Tôi làm việc tại xưởng, nơi những chiếc xe thang, xe kéo, băng chuyền hành lý, xe cấp điện, xe nâng, xe phục vụ kỹ thuật… được bảo dưỡng, sửa chữa mỗi ngày. Những thiết bị ấy không bay trên trời, nhưng lại góp phần quan trọng để chuyến bay được phục vụ trọn vẹn. Vì vậy, anh em kỹ thuật chúng tôi luôn hiểu rằng mỗi con ốc được siết đúng, mỗi đường dây được kiểm tra kỹ, mỗi tiếng máy lạ được phát hiện kịp thời đều là một phần của an toàn bay.
Trong xưởng chúng tôi có những người rất đặc biệt: các anh, các chú nhân viên kỹ thuật lão thành, có người đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng vẫn được đơn vị mời ở lại để tiếp tục làm việc và truyền nghề cho lớp trẻ. Mái tóc họ đã bạc hơn, bước chân có thể chậm hơn, nhưng khi đứng trước thiết bị, ánh mắt vẫn sáng lên niềm say mê quen thuộc. Với họ, nghỉ hưu không có nghĩa là dừng lại. Còn sức, còn được làm việc, còn được nhìn thấy xưởng tốt hơn mỗi ngày là còn vui.
Có những buổi sáng, tôi thấy các chú đi một vòng quanh xưởng. Các chú nhìn từng thiết bị, hỏi từng nhóm thợ, rồi nhắc những điều rất nhỏ: “Chỗ này phải kiểm tra lại dầu”, “Tiếng máy này nghe chưa đều”, “Dây thủy lực nhìn vậy nhưng đừng chủ quan”, “Làm xong nhớ ghi rõ để ca sau nắm được”. Những câu nói ấy nghe mộc mạc, nhưng với chúng tôi, đó là kinh nghiệm được đổi bằng nhiều năm bám nghề, bằng biết bao ca trực nắng mưa.
Điều đáng quý là các chú không giữ kinh nghiệm cho riêng mình. Khi gặp một lỗi khó, các chú thường không vội làm thay. Các chú đứng bên cạnh, hỏi chúng tôi đã kiểm tra gì, đã loại trừ nguyên nhân nào, vì sao lại nghĩ như vậy. Có khi chỉ một câu hỏi thôi cũng khiến người trẻ phải dừng lại suy nghĩ kỹ hơn. Các chú dạy chúng tôi cách nhìn thiết bị, cách nghe tiếng máy, cách đọc dấu hiệu bất thường và cách không được dễ dãi với công việc. Một chú từng nói: “Mình làm ẩu hôm nay, ngày mai người khác vất vả, thậm chí chuyến bay bị ảnh hưởng.” Câu nói ấy rất đời thường, nhưng tôi nhớ mãi.
Tôi nghĩ, tinh thần “Chiến binh sen vàng” không chỉ nằm ở những việc lớn lao. Ở xưởng kỹ thuật, tinh thần ấy hiện lên trong những điều giản dị: một người thợ lớn tuổi cúi xuống kiểm tra lại chi tiết nhỏ trước khi bàn giao thiết bị; người đi trước kiên nhẫn hướng dẫn người mới; anh em trong ca sẵn sàng ở lại thêm một chút để xử lý xong thiết bị cần đưa vào phục vụ. Đó còn là sự nghiêm túc khi ký vào phiếu công việc, sự thẳng thắn khi phát hiện nguy cơ và niềm vui lặng lẽ khi thiết bị rời xưởng trong tình trạng tốt nhất.
Các anh, các chú lão thành chính là những “Chiến binh sen vàng” thầm lặng như thế. Họ không ồn ào, không nói nhiều về thành tích của mình. Họ chỉ đều đặn đến xưởng, mặc bộ đồ bảo hộ đã quen mùi dầu máy, cầm dụng cụ quen tay và tiếp tục làm việc bằng tất cả tình yêu nghề. Có người đã trải qua nhiều thế hệ thiết bị, từ những ngày điều kiện còn thiếu thốn đến khi xưởng ngày càng hiện đại hơn. Nhưng dù ở giai đoạn nào, họ vẫn giữ một điều không đổi: làm việc phải có tâm, có trách nhiệm và luôn muốn ngày mai tốt hơn hôm nay.
Điều khiến tôi xúc động nhất là dù đã nhiều kinh nghiệm, các chú vẫn luôn nhắc chúng tôi phải học. Học từ tài liệu, học từ đồng nghiệp, học từ chính những lần làm sai và sửa sai. Thiết bị ngày càng mới, công nghệ thay đổi từng ngày, yêu cầu phục vụ ngày càng cao. Nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ mà không chịu học thêm, người thợ kỹ thuật sẽ bị tụt lại. Với các chú, “học, học nữa, học mãi” không phải khẩu hiệu xa vời, mà là việc rất thật trong từng ca làm.
Nhờ các chú, lớp trẻ chúng tôi hiểu rằng một người kỹ thuật giỏi không chỉ là người sửa được máy. Người kỹ thuật giỏi còn phải biết làm việc cẩn thận, biết nghĩ cho cả dây chuyền phía sau, biết chia sẻ điều mình biết và dám chịu trách nhiệm đến cùng với sản phẩm mình bàn giao. Một thiết bị tốt không chỉ đến từ phụ tùng tốt hay quy trình đúng, mà còn đến từ cái tâm của người thợ.
Ở VIAGS, văn hóa doanh nghiệp không nằm ở đâu xa. Nó có mặt ngay trong xưởng sửa chữa của chúng tôi, trong cách mọi người chào nhau đầu ca, nhắc nhau đội mũ, mang găng, khóa nguồn trước khi sửa chữa; trong cách người đi trước chỉ bảo người đi sau; trong cách cả tập thể cùng cố gắng để thiết bị phục vụ tàu bay được an toàn, đúng giờ và tin cậy. Văn hóa ấy không cần nói bằng lời quá lớn, vì nó đã hiện rõ trong từng hành động nhỏ mỗi ngày.
Với tôi, các anh, các chú không chỉ là đồng nghiệp, cũng không chỉ là những người thầy trong nghề. Họ là hình ảnh đẹp của tinh thần Vietnam Airlines, là những “Chiến binh sen vàng” bền bỉ giữa đời thường. Từ họ, chúng tôi học được rằng cống hiến không dừng lại ở tuổi tác, và tình yêu nghề không nghỉ hưu theo năm tháng. Chừng nào còn có những con người như thế trong xưởng, chừng đó ngọn lửa trách nhiệm, tận tâm và tự hào vẫn sẽ được truyền tiếp, để mỗi chuyến bay cất cánh mang theo cả tâm huyết thầm lặng của những người thợ mặt đất.
