Văn hóa doanh nghiệp được chắt lọc, viết nên từ sau mỗi chuyến bay
Nhắc đến phi công, người ta thường nghĩ đến hình ảnh những con người trong bộ đồng phục chỉnh tề, tự tin bước lên buồng lái để đưa những cánh sen vàng của Vietnam Airlines vươn tới khắp bầu trời. Nhưng phía sau những chuyến bay an toàn, đúng giờ và hiệu quả, còn có một thế giới khác ít được biết đến hơn – nơi các phi công lặng lẽ làm việc với tài liệu, dữ liệu và những cuộc họp chuyên môn kéo dài.
Tại Đoàn bay 919, những phi công kiêm nhiệm đang ngày ngày thực hiện những “chuyến bay thầm lặng” như thế. Không ở độ cao hàng chục nghìn feet, mà trên mặt đất, trong văn phòng, trước màn hình máy tính. Không có tiếng động cơ, nhưng vẫn đòi hỏi sự tập trung cao độ, tinh thần trách nhiệm và chuẩn mực nghề nghiệp tuyệt đối.
Chính ở đó, văn hóa doanh nghiệp của Vietnam Airlines được thể hiện một cách sinh động và chân thực nhất.
Một ngày làm việc khác của người phi công
Trong một góc văn phòng của Đoàn bay 919, ngày làm việc đôi khi bắt đầu bằng tiếng bàn phím lách cách, những cuộc gọi trao đổi liên tục và các màn hình dày đặc tài liệu kỹ thuật. Trên bàn là giáo án huấn luyện, báo cáo an toàn, biểu đồ phân tích dữ liệu, quy trình khai thác và những tách cà phê còn nóng.
Ở đó, người phi công không ngồi sau cần lái, mà ngồi trước máy tính để xây dựng hệ thống hỗ trợ cho chính những chuyến bay mà họ sẽ thực hiện sau đó.

Sau những giờ bay, các phi công kiêm nhiệm lại miệt mài làm công tác chuyên môn.
Bên cạnh nhiệm vụ bay, nhiều phi công được phân công đảm nhiệm các công việc trong lĩnh vực huấn luyện, an toàn, khai thác và hỗ trợ điều hành. Dù ở vai trò nào, mục tiêu cuối cùng vẫn không thay đổi: góp phần bảo đảm cho mỗi chuyến bay của Vietnam Airlines được thực hiện an toàn tuyệt đối, hiệu quả và đúng chuẩn mực quốc tế.
An toàn là giá trị không bao giờ thỏa hiệp
Trong văn hóa Vietnam Airlines, “An toàn là số 1” là nguyên tắc cao nhất, là một giá trị không thể đánh đổi. Với các phi công kiêm nhiệm, nguyên tắc ấy hiện diện trong từng câu chữ, từng số liệu và từng quyết định chuyên môn. Bất cứ tài liệu huấn luyện nào trước khi ban hành đều phải được rà soát kỹ lưỡng, các báo cáo sự vụ phải được phân tích khách quan và bất cứ một chỉ số an toàn nào, dù nhỏ cũng được xem xét nghiêm túc.
Những con số tưởng như khô khan lại chứa đựng những thông điệp quan trọng. Từ dữ liệu khai thác thực tế, các phi công nhận diện xu hướng, tìm nguyên nhân gốc rễ và chuyển hóa thành những bài học cụ thể cho toàn đội ngũ. Đó là cách văn hóa an toàn được nuôi dưỡng mỗi ngày, không không phải mệnh lệnh hành chính, khẩu hiệu đơn thuần mà bằng những hành động cụ thể.
Chính trực trong từng con số, từng nhận định
Hàng không là lĩnh vực không cho phép sự mơ hồ. Mỗi một dữ liệu chưa được kiểm chứng, một nhận định thiếu cơ sở hay một tài liệu chưa cập nhật đầy đủ đều có thể dẫn tới hệ quả lớn. Bởi vậy, trong công việc kiêm nhiệm, sự trung thực và minh bạch luôn được đặt lên hàng đầu.
Không hiếm khi một báo cáo phải chỉnh sửa nhiều lần, một nội dung phải kiểm chứng lại từ đầu, hay một kết luận phải được thảo luận kỹ lưỡng trước khi thống nhất. Những cuộc trao đổi thẳng thắn đó xuất phát từ tinh thần trách nhiệm chung: làm cho sản phẩm tài liệu cuối cùng chính xác hơn, rõ ràng hơn và hữu ích hơn cho hoạt động khai thác.
Đó chính là biểu hiện rõ nét của văn hóa chính trực, một trong những giá trị cốt lõi làm nên uy tín của Vietnam Airlines.
Phục vụ đồng nghiệp để phục vụ khách hàng
Có lẽ, hành khách thấu hiểu rằng sự an toàn, chất lượng của chuyến bay đến từ tổ bay, nhưng nhiều người sẽ không biết rằng, sau mỗi chuyến bay đó, những người lái máy bay – các phi công kiêm nhiệm vẫn đang góp phần tạo nên trải nghiệm dịch vụ cho khách hàng.
Họ sẽ góp phần giáo án được chuẩn hóa tốt hơn, mỗi quy trình được cập nhật dễ áp dụng hơn, mỗi thông tin điều hành được cung cấp kịp thời hơn giúp tổ bay đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác và hiệu quả hơn. Và khi chuyến bay cất cánh an toàn, đúng giờ, vận hành tối ưu, khách hàng chính là người được hưởng lợi cuối cùng.
Trong ý nghĩa đó, các hoạt động chuyên môn của phi công kiêm nhiệm vừa phục vụ đồng nghiệp cũng chính là phục vụ khách hàng.
Một môi trường học tập không ngừng
Phi công vốn được đào tạo để làm chủ buồng lái, nhưng khi tham gia công tác kiêm nhiệm, họ tiếp tục học hỏi thêm nhiều kỹ năng mới: soạn thảo văn bản, phân tích dữ liệu, thiết kế bài giảng điện tử, quản lý tài liệu và ứng dụng công nghệ số.
Trong văn phòng Đoàn bay 919, tri thức được những phi công kiêm nhiệm chia sẻ tự nhiên mỗi ngày. Những người giàu kinh nghiệm khai thác góp ý về chuyên môn, nhóm thành thạo công nghệ hỗ trợ về công cụ số và những phi công am hiểu hệ thống tài liệu hướng dẫn cách kiểm soát các phiên bản. Từ những trao đổi ấy, mỗi cá nhân trưởng thành hơn, còn tập thể thì ngày càng vững mạnh hơn.
Đó là hình ảnh sinh động của một tổ chức có văn hóa học tập, nền tảng quan trọng để Vietnam Airlines phát triển bền vững.

Tổ Phi công kiêm nhiệm (Duty Captain) Trung tâm Điều hành Khai thác (OCC) thăm và làm việc với Trung tâm Kiểm soát Đường dài Hà Nội
Tư duy số trong từng quyết định
Ngày nay, công việc của phi công kiêm nhiệm gắn chặt với dữ liệu và công nghệ. Từ hệ thống báo cáo điện tử, dashboard phân tích, dữ liệu FOQA đến các nền tảng họp trực tuyến, mọi công cụ đều phục vụ cho mục tiêu nâng cao chất lượng khai thác.
Nhiều phi công tranh thủ hoàn thiện tài liệu ngay trong thời gian lưu trú ở nước ngoài, kết nối trực tuyến với đồng nghiệp để xử lý công việc mà không bị giới hạn bởi không gian hay thời gian.
Sự chủ động thích ứng với công nghệ cho thấy văn hóa số đã trở thành một phần tự nhiên trong cách làm việc của đội ngũ phi công Vietnam Airlines.
Những người “giữ nhịp” cho toàn hệ thống
Trong bức tranh đó, vai trò của lãnh đạo Đoàn bay và lãnh đạo các Đội bay đặc biệt quan trọng. Đó là yếu tố rất thuận lợi cho tổ chức, bởi nhiều người vừa là cơ trưởng giàu kinh nghiệm, vừa là giáo viên phi công, vừa là người quản lý.
Dù quỹ thời gian mỗi ngày vẫn chỉ có 24 giờ, họ vẫn kiên trì dẫn dắt đội ngũ, giữ nhịp cho toàn bộ công tác huấn luyện, an toàn và khai thác. Sự điềm tĩnh, công tâm và tận tụy của họ không chỉ bảo đảm công việc vận hành thông suốt, mà còn truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ phi công trẻ.

Các phi công kiêm nhiệm trong đợt đánh giá IOSA năm 2024 của IATA
Duty Captain – những người đồng hành phía sau mỗi chuyến bay
Tại Trung tâm Điều hành Khai thác, các phi công kiêm nhiệm – Duty Captain theo dõi liên tục diễn biến thời tiết, điều kiện sân bay và tình hình khai thác. Từ góc nhìn của người trực tiếp điều khiển tàu bay, họ hiểu tổ bay cần loại thông tin nào, mức độ cảnh báo ra sao và những yếu tố nào cần đặc biệt lưu ý.
Những tư vấn chính xác và kịp thời của họ giúp tổ bay đưa ra quyết định phù hợp, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an toàn và hiệu quả cho mỗi chuyến bay.
Văn hóa được tạo nên từ những điều bình dị
Tại Đoàn bay 919, văn hóa Vietnam Airlines hình thành từ cách con người làm việc, ứng xử, học hỏi và chịu trách nhiệm với công việc của mình. Văn hóa hiện diện trong từng chuyến bay an toàn, từng tài liệu được cập nhật, từng báo cáo được phân tích và từng giờ làm việc lặng lẽ phía sau ánh đèn văn phòng.
Những phi công kiêm nhiệm không chỉ điều khiển máy bay, mà còn góp phần xây dựng nền tảng tri thức, hệ thống và giá trị cho cả tổ chức. Họ là minh chứng chân thực rằng: phía sau mỗi chuyến bay cất cánh thành công luôn có những “chuyến bay thầm lặng” trên mặt đất – nơi văn hóa doanh nghiệp của Vietnam Airlines được vun đắp mỗi ngày bằng tinh thần chính trực, trách nhiệm, học hỏi không ngừng và niềm tự hào về màu cờ sắc áo.





Back up & support !!!