Nền tảng tư tưởng xuyên suốt tiến trình cách mạng Việt Nam
Lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy vai trò quan trọng của nền tảng tư tưởng trong việc xác định đường lối, mục tiêu và phương thức hành động. Từ khi thành lập năm 1930, Đảng Cộng sản Việt Nam đã lấy chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động, đồng thời vận dụng sáng tạo vào điều kiện thực tiễn của đất nước.
Cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là sự kết tinh giữa truyền thống yêu nước, những giá trị văn hóa của dân tộc và tinh hoa tư tưởng nhân loại. Đây là cơ sở lý luận quan trọng để Đảng hoạch định đường lối cách mạng, lãnh đạo nhân dân đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, tiến hành công cuộc Đổi mới và hội nhập quốc tế.
Giá trị của nền tảng tư tưởng ấy được thể hiện qua khả năng vận dụng, bổ sung và phát triển phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh được Đảng vận dụng trong từng giai đoạn lịch sử, gắn với điều kiện cụ thể và mục tiêu phát triển của đất nước.
Nhìn lại gần 40 năm Đổi mới, Việt Nam đã đạt nhiều thành tựu quan trọng về kinh tế, xã hội và hội nhập quốc tế. Từ một quốc gia gặp nhiều khó khăn sau chiến tranh, chịu tác động của bao vây, cấm vận, Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình, từng bước nâng cao đời sống nhân dân và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế.
Những kết quả đó gắn với quá trình đổi mới tư duy, hoàn thiện đường lối phát triển và vận dụng sáng tạo nền tảng tư tưởng của Đảng. Thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục nghiên cứu, bổ sung lý luận, bảo đảm sự thống nhất giữa mục tiêu, đường lối và những vấn đề mới nảy sinh trong đời sống kinh tế, xã hội.
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu này càng trở nên quan trọng khi môi trường quốc tế, phương thức sản xuất, quan hệ xã hội và cách thức tiếp nhận thông tin đang thay đổi nhanh chóng.
Những thách thức đặt ra trong môi trường số và hội nhập quốc tế
Toàn cầu hóa và chuyển đổi số mang đến nhiều cơ hội tiếp cận tri thức, giao lưu văn hóa và phát triển kinh tế. Tuy nhiên, sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội và các nền tảng truyền thông số cũng khiến môi trường thông tin ngày càng phức tạp.
Trên không gian mạng, thông tin có thể được tạo ra, chia sẻ và lan truyền với tốc độ nhanh, trong khi khả năng kiểm chứng của người tiếp nhận không phải lúc nào cũng theo kịp. Những thông tin sai lệch, xuyên tạc về lịch sử, đường lối phát triển đất nước và vai trò lãnh đạo của Đảng có thể tác động đến nhận thức, tạo ra những cách hiểu thiếu đầy đủ về các vấn đề chính trị, xã hội.
Sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, tiếp tục đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác thông tin, tuyên truyền. Nội dung được tạo ra hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ ngày càng khó phân biệt với thông tin xác thực, đòi hỏi mỗi cá nhân phải nâng cao khả năng nhận diện, kiểm chứng và đánh giá nguồn tin.
Cùng với những tác động từ bên ngoài, công tác xây dựng Đảng còn đối mặt với các hạn chế trong nhận thức và thực hành lý luận của một bộ phận cán bộ, đảng viên. Biểu hiện ngại học tập, nghiên cứu lý luận, thiếu chủ động cập nhật kiến thức hoặc chưa gắn nhận thức chính trị với trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công tác tư tưởng.
Hội nhập quốc tế sâu rộng cũng tạo điều kiện để nhiều hệ giá trị, quan điểm và xu hướng văn hóa cùng tồn tại, tác động qua lại. Trong môi trường đó, yêu cầu đặt ra là tiếp thu có chọn lọc những thành tựu tiến bộ của nhân loại, đồng thời giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, nâng cao bản lĩnh chính trị và khả năng đánh giá các vấn đề từ thực tiễn.
Đặc biệt, đối với thế hệ trẻ, những người thường xuyên tiếp cận các nền tảng số, công tác giáo dục lý luận chính trị cần có phương thức phù hợp hơn. Nội dung truyền tải phải gắn với những vấn đề thiết thực, có sức thuyết phục và tạo điều kiện để người tiếp nhận chủ động tìm hiểu, trao đổi, hình thành nhận thức trên cơ sở thông tin chính xác.
Đổi mới phương thức, nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Trước những yêu cầu mới, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng cần được triển khai đồng bộ, kết hợp giữa nâng cao chất lượng giáo dục lý luận, đổi mới truyền thông, phát triển nghiên cứu khoa học và xây dựng đội ngũ cán bộ có năng lực, trách nhiệm.
Trước hết, công tác học tập, nghiên cứu lý luận chính trị cần tiếp tục được đổi mới theo hướng thiết thực, gắn với thực tiễn công tác và những vấn đề đang đặt ra trong đời sống. Mỗi cán bộ, đảng viên cần chủ động cập nhật kiến thức, hiểu đúng các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và vận dụng phù hợp vào nhiệm vụ được giao.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền cần thích ứng với sự thay đổi trong thói quen tiếp nhận thông tin. Các cơ quan báo chí, truyền thông và tổ chức Đảng cần chú trọng xây dựng nội dung chính xác, dễ tiếp cận, có tính thuyết phục, phù hợp với từng nhóm đối tượng và đặc điểm của các nền tảng số.
Ứng dụng công nghệ trong sản xuất, phân phối và kiểm chứng thông tin có thể góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông, kịp thời cung cấp thông tin chính thống, làm rõ những vấn đề được dư luận quan tâm. Đặc biệt, cần tăng cường các sản phẩm truyền thông có chiều sâu, kết hợp giữa lý luận và những dẫn chứng cụ thể từ thực tiễn phát triển đất nước.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và phát triển lý luận trước những vấn đề mới. Sự phát triển của kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, những thay đổi trong quan hệ lao động, quyền và trách nhiệm của công dân trên không gian mạng đang đặt ra nhiều câu hỏi cần được nghiên cứu một cách khoa học, toàn diện.
Nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác tư tưởng cũng là yêu cầu thường xuyên. Bên cạnh bản lĩnh chính trị và kiến thức lý luận, đội ngũ này cần có khả năng nắm bắt thực tiễn, sử dụng công nghệ, truyền đạt thông tin và trao đổi, thuyết phục trên cơ sở lập luận chặt chẽ, dẫn chứng xác thực.
Đồng thời, cần kết hợp chặt chẽ giữa nhiệm vụ “xây” và “chống”. Trong đó, “xây” là tăng cường giáo dục, bồi đắp nhận thức, lan tỏa những giá trị tích cực và thành tựu phát triển của đất nước; “chống” là chủ động nhận diện, đấu tranh phản bác những thông tin sai trái, xuyên tạc bằng luận cứ khoa học và cơ sở thực tiễn.
Hai nhiệm vụ có mối quan hệ mật thiết, hỗ trợ lẫn nhau. Khi thông tin chính thống được cung cấp đầy đủ, kịp thời và có sức thuyết phục, khả năng nhận diện thông tin sai lệch của mỗi cá nhân cũng được nâng cao.
Đối với các tổ chức Đảng trong doanh nghiệp, bảo vệ nền tảng tư tưởng cần gắn với công tác xây dựng Đảng, văn hóa doanh nghiệp và thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh. Tinh thần trách nhiệm, ý thức chấp hành kỷ luật, chủ động học tập và đổi mới phương pháp làm việc của cán bộ, đảng viên là những biểu hiện cụ thể của quá trình đưa nhận thức lý luận vào thực tiễn.
Trong môi trường làm việc ngày càng số hóa, mỗi cán bộ, đảng viên và người lao động cũng cần nâng cao trách nhiệm khi tiếp nhận, sử dụng và chia sẻ thông tin, góp phần xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, văn minh.
Kiên định nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới đòi hỏi sự thống nhất giữa nhận thức và hành động, giữa kế thừa những giá trị nền tảng và chủ động thích ứng với yêu cầu thực tiễn. Đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với quá trình xây dựng Đảng, phát triển đất nước và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Trên hành trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045, tiếp tục vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng đường lối, phát huy sức mạnh đoàn kết toàn dân tộc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước.
