33 năm qua với chị Nguyễn Thị Hồng Vinh – chuyên viên tổ Phép bay – Phòng Điều hành khai thác – Trung tâm Điều hành khai thác, mỗi chuyến bay trước khi cất cánh đều phải trải qua một bước kiểm soát đặc biệt quan trọng: phép bay. Đó không chỉ là một thủ tục hành chính hay một dòng dữ liệu khai thác, mà là “giấy thông hành” cuối cùng bảo đảm chuyến bay đủ điều kiện an toàn, đúng kế hoạch và hợp lệ về mặt pháp lý.
Đối với các đơn vị khai thác, phép bay là mệnh lệnh. Nhưng đối với những người tham gia vào công tác điều hành như chị Vinh, phía sau mỗi tờ phép bay là hành trình của rất nhiều con người. Đó có thể là chuyến bay chở bệnh nhân cần ghép tạng khẩn cấp, một đoàn công tác ngoại giao với giờ cất /hạ cánh được tính từng phút, một gia đình có trẻ nhỏ đang mong chờ về đến nhà sau chuyến bay dài, hay đơn giản là những hành khách đã đặt trọn niềm tin vào lịch bay của Vietnam Airlines.
Chính từ góc nhìn đó, vị trí làm phép bay của chị Vinh tuy ít được hành khách biết đến, lại là một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi điều hành. Công việc không chỉ là gửi yêu cầu hay nhận phép từ Cục Hàng không các nước, mà còn là theo dõi, rà soát và bảo đảm mọi điều kiện về đường bay, tàu bay, tổ bay, thời tiết, tình trạng sân bay… đều hội tụ đúng thời điểm. Một phép bay bị chậm vài phút có thể kéo theo lỡ slot cất cánh, ảnh hưởng đến lịch nối chuyến của hàng trăm hành khách.
Góc nhìn từ “cửa ra” của mỗi chuyến bay
Tại Trung tâm Điều hành khai thác – nơi mọi quyết định vận hành được đưa ra trong áp lực thời gian – chị Vinh có một góc nhìn rất đặc biệt: mỗi phép bay không chỉ là một giấy phép, mà là sự cam kết với hành khách.
“Khi tôi gửi đi một bộ hồ sơ xin phép bay, tôi hình dung ra những người sẽ ngồi trên chuyến bay đó. Một chậm trễ trong khâu phép bay không chỉ là số liệu, nó có thể khiến cả một chuyến bay phải đổi giờ, hành khách lỡ hẹn, hoặc tệ hơn là mất cơ hội nối chuyến quốc tế,” chị Vinh chia sẻ.
Chính vì vậy, công việc của chị bắt đầu từ việc chủ động lắng nghe tín hiệu từ hệ thống khai thác. Khi có bất kỳ thay đổi nào về kế hoạch bay – đổi tàu, thay đổi lộ trình, chậm chuyến kéo dài – bộ phận phép bay phải cập nhật ngay, phối hợp với các đơn vị liên quan và đại diện hãng tại các sân bay để xin điều chỉnh phép bay kịp thời.
Có những đêm khuya, khi một chuyến bay bất ngờ thay đổi giờ khởi hành vì thời tiết, chị Vinh phải làm việc liên tục với Cục Hàng không, với đơn vị kiểm soát không lưu để xin phép bay mới. Không chỉ là gửi văn bản, còn phải giải trình, đàm phán, thuyết phục để bảo đảm nhận được phép sớm nhất.
Văn hóa Vietnam Airlines từ những bản phép bay
Văn hóa doanh nghiệp của Vietnam Airlines không chỉ hiện diện ở nụ cười của tiếp viên hay sự chu đáo của nhân viên sân bay. Văn hóa ấy còn hiện diện trong những công việc thầm lặng như làm phép bay – nơi mỗi quyết định đều phải đặt trách nhiệm với hành khách lên đầu.
Với chị Vinh, văn hóa đó được thể hiện qua ba yếu tố: tỉ mỉ, trách nhiệm, và kiên trì.
Tỉ mỉ là không bỏ sót bất kỳ chi tiết nào: thời hạn phép bay, số hiệu chuyến bay, loại tàu, tần suất, đường bay dự kiến. Một con số sai có thể dẫn đến phép bay bị từ chối, chuyến bay không được cất cánh.
Trách nhiệm là hành động ngay khi có sự cố kỹ thuật, thời tiết cực đoan, biến động của thế giới. Chị không chỉ báo cáo mà còn chủ động tìm phương án thay thế, phối hợp với các bộ phận liên quan để xin phép khẩn cấp, thậm chí trực tiếp liên hệ cơ quan quản lý để thúc đẩy tiến độ.
Kiên trì là không nản lòng trước những thủ tục hành chính phức tạp. Có những chuyến bay cần phép bay đặc biệt vào khung giờ vàng hoặc qua vùng trời nhạy cảm, chị phải gọi điện, trao đổi qua nhiều đầu mối, có khi đến hàng giờ đồng hồ, chỉ để đảm bảo chuyến bay không bị hủy hoặc chậm kéo dài.
Chị tâm sự: “Làm phép bay không ai thấy mặt mình, không ai cảm ơn mình. Nhưng khi một chuyến bay cất cánh đúng giờ, tôi biết rằng hành khách trên đó đã có một khởi đầu thuận lợi- đó chính là niềm vui của tôi.”
Những điều nhỏ bé, những hành trình lớn
Có những việc chị Vinh làm sẽ không bao giờ được hành khách biết đến: một cuộc điện thoại xin phép bay nửa đêm, một email gửi Cục Hàng không vào ngày nghỉ, một lần chạy ngược hồ sơ vì hệ thống thay đổi vào phút chót. Nhưng chính những điều nhỏ bé ấy đã góp phần giữ cho mỗi chuyến bay đúng lộ trình, mỗi hành trình trọn vẹn.
Phía sau mỗi chuyến bay là một hành trình cần được lắng nghe. Và phía sau mỗi phép bay được cấp đúng hành trình là nỗ lực thầm lặng của những con người như chị Nguyễn Thị Hồng Vinh. Họ không xuất hiện trước ống kính, không đón nhận những lời khen từ hành khách, nhưng họ chính là một trong những mắt xích không thể thiếu để tạo nên một Vietnam Airlines chuyên nghiệp, an toàn và đáng tin cậy.
