Giữ vững OTP: Chung mục tiêu, chung hành động

Mới đây theo báo cáo đánh giá tỷ lệ chuyến bay đến đúng giờ (On-Time Performance – OTP) của Cirium, đối tác chiến lược của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), Vietnam Airlines xếp thứ 3 trong Top 10 hãng hàng không đúng giờ nhất khu vực châu Á – Thái Bình Dương năm 2026, đồng thời là đại diện duy nhất của Việt Nam góp mặt trong bảng xếp hạng năm nay.

Số liệu của Cục Hàng không Việt Nam cũng cho thấy hiệu quả khai thác đúng giờ của Vietnam Airlines cải thiện rõ trong 3 tháng gần đây. OTP của Hãng đạt 80,4% trong tháng 3/2026, tăng lên 89,3% trong tháng 4 và duy trì ở mức 89,5% trong tháng 5. Trong cả ba tháng, chỉ số này đều cao hơn mức bình quân toàn ngành hàng không Việt Nam, vốn đạt 79,6% trong tháng 3, 86% trong tháng 4 và 87,1% trong tháng 5. 

Kết quả đó phản ánh nỗ lực của nhiều đơn vị trong toàn hệ thống, từ khai thác bay, kỹ thuật đến các đơn vị dịch vụ mặt đất. Với Khối Dịch vụ, việc duy trì tính đúng giờ của chuyến bay không đơn thuần là nhiệm vụ của một bộ phận hay một công đoạn riêng lẻ, mà là sự phối hợp của toàn bộ chuỗi phục vụ từ nhà ga đến sân đỗ.

Mỗi mắt xích đều góp phần tạo nên kết quả chung

Tổ chức các khâu dịch vụ mặt đất bảo đảm chuyến bay an toàn, an ninh, chất lượng và đúng giờ là một nghiệp vụ phức tạp. Quá trình này có sự tham gia của nhiều cơ quan chức năng như xuất nhập cảnh, an ninh hàng không cùng các đối tác trong chuỗi phục vụ, từ nhà khai thác sân bay, đơn vị cung ứng dịch vụ mặt đất, dịch vụ trên không đến các đơn vị phục vụ hàng hóa, tổ bay và tiếp viên.

Bên cạnh đó, mọi hoạt động đều phải tuân thủ hệ thống tiêu chuẩn, quy định của nhà chức trách, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn, an ninh theo chuẩn quốc tế như Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), Chương trình đánh giá an toàn khai thác hàng không của IATA (IOSA), Bộ tiêu chuẩn an toàn trong lĩnh vực khai thác mặt đất của IATA (ISAGO)… 

Với mục tiêu tối ưu từng khâu phục vụ và duy trì ổn định tính đúng giờ trong phục vụ mặt đất, Khối Dịch vụ đã triển khai chương trình rà soát toàn diện các yếu tố có khả năng ảnh hưởng đến OTP trên toàn chuỗi phục vụ. Nội dung rà soát trải rộng từ hệ thống tiêu chuẩn, tài liệu, chính sách đến quy trình nghiệp vụ và cơ chế phối hợp giữa các đơn vị trong chuỗi phục vụ hành khách, hành lý, hàng hóa và sân đỗ.

Qua quá trình đánh giá, các đơn vị trong Khối Dịch vụ đã nhận diện 24 nhóm vấn đề có thể ảnh hưởng đến OTP, gồm 16 nhóm vấn đề liên quan trực tiếp đến các khâu phục vụ mặt đất và 8 nhóm vấn đề cần sự phối hợp của nhiều đơn vị trong chuỗi khai thác như Khối Khai thác bay, Khối Kỹ thuật và các đơn vị điều hành liên quan.

Đối với 16 nhóm vấn đề thuộc phạm vi Khối Dịch vụ, đến nay 13 nội dung đã được hoàn thành và đưa vào áp dụng và có hiệu quả cụ thể. Các giải pháp tập trung vào việc cập nhật chính sách hành lý xách tay, tối ưu quy trình, rà soát và tăng cường chuẩn hóa việc  tuân thủ mốc thời gian trong các khâu dịch vụ như đóng quầy, kiểm tra an ninh thông thường, đóng cửa khởi hành, đóng cửa tàu bay, phối hợp đẩy tàu khởi hành… Đồng thời, Khối Dịch vụ triển khai hệ thống số hoá dữ liệu theo dõi thời gian phục vụ mặt đất, tăng cường công cụ quản trị dữ liệu OTP cũng như đẩy mạnh truyền thông tới hành khách và cán bộ nhân viên về công tác đảm bảo đúng giờ.

Ba nội dung còn lại đang tiếp tục được hoàn thiện, gồm kết nối dữ liệu hành khách đã qua kiểm tra an ninh để hỗ trợ quyết định xử lý khách đến muộn; điều chỉnh thiết kế thẻ lên tàu bay nhằm tăng khả năng nhận diện thông tin cửa khởi hành và thời gian có mặt tại cửa ra máy bay; đồng thời hoàn thiện hệ thống biển bảng boarding theo zone để nâng cao hiệu quả tổ chức lên tàu bay tại các sân bay.

Bên cạnh các giải pháp đã triển khai, quá trình rà soát cũng giúp nhận diện thêm 8 nội dung có tác động đến OTP và cần tiếp tục được theo dõi, hoàn thiện trong thời gian tới. Các nội dung tập trung vào điều hành khai thác, lịch bay, hoạt động không lưu và hạ tầng sân bay – những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian khởi hành của chuyến bay. Việc tiếp tục đánh giá, cập nhật các giải pháp phù hợp với thực tiễn khai thác sẽ góp phần duy trì kết quả đã đạt được và tạo thêm dư địa cải thiện OTP trong thời gian tới.

Không chỉ tập trung vào các quy trình nghiệp vụ hằng ngày, Khối Dịch vụ cũng xem xét lại các công cụ quản trị và cơ chế điều hành phía sau. Những điều chỉnh này có thể không lớn nếu nhìn riêng lẻ, nhưng khi được triển khai đồng bộ đã góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp, giảm các điểm nghẽn trong khai thác và hỗ trợ mục tiêu duy trì các chuyến bay đúng giờ.

Bên cạnh các yếu tố kỹ thuật và điều hành khai thác, nhiều tình huống phát sinh trong quá trình phục vụ hành khách cũng có thể ảnh hưởng đến giờ khởi hành. Thực tế cho thấy không ít trường hợp hành khách đến cửa khởi hành sát giờ, mang nhiều hành lý xách tay hoặc chưa nắm rõ các mốc thời gian quan trọng như thời điểm đóng quầy làm thủ tục, thời gian có mặt tại cửa khởi hành và quy trình lên tàu bay.

Từ thực tế đó, Khối Dịch vụ tiếp tục tăng cường các hoạt động truyền thông dành cho hành khách, đồng thời rà soát phương án tổ chức boarding theo hướng thuận tiện và hiệu quả hơn. Đơn vị cũng đẩy mạnh truyền thông nội bộ thông qua việc chia sẻ các kinh nghiệm thực tiễn trong công tác phối hợp phục vụ và những lưu ý nghiệp vụ trên VNA Spirit, góp phần nâng cao ý thức, tinh thần chủ động của cán bộ nhân viên.

Công tác phối hợp giữa các đầu mối liên quan cũng được chú trọng để bảo đảm thông tin được cập nhật kịp thời, các tình huống phát sinh được xử lý nhanh chóng và hạn chế tối đa những khoảng chờ không cần thiết trong quá trình khai thác.

Công nghệ, dữ liệu: “Trợ thủ” của những chuyến bay đúng giờ

Nếu việc rà soát quy trình giúp nhận diện các điểm có thể ảnh hưởng tới OTP thì công nghệ và dữ liệu đang trở thành công cụ hỗ trợ quan trọng để nâng cao tính chủ động trong công tác điều hành.

Thời gian qua, Khối Dịch vụ đã từng bước hoàn thiện các công cụ theo dõi, giám sát việc thực hiện các khâu phục vụ. Dữ liệu khai thác, đặc biệt dữ liệu đúng giờ từng khâu dịch vụ mặt đất và đúng giờ tuyệt đối hoàn thành phục vụ mặt đất trên toàn mạng được cập nhật và phân tích thường xuyên hơn, giúp các đơn vị nhận diện sớm những nguy cơ có thể ảnh hưởng tới tiến độ phục vụ chuyến bay thay vì chỉ xử lý sau khi phát sinh.

Việc tăng cường quản trị bằng dữ liệu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả điều hành mà còn tạo cơ sở để các đơn vị liên tục rà soát, tối ưu hóa quy trình theo thực tiễn khai thác. Đây cũng là nền tảng để nâng cao khả năng phối hợp giữa các đầu mối tham gia phục vụ chuyến bay, từ đó góp phần giảm thiểu các yếu tố có thể ảnh hưởng đến giờ khởi hành.

Bên cạnh các giải pháp công nghệ, việc duy trì cơ chế phối hợp đồng bộ giữa các đơn vị trong toàn chuỗi phục vụ tiếp tục được xác định là yếu tố quan trọng. Trong bối cảnh sản lượng khai thác và nhu cầu đi lại dự kiến tăng mạnh trong mùa hè, khả năng chia sẻ thông tin nhanh chóng, xử lý linh hoạt các tình huống phát sinh và phối hợp nhịp nhàng giữa các đơn vị sẽ góp phần quan trọng trong việc duy trì tính ổn định của hoạt động khai thác.

Đảm bảo chuyến bay đúng giờ chưa bao giờ là nhiệm vụ của riêng một đơn vị hay một công đoạn. Đó là kết quả của sự phối hợp nhịp nhàng giữa hàng trăm con người, nhiều quy trình và nhiều mắt xích trong cùng một chuỗi phục vụ. Mỗi điều chỉnh trong quy trình, mỗi cải tiến trong cách thức phối hợp hay mỗi quyết định được đưa ra kịp thời đều góp phần tạo nên sự ổn định cho toàn bộ hoạt động khai thác.

Trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng dịch vụ ngày càng cao và nhu cầu đi lại không ngừng gia tăng, việc liên tục rà soát, hoàn thiện và tối ưu hoạt động phục vụ không chỉ hướng tới mục tiêu đúng giờ, mà còn góp phần xây dựng một môi trường khai thác an toàn, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn. Đó cũng là nền tảng để Vietnam Airlines tiếp tục nâng cao chất lượng phục vụ và củng cố niềm tin của hành khách trên mỗi hành trình.