Chỉ trong 7 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã đón khoảng 863.000 lượt khách Nga, tăng 174% so với cùng kỳ năm trước, theo số liệu của Cục Thống kê. Nga vươn lên vị trí thứ ba về dòng khách du lịch quốc tế và trở thành thị trường khách châu Âu lớn nhất tại Việt Nam, vượt qua cả thị trường truyền thống là Pháp.
Con số này càng đáng chú ý khi đặt cạnh thời điểm trước đại dịch. Năm 2019 Việt Nam đón khoảng 646.500 lượt khách Nga. Năm 2025, lượng khách Nga đã đạt khoảng 690.000 lượt, tăng 196,9% so với năm trước. Như vậy, dòng khách từ Nga trong vòng 7 tháng qua đã vượt quy mô của cả năm 2019 lẫn năm 2025.
Nhu cầu kết nối ngày càng lớn
Sự tăng trưởng này được hỗ trợ bởi những điều kiện thuận lợi hơn cho việc đi lại. Theo Nghị quyết số 44/NQ-CP của Chính phủ, từ ngày 15/3/2025 đến hết ngày 14/3/2028, công dân Liên bang Nga được miễn thị thực khi nhập cảnh Việt Nam với thời hạn tạm trú 45 ngày nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Nhưng du lịch mới là phần dễ nhìn thấy nhất của những dòng kết nối Việt Nam – Nga.
Theo báo cáo của Đại sứ quán Việt Nam tại Liên bang Nga được công bố tại cuộc gặp giữa lãnh đạo Chính phủ với cộng đồng người Việt tháng 6/2026, hiện có gần 80.000 người Việt Nam sinh sống, học tập và làm việc tại Nga. Trong đó, tập trung tại các thành phố như: Moscow, Saint Petersburg, Kazan, Ufa, Ekaterinburg, Vladivostok và nhiều địa phương khác.
Giáo dục cũng là một trong những lĩnh vực tạo ra nhu cầu đi lại thường xuyên giữa hai nước. Tại Hội nghị Hiệu trưởng các trường đại học Việt Nam – Liên bang Nga tháng 5/2026, ông Hoàng Minh Sơn – Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo cho biết hơn 6.000 du học sinh Việt Nam đang theo học tại hơn 160 cơ sở giáo dục của Nga. Phía Nga hiện duy trì khoảng 1.000 suất học bổng mỗi năm cho Việt Nam. Năm 2026 được xác định là “Năm hợp tác Việt Nam – Liên bang Nga trong lĩnh vực khoa học và giáo dục”.
Trong khi đó, kinh tế đã và đang tạo ra nhu cầu kết nối ngày càng rõ hơn. Theo số liệu Hải quan Việt Nam, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Nga năm 2025 đạt 4,77 tỷ USD, tăng 4% so với năm 2024.
Những con số về du lịch, cộng đồng, giáo dục và thương mại cho thấy quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga ngày càng được thể hiện bằng nhu cầu đi lại, làm việc và hợp tác cụ thể giữa người dân, doanh nghiệp và các tổ chức của hai nước. Trong bối cảnh đó, kết nối hàng không đã được đặt trực tiếp trong chương trình nghị sự cấp cao giữa hai nước.
Tuyên bố chung Việt Nam – Liên bang Nga tháng 6/2024 khẳng định ủng hộ mở rộng hợp tác du lịch, trong đó có việc tăng số lượng các chuyến bay thẳng thường lệ và chuyến bay thuê chuyến, đồng thời đơn giản hóa thủ tục đi lại cho công dân hai nước.
Định hướng này tiếp tục được khẳng định trong Tuyên bố chung về những định hướng lớn của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga trong giai đoạn hợp tác mới, được thông qua vào tháng 5/2025.
Hai văn kiện cấp cao cùng đề cập trực tiếp đến việc mở rộng các chuyến bay cho thấy kết nối hàng không không chỉ là vấn đề của riêng ngành vận tải. Khi quan hệ giữa hai nước ngày càng mở rộng, việc đi lại thuận tiện hơn sẽ giúp các hoạt động về du lịch, kinh doanh, học tập, nghiên cứu và giao lưu được triển khai thường xuyên và hiệu quả hơn.
Hà Nội – Moscow: Điểm nối quan trọng trong thị trường Việt – Nga
Sự trở lại mạnh mẽ của khách Nga đang nhanh chóng làm thay đổi quy mô thị trường hàng không giữa hai nước.
Trong tháng 7/2026, trung bình mỗi tuần có 62 chuyến bay thẳng giữa 2 nước. Trong đó, có 50 chuyến được khai thác giữa Nga và Nha Trang, cho thấy xu hướng du khách Nga đặc biệt ưa thích điểm đến này.
Tuy nhiên, kết nối hàng không giữa hai nước không chỉ phục vụ du lịch nghỉ dưỡng. Bên cạnh các chuyến bay đưa khách Nga tới những điểm đến ven biển, thị trường còn có nhu cầu đi lại thường xuyên giữa hai trung tâm chính trị, kinh tế lớn của Việt Nam và Liên bang Nga.
Đó là vị trí của đường bay Hà Nội – Moscow do Vietnam Airlines khai thác. Hiện đây là đường bay thẳng duy nhất của Vietnam Airlines tới Liên bang Nga và cũng là tuyến thường lệ nối trực tiếp hai thủ đô. Các chuyến bay Hà Nội – Moscow phục vụ một phạm vi đi lại rộng hơn, từ du lịch, thăm thân đến học tập, công tác, kinh doanh và các hoạt động giao lưu, hợp tác.
Theo dữ liệu của Vietnam Airlines, dung lượng thị trường Hà Nội – Moscow trong 7 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 76.000 lượt khách, tăng 26% so với cùng kỳ 2025 và tăng 28% so với cùng kỳ 2019.
Liên bang Nga vốn là một thị trường lâu năm trong mạng bay quốc tế của Vietnam Airlines. Trong giai đoạn 2017-2020, Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam khai thác hơn 1.000 chuyến bay đến Nga, chuyên chở khoảng 242.000 lượt khách. Đường bay trực tiếp sau đó tạm dừng từ ngày 25/3/2022.
Ngày 8/5/2025, Vietnam Airlines khôi phục đường bay thường lệ Hà Nội – Moscow sau hơn ba năm gián đoạn. Từ tần suất ban đầu hai chuyến mỗi tuần, hãng nâng lên ba chuyến/tuần từ tháng 12/2025 và 4 chuyến/tuần từ ngày 1/7/2026.
Theo Vietnam Airlines, từ khi khôi phục đường bay đến hết năm 2025, hãng khai thác 146 chuyến, vận chuyển khoảng 34.000 lượt hành khách, hệ số sử dụng ghế cao, đạt 85%. Trong 7 tháng đầu năm 2026, trên đường bay Hà Nội – Moscow, 188 chuyến đã chuyên chở khoảng 44.000 lượt khách, với hệ số sử dụng ghế cao, đạt 86%.
Việc tần suất liên tục được nâng lên trong khi hệ số sử dụng ghế duy trì ở mức cao cho thấy đường bay Hà Nội – Moscow đang có thị trường để tiếp tục khai thác ổn định.
Năng lực kết nối cho một giai đoạn hợp tác mới
Quan hệ Việt Nam – Liên bang Nga đang bước vào giai đoạn mà khoảng cách giữa tiềm năng và kết quả hợp tác thực tế cần tiếp tục được thu hẹp.
Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,77 tỷ USD. Tại cuộc hội kiến giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Tổng thống Vladimir Putin tháng 6/2026, hai bên tiếp tục khẳng định quyết tâm hướng tới mục tiêu đưa kim ngạch thương mại Việt Nam – Nga sớm đạt 15 tỷ USD.
Để lấp đầy khoảng cách từ 4,77 tỷ USD tới 15 tỷ USD, hợp tác kinh tế giữa hai nước cần được mở rộng cả về quy mô lẫn lĩnh vực. Trong các cuộc tiếp xúc cấp cao năm 2026, lãnh đạo Việt Nam và Nga thống nhất thúc đẩy thêm các dự án đầu tư, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, giao thông vận tải, văn hóa và du lịch. Riêng trong lĩnh vực giao thông, hai bên đề cập tới hợp tác đóng tàu, hiện đại hóa đường sắt, mở rộng các hành lang vận tải và tuyến đường sắt liên vận quốc tế.
Nhìn từ hàng không, một thực tế đã được nhắc đến là phần lớn năng lực hiện nay vẫn tập trung vào nhu cầu nghỉ dưỡng. Điều này phản ánh sức hút rất lớn của du lịch Việt Nam đối với khách Nga, nhưng đồng thời cũng đặt ra một câu hỏi cho giai đoạn tiếp theo. Khi quan hệ hai nước được mở rộng mạnh hơn về thương mại, đầu tư, khoa học, giáo dục và giao lưu nhân dân, mạng kết nối hàng không cũng cần đáp ứng một cơ cấu nhu cầu đa dạng hơn.
Trong bối cảnh đó, vai trò của Vietnam Airlines không chỉ nằm ở việc đáp ứng lượng khách hiện có trên tuyến Hà Nội – Moscow. Với tư cách Hãng hàng không Quốc gia, việc duy trì một đường bay thường lệ giữa hai thủ đô còn góp phần bảo đảm một kênh kết nối ổn định cho các nhu cầu kinh tế, đối ngoại, học tập, nghiên cứu và giao lưu giữa hai nước.
