Hành khách thúc đẩy chuyển đổi xanh
Đối với các hãng hàng không và doanh nghiệp dịch vụ bay, tín hiệu thị trường thể hiện qua nhu cầu và sự lựa chọn của hành khách. Theo bà Vũ Thị Thanh, Trưởng phòng Khoa học công nghệ và Môi trường, Cục Hàng không Việt Nam, thị trường cũng sẽ tạo thêm động lực để đầu tư vào công nghệ tiết kiệm nhiên liệu, sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm chất thải và phát triển các sản phẩm hàng không có trách nhiệm hơn với môi trường.
Hành khách có thể ưu tiên lựa chọn hành trình bay thẳng hoặc chuyến bay có lịch trình phù hợp; sử dụng vé điện tử và dịch vụ trực tuyến; hạn chế hành lý không cần thiết; sử dụng phương tiện công cộng khi đi và đến sân bay; hạn chế đồ nhựa dùng một lần; phân loại chất thải và tuân thủ các chương trình bảo vệ môi trường tại cảng hàng không và trên tàu bay. Khi thị trường có đủ điều kiện, hành khách và doanh nghiệp có thể tự nguyện đóng góp cho việc sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) hoặc bù đắp lượng phát thải của chuyến bay.
Trong 5-10 năm tới, Cục Hàng không Việt Nam kỳ vọng khung pháp lý về bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính, cơ chế toàn cầu về giảm và bù đắp các-bon đối với các chuyến bay quốc tế (CORSIA) và SAF sẽ tiếp tục được hoàn thiện và tổ chức thực hiện đồng bộ; trách nhiệm của từng chủ thể trong chuỗi hoạt động hàng không được xác định rõ ràng.
Trước mắt, Cục tập trung nghiên cứu bổ sung văn bản chính sách về các yêu cầu mới của Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO) về CORSIA, tín chỉ các-bon, quản lý và xác minh dữ liệu phát thải, SAF, bảo vệ môi trường tại cảng hàng không, sân bay và các giải pháp giảm phát thải trong toàn bộ chuỗi hoạt động hàng không.
Lượng hóa hiệu quả giảm phát thải
Một nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng phương pháp và hệ thống dữ liệu để lượng hóa hiệu quả của từng giải pháp. Mục tiêu không chỉ là thống kê số lượng giải pháp đã triển khai mà phải tính toán được từng biện pháp giúp tiết kiệm bao nhiêu nhiên liệu, bao nhiêu điện năng, giảm bao nhiêu tấn CO₂ và giảm được bao nhiêu chi phí.
Đây là cơ sở để chứng minh rằng đầu tư cho giảm phát thải không đơn thuần là chi phí tuân thủ mà còn là đầu tư cho hiệu quả khai thác, năng suất và năng lực cạnh tranh lâu dài của doanh nghiệp. Kết quả lượng hóa cũng giúp cơ quan quản lý lựa chọn giải pháp ưu tiên, phân bổ nguồn lực, theo dõi tiến độ và thực hiện báo cáo với ICAO.
Đối với SAF, mục tiêu là hoàn thành nghiên cứu khả thi, xây dựng được lộ trình có căn cứ khoa học và phù hợp với điều kiện Việt Nam; từng bước hình thành chuỗi cung ứng trong nước; triển khai các chương trình thử nghiệm và tiến tới sử dụng SAF ở quy mô thương mại khi bảo đảm các điều kiện về nguồn cung, tiêu chuẩn, chi phí và tính bền vững.
Thông điệp Cục Hàng không Việt Nam muốn gửi tới cộng đồng doanh nghiệp và hành khách là: Hàng không xanh là trách nhiệm chung, nhưng phải được thực hiện bằng những hành động thực chất, có lộ trình, có dữ liệu và có sự chia sẻ trách nhiệm giữa Nhà nước, doanh nghiệp và xã hội.
