt Minh lập tức phát động Tổng khởi nghĩa.
Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào trong hai ngày 16 và 17/8 đã tán thành chủ trương Tổng khởi nghĩa, thông qua những chính sách lớn của Việt Minh, thể hiện ý chí đoàn kết và quyết tâm hành động của toàn dân tộc.
Thời cơ lúc đó vô cùng thuận lợi nhưng cũng hết sức ngắn ngủi. Nếu chậm trễ, các lực lượng bên ngoài có thể kéo vào Đông Dương, tình thế sẽ trở nên phức tạp và cơ hội giành chính quyền có thể bị bỏ lỡ. Bằng sự nhạy bén, quyết đoán và tinh thần trách nhiệm trước vận mệnh dân tộc, Đảng đã kịp thời đưa ra quyết định lịch sử.
Ngày 19/8: Sức mạnh của ý chí toàn dân
Ngày 19/8/1945, hàng chục vạn nhân dân Hà Nội từ nội thành và các vùng ngoại thành tập trung về Quảng trường Nhà hát Lớn. Dưới sự lãnh đạo của Việt Minh, quần chúng cách mạng nhanh chóng chiếm các cơ quan trọng yếu, đưa chính quyền về tay nhân dân.
Thắng lợi của cuộc khởi nghĩa tại Hà Nội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là trung tâm chính trị, hành chính của cả nước, thắng lợi ở Hà Nội đã tạo nên sức cổ vũ mạnh mẽ, thúc đẩy phong trào khởi nghĩa lan rộng đến nhiều địa phương.
Từ ngày 14 đến ngày 28/8/1945, hàng triệu người dân Việt Nam đã đồng loạt đứng lên giành chính quyền. Chỉ trong vòng 15 ngày, cuộc Tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi trên phạm vi cả nước, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc.
Thắng lợi ấy không phải là kết quả của sự may mắn hay ngẫu nhiên. Đó là thành quả của 15 năm chuẩn bị kiên trì về đường lối, tổ chức, lực lượng chính trị, lực lượng vũ trang và căn cứ địa; là kết tinh của lòng yêu nước, khát vọng độc lập và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.
Quá trình chuẩn bị lâu dài đã tạo nên thế và lực cho cách mạng. Nhưng chính khả năng nhận định đúng tình hình, nắm bắt thời cơ và hành động mau lẹ đã biến sức mạnh được tích lũy thành thắng lợi trong thời khắc quyết định.
Những bài học còn nguyên giá trị
81 năm đã trôi qua, nhưng những bài học của Cách mạng Tháng Tám vẫn giữ nguyên giá trị, tiếp tục soi sáng hành trình xây dựng và phát triển đất nước.
Trước hết là bài học về nắm bắt thời cơ và quyết đoán hành động. Thời cơ không tự chuyển hóa thành thành công. Chỉ khi được nhận diện chính xác và biến thành những hành động mau lẹ, thống nhất, thời cơ mới có thể tạo nên bước ngoặt.
Đó còn là bài học về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám được tạo nên bởi sự đồng lòng của mọi tầng lớp nhân dân, cùng hướng tới mục tiêu cao nhất là độc lập dân tộc. Khi ý chí và sức mạnh của toàn dân được tập hợp, những khó khăn tưởng chừng không thể vượt qua cũng có thể được giải quyết.
Cách mạng Tháng Tám đồng thời cho thấy mối quan hệ chặt chẽ giữa chuẩn bị lâu dài và hành động kịp thời. Có quá trình chuẩn bị bền bỉ mới đủ khả năng đón nhận và tận dụng thời cơ; có hành động quyết liệt, đúng lúc mới biến sự chuẩn bị thành kết quả thực tế.
Đặc biệt, tinh thần tự lực, tự cường là một trong những nhân tố làm nên ý nghĩa lớn lao của cuộc cách mạng. Dân tộc Việt Nam không trông chờ, ỷ lại mà chủ động xây dựng lực lượng, dựa vào sức mình để tự quyết định tương lai.
Phát huy tinh thần Tháng Tám trên hành trình mới
Đối với Tổng công ty Hàng không Việt Nam, những bài học của Cách mạng Tháng Tám tiếp tục gợi mở nhiều giá trị thiết thực trong bối cảnh ngành hàng không đang chuyển động nhanh chóng, cạnh tranh ngày càng mạnh mẽ và yêu cầu hội nhập ngày càng sâu rộng.
Bài học về nắm bắt thời cơ nhắc nhở mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động phải luôn chủ động theo dõi sự vận động của thị trường, nhạy bén trước những xu hướng mới, sẵn sàng đổi mới và hành động kịp thời. Cơ hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành những quyết định đúng đắn và kết quả cụ thể.
Bài học về đại đoàn kết cần được phát huy trong từng cơ quan, đơn vị và trên toàn hệ thống. Mỗi vị trí có một chức năng, mỗi con người đảm nhận một nhiệm vụ, nhưng tất cả đều cùng hướng tới mục tiêu chung: bảo đảm an toàn, nâng cao chất lượng dịch vụ, củng cố hiệu quả hoạt động và xây dựng hình ảnh Hãng hàng không quốc gia chuyên nghiệp, tận tâm, đáng tin cậy.
Bài học về sự kết hợp giữa chuẩn bị lâu dài và hành động mau lẹ cũng mang ý nghĩa sâu sắc. Tầm nhìn chiến lược, nguồn nhân lực, năng lực quản trị, đội tàu bay, hạ tầng kỹ thuật và chất lượng dịch vụ cần được chuẩn bị bài bản; đồng thời, mỗi cơ hội phát triển phải được đón nhận bằng tinh thần quyết liệt, linh hoạt và trách nhiệm.
Tinh thần tự lực, tự cường tiếp tục thôi thúc Vietnam Airlines phát huy nội lực, khuyến khích sáng tạo, nâng cao năng suất và chủ động thích ứng với những biến động khó lường. Đó cũng là nền tảng để Tổng công ty nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững và khẳng định vị thế trên thị trường hàng không trong nước cũng như quốc tế.
Kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và ngày 19/8 lịch sử là dịp để mỗi chúng ta thêm trân trọng giá trị của độc lập, thêm tự hào về sức mạnh Việt Nam và nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trong giai đoạn mới.
Tinh thần “mau lẹ, kịp thời, đúng lúc” của mùa thu năm 1945 vẫn vẹn nguyên sức sống, tiếp tục truyền cảm hứng để cán bộ, đảng viên và người lao động Tổng công ty Hàng không Việt Nam chung sức, đồng lòng, tận tâm trong từng công việc và trên mỗi hành trình; góp phần đưa Vietnam Airlines vững vàng phát triển, mang hình ảnh và khát vọng Việt Nam vươn cao trên bầu trời quốc tế.
