Trong ngành hàng không, có những thử thách không đến từ kỹ thuật khai thác hay thời tiết, mà xuất phát từ những biến động địa chính trị toàn cầu. Xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông và Nam Á thời gian qua đã trở thành một trong những thách thức lớn nhất đối với hoạt động khai thác bay quốc tế, đặc biệt là các đường bay châu Âu của Vietnam Airlines.
Tuy nhiên, chính trong bối cảnh khó khăn ấy, tinh thần trách nhiệm, bản lĩnh nghề nghiệp và văn hóa phối hợp của người lao động Vietnam Airlines lại được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết.
Những diễn biến leo thang giữa Iran với liên quân Mỹ – Israel cùng tình hình bất ổn tại khu vực Afghanistan – Pakistan đã khiến nhiều hành lang bay quốc tế tiềm ẩn rủi ro an ninh cao. Các FIR tại Trung Đông và Nam Á liên tục thay đổi trạng thái khai thác, NOTAM được cập nhật liên tục theo tình hình thực tế. Đối với ngành hàng không, chỉ một thay đổi nhỏ về vùng trời cũng có thể kéo theo hàng loạt ảnh hưởng dây chuyền tới khai thác, nhiên liệu, tải thương mại, tổ bay và toàn bộ kế hoạch vận hành mạng bay.
Hiện nay, 100% các đường bay châu Âu của Vietnam Airlines như Hà Nội/TP.HCM đi Paris, Frankfurt, London, Munich, Milano hay Copenhagen đều chịu tác động trực tiếp do phải điều chỉnh hành trình tránh khu vực xung đột.
Đối với hành khách, điều họ nhìn thấy có thể chỉ là chuyến bay kéo dài thêm vài chục phút. Nhưng phía sau đó là khối lượng công việc khổng lồ của lực lượng điều hành khai thác.
Mỗi ngày, các cán nhân viên điều hành, điều phái, kỹ thuật khai thác, phi công, tiếp viên và các đơn vị liên quan phải liên tục theo dõi diễn biến quân sự, cập nhật NOTAM theo thời gian thực, đánh giá nguy cơ an toàn bay và xây dựng nhiều phương án khai thác dự phòng song song.
Có những thời điểm, kế hoạch bay phải thay đổi ngay trước giờ khởi hành. Có chuyến bay phải chuyển hành lang bay chỉ trong thời gian rất ngắn để đảm bảo an toàn tuyệt đối. Mọi quyết định đều cần tính toán kỹ lưỡng giữa yếu tố an toàn, hiệu quả khai thác và khả năng đảm bảo lịch bay toàn mạng.
Trong bối cảnh đó, điều tôi cảm nhận rõ nhất chính là tinh thần “chiến binh Sen vàng” của người lao động Vietnam Airlines.
Đó là những đêm trực kéo dài để theo dõi diễn biến tình hình khu vực Trung Đông. Là những cuộc họp khẩn nhằm xây dựng phương án điều hành tối ưu nhất cho từng chuyến bay. Là sự phối hợp chặt chẽ giữa điều hành bay, kỹ thuật, thương mại, tổ lái và phục vụ mặt đất để đảm bảo chuyến bay vẫn được khai thác an toàn trong điều kiện khó khăn.
Vietnam Airlines đã phải chuẩn bị đồng thời nhiều phương án hành trình khác nhau.
Trong điều kiện hiện tại, hãng ưu tiên khai thác hành lang qua Afghanistan và Pakistan với phương án điều chỉnh linh hoạt để tối ưu chi phí và thời gian bay. Tuy nhiên, các phương án dự phòng qua Kazakhstan, Mông Cổ – Nga hay Bắc Phi cũng luôn được chuẩn bị sẵn sàng trong trường hợp xung đột leo thang.
Có phương án làm thời gian bay tăng hơn 2 đến 3 giờ mỗi chuyến. Có phương án khiến tải thương mại giảm tới hàng chục tấn, làm chi phí khai thác tăng thêm hàng chục nghìn USD cho mỗi chuyến bay. Ngoài nhiên liệu tăng mạnh do giá dầu thế giới biến động, các chuyến bay còn phải mang thêm extra fuel để đảm bảo khả năng linh hoạt khi vùng trời thay đổi đột xuất.
Không chỉ vậy, khi nhiều hãng hàng không cùng tránh một khu vực xung đột, lưu lượng không lưu trên các hành lang thay thế tăng đột biến, dẫn đến nguy cơ delay, holding hoặc thay đổi đường bay ngoài kế hoạch. Điều này tạo áp lực rất lớn lên công tác điều hành khai thác và khả năng duy trì OTP toàn mạng.
Nhưng dù trong bất kỳ tình huống nào, Vietnam Airlines vẫn kiên định nguyên tắc cao nhất: an toàn tuyệt đối cho mỗi chuyến bay.
Theo tôi, đây không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nét đẹp trong văn hóa doanh nghiệp Vietnam Airlines — nơi mỗi người lao động luôn đặt tinh thần trách nhiệm và lợi ích chung lên hàng đầu.
Điều đáng trân trọng là trong giai đoạn nhiều áp lực, tinh thần phối hợp giữa các đơn vị càng trở nên gắn kết hơn. Không ai làm việc riêng lẻ. Từ điều hành khai thác, kỹ thuật, tổ bay đến thương mại, phục vụ hành khách đều cùng chia sẻ thông tin, hỗ trợ lẫn nhau để đưa ra quyết định nhanh chóng và chính xác nhất.
Bên cạnh công tác khai thác, tinh thần phục vụ khách hàng cũng tiếp tục được duy trì. Khi chuyến bay kéo dài hoặc thay đổi giờ khai thác do ảnh hưởng xung đột, các lực lượng tuyến đầu vẫn kiên nhẫn giải thích, hỗ trợ và đồng hành cùng hành khách với thái độ chuyên nghiệp và trách nhiệm.
Chính những hành động tưởng chừng bình dị ấy đã góp phần xây dựng hình ảnh Vietnam Airlines bản lĩnh, nhân văn và đáng tin cậy.
Tôi tin rằng, trong bất kỳ hoàn cảnh nào, tinh thần “Sen vàng” vẫn luôn là sức mạnh giúp Vietnam Airlines vượt qua thử thách. Những biến động từ xung đột Trung Đông có thể làm thay đổi hành trình bay, tăng chi phí hay tạo áp lực lên khai thác, nhưng không thể làm thay đổi tinh thần trách nhiệm và sự tận tâm của những con người Vietnam Airlines.
Bởi phía sau mỗi chuyến bay an toàn là sự cống hiến thầm lặng của rất nhiều người đang ngày đêm giữ vững bầu trời an toàn cho hành khách và cho Hãng hàng không Quốc gia Việt Nam.
