Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, tư tưởng luôn giữ vai trò tiên phong, dẫn dắt mọi thắng lợi của dân tộc. Từ khi Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, nền tảng tư tưởng của Đảng, chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam cho mọi hành động, là nền tảng bảo đảm cho sự thống nhất về nhận thức và ý chí trong toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Có thể khẳng định, mỗi bước phát triển của đất nước đều gắn liền với sự vững vàng của nền tảng tư tưởng ấy.
Bước vào thế kỷ XXI, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, môi trường truyền thông đã có những biến đổi sâu sắc. Không gian mạng trở thành một “không gian xã hội mới”, nơi thông tin được sản xuất, lan truyền và tiếp nhận với tốc độ chưa từng có. Trong không gian đó, các quan điểm sai trái, thù địch lợi dụng triệt để các nền tảng số để xuyên tạc, bóp méo sự thật, gieo rắc hoài nghi, từng bước làm xói mòn niềm tin của một bộ phận nhân dân.
Nhận thức rõ tính chất phức tạp của tình hình, Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị đã nhấn mạnh: “Bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân”. Tuy nhiên, trong bối cảnh mới, nhiệm vụ này không thể chỉ thực hiện bằng các phương thức tuyên truyền truyền thống, mà đòi hỏi phải có sự đổi mới căn bản về tư duy và cách thức triển khai.
Thực tiễn cho thấy, trong một xã hội mà công chúng ngày càng bị “bội thực thông tin”, những thông điệp mang tính áp đặt, một chiều khó có thể tạo được sức lan tỏa bền vững. Ngược lại, những trải nghiệm chân thực, những câu chuyện giàu cảm xúc, những hình ảnh sống động lại có khả năng thẩm thấu sâu vào nhận thức và tình cảm của con người. Chính vì vậy, các hoạt động tổ chức sự kiện và tài trợ, vốn được xem là công cụ của truyền thông thương hiệu, đang dần nổi lên như một “mặt trận mềm”, nơi tư tưởng không chỉ được truyền đạt mà còn được “cảm nhận”, “trải nghiệm” và “tin tưởng”.
Từ bảo vệ tư tưởng đến lan tỏa giá trị trong môi trường truyền thông mới
Nền tảng tư tưởng của Đảng, trục giá trị của sự phát triển
Nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là hệ thống lý luận khoa học và cách mạng, mà còn là nền tảng tinh thần, định hướng cho mọi chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước. Văn kiện Đại hội XIII khẳng định: “Kiên định và vận dụng, phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng” (Văn kiện Đại hội XIII, Tập I, NXB Chính trị quốc gia Sự thật, 2021, tr.180).
Trong bối cảnh hội nhập, nền tảng tư tưởng này càng có ý nghĩa quan trọng trong việc giữ vững bản sắc, định hướng phát triển và bảo đảm sự ổn định chính trị – xã hội. Nếu nền tảng tư tưởng bị xói mòn, niềm tin của nhân dân bị suy giảm, thì mọi thành tựu kinh tế – xã hội cũng khó có thể bền vững.
Thách thức từ không gian mạng và truyền thông mới
Sự phát triển của internet và mạng xã hội đã tạo ra một môi trường truyền thông hoàn toàn mới, nơi ranh giới giữa người sản xuất và người tiêu dùng thông tin bị xóa nhòa. Mỗi cá nhân đều có thể trở thành một “kênh truyền thông”, với khả năng lan tỏa thông tin đến hàng nghìn, thậm chí hàng triệu người.
Điều này mở ra những cơ hội to lớn cho việc lan tỏa các giá trị tích cực, song đồng thời cũng đặt ra những thách thức chưa từng có đối với công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Trong môi trường truyền thông số, nơi thông tin được sản xuất và lan truyền với tốc độ gần như tức thời, các thế lực thù địch đã triệt để lợi dụng đặc tính mở, tính tương tác cao và khả năng ẩn danh của không gian mạng để triển khai nhiều hình thức chống phá tinh vi. Thay vì những luận điệu công kích trực diện dễ nhận diện như trước đây, họ thường lựa chọn cách thức “ngụy trang” thông tin dưới dạng tin tức, câu chuyện cá nhân hoặc quan điểm xã hội, qua đó từng bước tạo dựng và lan truyền các thông tin giả, bóp méo sự thật, xuyên tạc lịch sử, phủ nhận những thành tựu phát triển của đất nước. Nguy hiểm hơn, các nội dung này thường được thiết kế nhằm đánh vào tâm lý đám đông, khơi gợi cảm xúc tiêu cực như hoài nghi, bất mãn hoặc chia rẽ, từ đó làm suy giảm niềm tin xã hội một cách âm thầm nhưng dai dẳng.
Trong bối cảnh đó, nếu chỉ tiếp cận theo hướng phản bác trực diện, sử dụng các lập luận lý tính thuần túy để “đối đầu” với thông tin sai trái, thì hiệu quả đạt được nhiều khi không như kỳ vọng. Không gian mạng vận hành theo logic lan truyền, trong đó những nội dung gây tranh cãi, kích thích cảm xúc thường có xu hướng được chú ý và chia sẻ nhiều hơn. Do vậy, việc lặp lại hoặc nhắc lại các thông tin sai lệch, ngay cả với mục đích phản bác, đôi khi lại vô tình góp phần làm gia tăng mức độ phổ biến của chính những thông tin đó. Điều này đặt ra yêu cầu phải chuyển đổi tư duy từ “phản ứng” sang “chủ động kiến tạo”, từ “đối đầu thông tin” sang “dẫn dắt nhận thức”, trong đó việc xây dựng và lan tỏa những giá trị tích cực, những câu chuyện chân thực, những trải nghiệm có sức thuyết phục sẽ trở thành phương thức hiệu quả và bền vững hơn trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên số.
Yêu cầu đổi mới phương thức truyền thông tư tưởng
Văn kiện Đại hội XIII đã chỉ rõ: “Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức tuyên truyền theo hướng hiện đại, sáng tạo, nâng cao tính thuyết phục và hiệu quả” (sđd, tr.182). Điều này cho thấy, công tác tư tưởng cần chuyển từ tư duy “truyền đạt thông tin” sang “tạo dựng niềm tin”, từ “phản bác” sang “lan tỏa giá trị”.
Trong cách tiếp cận mới này, yếu tố cảm xúc, trải nghiệm và sự tham gia của công chúng đóng vai trò then chốt. Đây chính là nền tảng để các hoạt động sự kiện và tài trợ phát huy vai trò của mình.
Sự kiện và tài trợ: Không gian “trải nghiệm tư tưởng” trong đời sống hiện đại
Sự kiện: Nơi tư tưởng được “hiện thực hóa”
Sự kiện, trong bối cảnh truyền thông hiện đại, cần được nhìn nhận vượt ra ngoài khuôn khổ của một hoạt động tổ chức thuần túy để trở thành một “không gian trải nghiệm tổng hợp”, nơi các giá trị tư tưởng được hiện thực hóa một cách sinh động và trực quan. Khác với các hình thức tuyên truyền truyền thống vốn dựa nhiều vào diễn ngôn lý luận, sự kiện vận hành trên cơ chế tích hợp đa giác quan, trong đó thông điệp không chỉ được truyền đạt bằng ngôn từ mà còn được “mã hóa” trong hình ảnh, âm thanh, không gian, con người và đặc biệt là cảm xúc. Khi một cá nhân tham gia hoặc theo dõi một sự kiện có ý nghĩa, họ không đứng ngoài với tư cách một người tiếp nhận thụ động, mà trở thành một phần của trải nghiệm, trực tiếp cảm nhận bối cảnh, tương tác với nội dung và kết nối với những người xung quanh. Chính sự tham gia này tạo nên một quá trình tiếp nhận thông tin mang tính nội tại, nơi thông điệp không chỉ được “nghe” hay “nhìn”, mà được “sống” và “cảm”.
Trong khoa học truyền thông, niềm tin không được hình thành chỉ từ việc tiếp cận thông tin đúng, mà từ sự cộng hưởng giữa nhận thức và cảm xúc. Lý luận có thể giúp con người hiểu bản chất vấn đề, nhưng trải nghiệm mới là yếu tố giúp họ tin tưởng và ghi nhớ lâu dài. Một sự kiện được thiết kế tốt có khả năng chuyển hóa những khái niệm trừu tượng thành những hình ảnh cụ thể, những giá trị lý luận thành những câu chuyện sống động, từ đó tạo ra sự thẩm thấu tự nhiên vào nhận thức của công chúng. Đây chính là ưu thế nổi trội của sự kiện trong việc tham gia vào công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, khi có thể biến những nội dung vốn mang tính khái quát cao trở nên gần gũi, dễ hiểu và giàu sức thuyết phục. Nói cách khác, nếu lý luận cung cấp cơ sở để con người “hiểu”, thì sự kiện tạo điều kiện để con người “tin”, và trong mọi cuộc đấu tranh tư tưởng, niềm tin luôn là “phòng tuyến” vững chắc nhất.
Tài trợ: Hành vi lựa chọn và lan tỏa giá trị
Song hành với sự kiện, hoạt động tài trợ cần được tiếp cận ở một cấp độ sâu hơn như một hành vi lựa chọn và lan tỏa giá trị, thay vì chỉ là công cụ marketing nhằm gia tăng độ nhận diện thương hiệu. Khi một doanh nghiệp quyết định tài trợ cho một chương trình hay một sự kiện, họ không đơn thuần là cung cấp nguồn lực tài chính hay vật chất, mà đang thể hiện sự đồng hành với hệ giá trị mà chương trình đó đại diện. Chính sự lựa chọn này mang tính định vị, không chỉ đối với hình ảnh của doanh nghiệp mà còn đối với thông điệp mà họ góp phần lan tỏa trong xã hội. Trong bối cảnh truyền thông đa chiều hiện nay, công chúng ngày càng có xu hướng đánh giá doanh nghiệp không chỉ qua sản phẩm, dịch vụ mà còn qua những giá trị mà doanh nghiệp ủng hộ và thúc đẩy. Do đó, tài trợ, nếu được định hướng đúng, sẽ trở thành một kênh truyền thông hiệu quả để lan tỏa những giá trị tích cực, góp phần xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, củng cố những chuẩn mực chung và từng bước hình thành sự đồng thuận về nhận thức.
Ngược lại, nếu việc lựa chọn tài trợ thiếu cân nhắc, đồng hành với những nội dung lệch chuẩn hoặc gây tranh cãi, doanh nghiệp không chỉ đối mặt với rủi ro về hình ảnh mà còn có thể vô tình tiếp tay cho việc lan truyền những giá trị không phù hợp. Điều này cho thấy tài trợ không phải là một quyết định mang tính ngắn hạn, mà cần được đặt trong một chiến lược dài hạn, gắn với trách nhiệm xã hội và vai trò của doanh nghiệp trong hệ sinh thái truyền thông. Khi được triển khai một cách có ý thức và định hướng rõ ràng, tài trợ có thể trở thành một “đòn bẩy mềm”, giúp củng cố các giá trị tích cực mà xã hội hướng tới, qua đó gián tiếp góp phần vào nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng.
Sự kết hợp giữa sự kiện và tài trợ tạo hiệu ứng lan tỏa đa chiều
Khi sự kiện và tài trợ được kết hợp một cách chiến lược, hiệu quả lan tỏa không chỉ dừng lại ở mức cộng hưởng, mà còn có thể tạo ra tác động đa chiều và bền vững. Sự kiện đóng vai trò tạo ra nội dung và trải nghiệm, cung cấp “chất liệu cảm xúc” để công chúng tiếp nhận thông điệp, trong khi tài trợ giúp khuếch đại phạm vi ảnh hưởng, kéo dài vòng đời của nội dung và gia tăng mức độ hiện diện của giá trị trong đời sống xã hội. Sự kết hợp này tạo nên một cơ chế lan tỏa đặc thù, có thể gọi là “lan tỏa mềm”, nơi thông điệp không được áp đặt từ trên xuống mà được thẩm thấu dần thông qua trải nghiệm và sự đồng hành. Trong cơ chế này, công chúng không cảm thấy mình bị thuyết phục, mà tự hình thành niềm tin thông qua những gì họ thấy, nghe và cảm nhận.
Điều quan trọng hơn là hiệu ứng của “lan tỏa mềm” thường mang tính bền vững, bởi nó gắn với cảm xúc và trải nghiệm cá nhân, những yếu tố có khả năng lưu giữ lâu dài trong trí nhớ và hành vi. Khi một giá trị được lặp lại trong nhiều bối cảnh khác nhau, được củng cố qua nhiều trải nghiệm tích cực, nó sẽ dần trở thành một phần của nhận thức xã hội. Đây chính là con đường hiệu quả để xây dựng và bảo vệ nền tảng tư tưởng trong bối cảnh mới, khi cuộc cạnh tranh không còn chỉ là giữa các quan điểm, mà là giữa các hệ giá trị và mức độ thuyết phục của chúng trong đời sống thực tiễn.
(Còn tiếp)
