Trong bất kỳ tổ chức nào, đặc biệt là một doanh nghiệp có quy mô lớn như Vietnam Airlines, văn hóa doanh nghiệp không chỉ được thể hiện qua những khẩu hiệu hay quy định, mà còn được phản ánh rõ nét qua cách con người giao tiếp, chia sẻ và giải quyết những vấn đề nhạy cảm trong nội bộ. Một trong những lĩnh vực “nhạy cảm” đó chính là công tác tiền lương chính sách đối với người lao động.
Với vai trò là người làm công tác Tiền lương chính sách, chúng tôi nhận thấy rằng: nếu không được truyền thông đúng cách, tiền lương và chế độ chính sách rất dễ trở thành nguyên nhân gây hiểu lầm, so sánh, phản tác dụng. Ngược lại, nếu được tuyên truyền một cách khéo léo, minh bạch và nhân văn, lại chính là cơ hội để lan tỏa văn hóa doanh nghiệp, là đòn bẩy trong công tác quản trị nhân sự và là nhân tố củng cố niềm tin và sự gắn bó của người lao động với VNA.
Khi “tuyên truyền miệng” trở thành cầu nối văn hóa
Không phải lúc nào các văn bản, quy định cũng có thể giải thích hết mọi vấn đề. Trong thực tế, người lao động thường tiếp cận thông tin qua các cuộc trò chuyện trực tiếp, những buổi giao lưu hay các cuộc gặp gỡ bất chợt trong trụ sở VNA: giữa cán bộ với chuyên viên, giữa đồng nghiệp với nhau và nhất là giữa những người làm công tác tiền lương chính sách của Ban Tổ chức và Nhân lực với người lao động ở cơ quan, đơn vị. Họ xem đó là kênh giải đáp đáng tin cậy cho những điều mình quan tâm hay còn băn khoăn. Đây chính là “tuyên truyền miệng” – một hình thức truyền thông mềm nhưng có sức lan tỏa rất lớn.
Khi dịch bệnh Covid-19 xảy ra, VNA phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, kết quả sản xuất kinh doanh sụt giảm nghiêm trọng. Người lao động vẫn nỗ lực duy trì công việc, thậm chí ở lại đơn vị để hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh. Trong bối cảnh đó, không ít người lao động băn khoăn khi khối lượng công việc tăng lên nhưng thu nhập lại có sự điều chỉnh giảm do ảnh hưởng chung của tình hình sản xuất kinh doanh. Khi đó, nếu chỉ dừng lại ở việc ban hành thông báo, có thể một số người lao động vẫn sẽ không hiểu rõ được cách xác định quỹ tiền lương của Tổng công ty, phương án điều hành cơ chế trả lương. Tuy nhiên, khi được truyền thông về cơ sở xây dựng quỹ lương, nguyên tắc phân phối cũng như sự chia sẻ khó khăn với Tổng công ty, người lao động không chỉ hiểu mà còn chung sức, đồng lòng cùng VNA vượt qua khó khăn.
Điều quan trọng ở đây là cách truyền đạt: rõ ràng, tôn trọng và đồng hành. Chính thái độ đó đã thể hiện một giá trị cốt lõi trong văn hóa của VNA: MINH BẠCH – CHUYÊN NGHIỆP – NHÂN VĂN.
Văn hóa ứng xử trong những vấn đề nhạy cảm
Tiền lương luôn là vấn đề “nhạy cảm”. Một câu nói thiếu cân nhắc có thể làm tổn thương người khác hoặc tạo ra tâm lý tiêu cực. Vì vậy, văn hóa ứng xử trong lĩnh vực này cần được đặc biệt chú trọng. Từ quá trình làm việc, chúng tôi rút ra nguyên tắc:
– Cần giải thích theo nguyên tắc và quy định.
– Không né tránh câu hỏi, mà chủ động cung cấp thông tin đúng quy định.
– Không áp đặt, mà lắng nghe và đối thoại.
Ví dụ, khi có câu hỏi về sự chênh lệch thu nhập giữa các vị trí, thay vì trả lời chung chung, cần giải thích dựa trên Bảng lương, quy định xếp lương theo chức danh, vị trí công việc và các yếu tố đặc thù của từng vị trí. Khi người lao động hiểu được “Quy định”, họ sẽ cảm thấy công bằng hơn, ngay cả khi kết quả chưa như mong đợi.
Đây cũng chính là cách xây dựng môi trường làm việc văn minh: mọi vấn đề đều có thể trao đổi trên tinh thần tôn trọng và hiểu biết.
Trải nghiệm từ “giải thích chính sách” đến “lan tỏa chính sách”
Khi ban hành một chính sách, nhất là trong những trường hợp đặc biệt thì không đơn thuần chỉ là thông báo, hướng dẫn mà còn là hiểu đúng, hiểu thống nhất từ những người xây dựng đến những con người của ban Tổ chức và Nhân lực để giải thích cho người làm tiền lương chính sách và người lao động tại các cơ quan, đơn vị. Mỗi cuộc trao đổi là một cơ hội để lan tỏa văn hóa doanh nghiệp.
Giá mà các anh chị và các bạn có cơ hội đến Ban Tổ chức và Nhân lực trong những ngày cuối tháng 4 và đầu tháng 5 năm 2026 để được chứng kiến việc Ban chuẩn bị triển khai chính sách lao động, tiền lương giai đoạn ảnh hưởng chiến sự Trung đông. Nếu chỉ nói về “cắt giảm” hay “điều chỉnh”, người lao động sẽ thấy nặng nề, dễ lo lắng, hoang mang nhưng nếu đặt vấn đề trong bức tranh tổng thể – về sự phát triển bền vững của VNA, về trách nhiệm của Ban lãnh đạo Tổng công ty với hàng nghìn lao động, về nỗ lực duy trì việc làm và về sự chia sẻ khó khăn của người lao động – thì người lao động sẽ nhìn nhận vấn đề nhẹ nhàng hơn và với góc nhìn tích cực hơn.
Nhận thức được vấn đề này, trước cả khâu soạn thảo văn bản, đồng chí Bí thư chi bộ – Trưởng ban Tổ chức và Nhân lực đã giải thích và phổ biến chính sách rồi lấy ý kiến đóng góp của từng thành viên của Ban về văn bản hướng dẫn, không ngoài mục đích nào khác mà là để văn bản được ban hành một cách rõ ràng, dễ hiểu, người lao động đọc không vì bị điều chỉnh giảm tiền lương lại còn gặp phải văn bản khó hiểu, khó chịu và để mỗi một cán bộ, người lao động của Ban Tổ chức và Nhân lực là những người lan tỏa chính sách đến người lao động.
Đến thời điểm hiện tại chứng minh rằng, công tác truyền miệng thực sự có hiệu quả, Điều đó cho thấy: khi văn hóa doanh nghiệp được truyền tải đúng cách, nó có thể chuyển hóa nhận thức và hành động.
“Tuyên truyền miệng”, nếu được thực hiện đúng cách, không chỉ giúp người lao động hiểu chính sách, mà còn giúp họ hiểu doanh nghiệp, tin tưởng và gắn bó hơn. Và khi mỗi cá nhân đều trở thành một “tuyên truyền viên”, thì văn hóa doanh nghiệp của VNA sẽ không chỉ nằm trong tài liệu, mà thực sự sống trong từng con người, từng hành động.
