Có một điều mà nếu không bước vào Ban Tiếp thị và Bán sản phẩm, có lẽ tôi sẽ không bao giờ hiểu được: phía sau mỗi con số doanh thu, mỗi báo cáo thị trường hay mỗi đường bay mở bán là rất nhiều con người đang âm thầm giữ cho cỗ máy ấy vận hành từng ngày.
8 giờ sáng ở Ban TTBSP thường bắt đầu không quá ồn ào. Những tiếng “chào anh/chị”, tiếng bật máy tính, tiếng kéo ghế, tiếng ai đó hỏi nhanh: “UK tuần này còn giữ được yield không?” hay “QR lại tăng tần suất à?”. Có hôm vừa đặt túi xuống bàn đã thấy email từ chi nhánh nước ngoài gửi về từ 2 giờ sáng giờ Hà Nội. Ngành hàng không có một điểm rất công bằng: thị trường không quan tâm hôm nay là thứ Hai hay cuối tuần của bạn. Người ngoài nhìn vào thường nghĩ công việc của chúng tôi là “ngồi văn phòng làm báo cáo”. Đúng. Chúng tôi làm báo cáo thật. Chỉ khác là đôi khi một file Excel có thể khiến cả phòng im lặng hơn cả một cuộc họp kiểm điểm.
Có những ngày cả phòng gần như không ai đứng dậy quá năm phút. Một người đang họp với chi nhánh UK về thị phần. Một người khác đang rà incentive cho đại lý châu Âu. Góc bên kia phòng đang xử lý booking của khách bị ảnh hưởng do hãng khác hủy chuyến. Còn ở giữa phòng, tổ trưởng vẫn lặng lẽ ngồi đọc từng dòng hợp đồng tổng đại lý trên CMS với vẻ mặt nghiêm túc như đang rà soát hiệp ước quốc tế. Ở đây, những cụm từ như “LF yếu”, “advance booking chậm”, hay “TQ6 giảm sâu” đôi khi xuất hiện nhiều hơn cả câu “hôm nay ăn gì”.
Tôi còn nhớ có một buổi chiều gần 6 giờ tối. Ngoài trời 200 Nguyễn Sơn đã bắt đầu tối hẳn. Trong phòng chỉ còn ánh sáng từ màn hình máy tính và vài ly trà sữa Công đoàn vừa mang lên “tiếp tế”. Hôm đó, chúng tôi họp review UK, báo cáo không đẹp, thị phần giảm, đối thủ Trung Quốc tăng mạnh, TQ6 AUS giảm sâu đến mức nhìn biểu đồ xong ai cũng tự động ngồi thẳng lưng hơn một chút. Nhưng điều tôi nhớ nhất hôm đó không phải những con số. Mà là lúc chị trưởng phòng nhìn cả tổ rồi nói rất nhẹ:
“Không sao, thị trường đang khó thì mình phải sát sao hơn.”
Không một lời trách móc, không một câu đổ lỗi, chỉ là một câu nói rất bình thường. Nhưng chính khoảnh khắc ấy làm tôi hiểu vì sao những người ở đây có thể đi cùng nhau lâu đến vậy. Ở Ban TTBSP, tôi nhận ra văn hóa doanh nghiệp không nằm ở những câu khẩu hiệu lớn lao. Nó nằm trong cách mọi người đối xử với nhau mỗi ngày. Có những lần, đại diện bên UK gọi về lúc gần tối vì khách bị kẹt hành trình do Lufthansa hủy chuyến, cả phòng vẫn ngồi lại tìm SPA, tìm phương án nối chuyến dù đã hết giờ làm việc.
Có khi một nhân viên mới làm sai báo cáo, mọi người không ai nói “sao em bất cẩn thế”, mà cùng ngồi sửa từng dòng dữ liệu đến tối. Dù tất nhiên, sau đó vẫn sẽ có một câu rất nhẹ nhàng kiểu: “Lần sau nhìn kỹ giúp chị nhé, tim chị không còn trẻ nữa đâu”. Có những buổi chiều Công đoàn mua hoa quả, bánh ngọt hay trà lạnh cho cả phòng, mọi người kéo ghế ngồi lại vài phút, nói vài câu chuyện không liên quan đến sales, rồi sau đó… tiếp tục mở máy tính, vì thị trường thì vẫn đang chạy ngoài kia.
Tôi từng nghĩ nghề sales hàng không là nghề của những con số. Nhưng càng làm, tôi càng thấy đó là nghề của sự bền bỉ bởi thị trường không bao giờ đứng yên. Hôm nay đối thủ giảm đưa ra chương trình khuyến mại, ngày mai chiến sự ảnh hưởng đường bay, tuần sau khách đổi nhu cầu. Có những thứ sáng đúng nhưng chiều đã sai. Có những báo cáo làm cả ngày nhưng tối phải sửa lại từ đầu vì market đổi nhanh hơn tốc độ mình kịp uống hết ly cà phê. Và giữa guồng quay ấy, điều khó nhất đôi khi không phải áp lực công việc. Mà là giữ cho mình không mất đi tinh thần làm nghề.
Tôi vẫn nhớ một hôm sau giờ làm, cả phòng kéo nhau đi chơi pickleball. Có người vừa đánh vừa than “mai lại review market rồi”. Có người bảo “đánh nhanh còn về làm báo cáo”. Nghe thì buồn cười, nhưng lại rất thật. Vì ở đây, ai cũng hiểu phía sau vài tiếng cười ấy là cả một ngày dài đầy áp lực mà mọi người vừa đi qua cùng nhau. Có người nhiều năm chưa từng đứng trước ánh đèn sân khấu hay nhận một lời khen lớn. Nhưng họ nhớ từng đại lý của từng thị trường, nhớ từng biến động giá vé của từng hãng đối thủ, nhớ cả chuyến bay nào đang yếu tải để tìm cách kéo khách về cho Vietnam Airlines.
Họ âm thầm như thế, mỗi ngày. Giống như những cánh Sen Vàng vẫn âm thầm bay qua bầu trời mỗi đêm mà ít ai biết phía sau là rất nhiều con người đang giữ cho từng hành trình được tiếp nối. Có thể chúng tôi không trực tiếp nhìn thấy hành khách mỉm cười trên chuyến bay. Nhưng chúng tôi biết, ở đâu đó, những báo cáo được làm cẩn thận hơn một chút, những chính sách bán được điều chỉnh kịp thời hơn một chút, hay những lần cố gắng ở lại thêm một giờ buổi tối… đều đang góp phần giữ cho những chuyến bay ấy tiếp tục cất cánh.
Và có lẽ, đó cũng chính là điều đẹp nhất mà tôi cảm nhận được khi trở thành một phần của Ban Tiếp thị và Bán sản phẩm. Một nơi mà phía sau những con số là rất nhiều con người đang lặng lẽ giữ gìn niềm tự hào mang tên Vietnam Airlines.
Tương lai VNA sẽ tiếp tục thành công hơn nữa với thế hệ kế cận được đào tạo bài bản và rất nhanh hòa nhập, thấm nhuần được bản sắc văn hóa của VNA.
Bài viết rất văn thơ, đọc bánh cuốn lắm.
Cảm ơn Duy!
Cảm ơn em Đinh Khương Duy đã tiên phong trong đội ngũ Ace chuyên viên mới, vừa gia nhập đại gia đình Ttbsp nhưng đã có các cảm nhận rất chân thực về một nét văn hóa doanh nghiệp thể hiện qua công việc hàng ngày của các chuyên viên quản trị bán. “Ở Ban TTBSP, tôi nhận ra văn hóa doanh nghiệp không nằm ở những câu khẩu hiệu lớn lao. Nó nằm trong cách mọi người đối xử với nhau mỗi ngày”. Không chỉ coi khách hàng là trung tâm mà Vietnam Airlines nâng tầm dịch vụ trong mọi mối quan hệ với đồng nghiệp, đối tác, bạn hàng bởi vì chúng ta thấu hiểu sâu sắc rằng điều khiến người khác nể phục bạn không phải vì vị trí, chức danh, tiền tài mà chính vì cách bạn đối xử tử tế với người khác trong mọi hoàn cảnh, mọi thời điểm, đó chính là giá trị nhân văn sâu sắc nhất mà không một KPI hay số liệu báo cáo hoặc khẩu hiệu nào có thể thay thế được. Cứ giữ tinh thần như thế, chắc chắn thế hệ trẻ các em sẽ trưởng thành nhanh và góp phần giúp VNA thành công hơn nữa!