Trong hoạt động bảo dưỡng tàu bay, bên cạnh những bộ phận trực tiếp làm việc tại sân đỗ, trong nhà hangar, còn có một bộ phận đóng vai trò “bộ não” – nơi mọi kế hoạch được tính toán và tối ưu trước khi bất kỳ công việc nào diễn ra. Đó chính là Phòng Chương trình và Kế hoạch Bảo dưỡng (Maintenance Program and Planning – MPP), Ban Kỹ Thuật.
Nếu ví hoạt động khai thác bay là nhịp tim, thì công tác bảo dưỡng chính là hệ tuần hoàn bền bỉ nuôi dưỡng toàn bộ hệ thống. Và ở đó, những con người MPP chính là những nhà thiết kế, điều phối và tối ưu từng “mạch máu” vận hành. Hai nhiệm vụ trọng tâm của Phòng là xây dựng và tối ưu chương trình bảo dưỡng (Aircraft Maintenance Program – AMP) và lập kế hoạch bảo dưỡng cho đội tàu bay Vietnam Airlines. Đây không chỉ là công việc kỹ thuật mà còn là nền tảng quyết định hiệu quả khai thác, chi phí bảo dưỡng.
Công việc của chuyên viên MPP bắt đầu từ việc xây dựng và tối ưu chương trình bảo dưỡng – một bài toán mang tính hệ thống và chiến lược. Làm thế nào để tàu bay luôn duy trì trạng thái khả phi liên tục? Làm thế nào để mỗi lần dừng tàu mang lại giá trị tối đa? Làm thế nào để cân bằng giữa yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt và áp lực khai thác ngày càng cao? Những câu hỏi này không có đáp án cố định, đòi hỏi sự phân tích sâu sắc, tư duy logic và kinh nghiệm tích lũy qua thời gian.
Đơn cử như khi đưa một tàu bay A321 mới vào khai thác, chuyên viên phải đánh giá chi tiết gần 3000 công việc theo tài liệu MPD của nhà sản xuất để quyết định đưa vào AMP. Đồng thời, cần tính toán dựa trên điều kiện khai thác thực tế như việc tàu không khai thác ban đêm, mức sử dụng (utilization) và kinh nghiệm bảo dưỡng tích lũy để xây dựng các định kỳ phù hợp như EA check, Y01, 18MO, C01, Y03… thay vì chỉ áp dụng một ngưỡng base check của nhà sản xuất.
Sau khi AMP được ban hành, MPP tiếp tục xây dựng và tối ưu các gói công việc bảo dưỡng tiêu chuẩn (Workpackage – WP). Mục tiêu không chỉ đảm bảo thực hiện đầy đủ yêu cầu kỹ thuật mà còn tối ưu thời gian dừng tàu (TAT), sắp xếp công việc sát hạn, tận dụng tối đa chu kỳ khai thác và giảm chi phí. Đây là quá trình cân bằng giữa nhiều yếu tố như nguồn lực, vật tư, lịch bay và các phát sinh kỹ thuật.
Hiệu quả của công tác tối ưu thể hiện rõ: Đối với đội tàu A350, việc điều chỉnh thực hiện sớm các task C04 liên quan đến thùng dầu và càng ở định kỳ 6 năm giúp giảm 7,5 ngày TAT cho mỗi tàu. Với đội tàu B787, việc chuyển task 38-VNA-02 từ gói C01 sang Y03 và kết hợp thực hiện C01 + A12 trong cùng một lần dừng tàu giúp giảm khoảng 19 ngày trong vòng đời 12 năm. Những điều chỉnh này cho thấy vai trò quan trọng của MPP trong việc tối ưu tổng thể, không chỉ ở từng gói công việc mà còn trong cả vòng đời khai thác.
Ở cấp độ toàn đội tàu, các sáng kiến tối ưu trong giai đoạn 2025–2031 đã mang lại hiệu quả rõ rệt: A320/A321 giảm 157 ngày dừng tàu, A350 giảm 82,5 ngày và B787 giảm 95 ngày, tương đương khoảng 9,2 triệu USD chi phí thuê tàu. Đây là minh chứng cho việc những tối ưu mang tính chi tiết có thể tạo ra giá trị kinh tế lớn.
Song song với việc xây dựng WP, MPP còn đảm nhiệm công tác lập kế hoạch bảo dưỡng tổng thể ở nhiều cấp độ thời gian. Kế hoạch dài hạn 5 năm đóng vai trò là bức tranh chiến lược tổng thể, trong đó các yếu tố về vòng đời tàu bay, các định kỳ bảo dưỡng lớn và kế hoạch khai thác được tính toán toàn diện. Ở cấp độ trung hạn 1–2 năm, kế hoạch được cụ thể hóa theo từng tàu bay, từng loại check, đảm bảo phân bổ nguồn lực hợp lý. Trong khi đó, kế hoạch ngắn hạn 2–6 tháng gắn trực tiếp với tình hình khai thác thực tế, đòi hỏi sự linh hoạt và khả năng điều chỉnh nhanh chóng.
Một trong những mục tiêu xuyên suốt của công tác lập kế hoạch là tối đa hóa việc kết hợp các công việc trong cùng một lần dừng tàu, hạn chế các lần dừng lẻ. Điều này cho phép kết hợp hiệu quả các nội dung như thay càng, thay động cơ, thay thế thiết bị thọ mệnh (HT/LLP) và khắc phục hỏng hóc trì hoãn (ADD), từ đó giảm đáng kể tổng thời gian dừng tàu. Theo kế hoạch năm 2026, số giờ dừng để thực hiện các công việc lẻ dự kiến giảm mạnh ở tất cả các đội tàu, góp phần tăng số lượng tàu bay sẵn sàng khai thác và giảm áp lực điều hành bảo dưỡng hàng ngày.
Tinh thần chủ động và tầm nhìn chiến lược của MPP còn thể hiện rõ trong việc chuẩn bị cho các kỳ bảo dưỡng lớn, đặc biệt là Y12 đối với tàu Airbus A350 và Boeing 787. Ngay từ sớm, Phòng đã triển khai rà soát toàn diện, đánh giá từng taskcard, xây dựng phương án tối ưu và chủ động học hỏi kinh nghiệm từ các hãng hàng không quốc tế như All Nippon Airways và Qatar Airways. Việc tiếp cận và áp dụng các kinh nghiệm đã được kiểm chứng giúp giảm thiểu rủi ro, nâng cao hiệu quả và đảm bảo chất lượng ngay từ lần triển khai đầu tiên.
Vượt lên trên các con số và thành tích, điều làm nên giá trị cốt lõi của Phòng Chương trình và Kế hoạch Bảo dưỡng chính là tinh thần làm việc – sự cống hiến thầm lặng, trách nhiệm và tận tâm. Trong ngành hàng không, nơi mọi hoạt động liên kết chặt chẽ với nhau, việc có những con người luôn chủ động “lo trước”, “nghĩ trước”, “chuẩn bị trước” chính là yếu tố quyết định đảm bảo sự ổn định và hiệu quả chung.
Đó chính là vẻ đẹp của những người làm kế hoạch bảo dưỡng – không trực tiếp hiện diện trên sân đỗ, không ồn ào, nhưng âm thầm tạo nên nền tảng cho toàn bộ hoạt động khai thác. Những đóng góp ấy tuy lặng lẽ nhưng bền bỉ, sâu sắc và không thể thay thế.
