Frankfurt – nơi những điều quen thuộc luôn đổi thay

Có những thành phố người ta nhớ bằng một công trình nổi tiếng, một món ăn hay một khung cảnh đặc biệt. Với tôi, Frankfurt được nhớ bằng những mùa lễ hội.

Römer, Römerberg, Liebfrauenberg hay những con phố của Altstadt là những nơi tôi đã đi qua không biết bao nhiêu lần. Nhưng mỗi mùa, những không gian quen thuộc ấy lại kể một câu chuyện khác. Một sân khấu được dựng lên, những dãy bàn xuất hiện trên quảng trường, các quầy thức ăn tỏa hương trong không khí. Ít lâu sau, tất cả lại biến mất, nhường chỗ cho một sự kiện mới.

Có lẽ vì thế, sau hơn hai thập kỷ, tôi vẫn thích lên phố.

Jazz ngày mùng Ba

Dịp kỷ niệm lần thứ 36 Quốc khánh Cộng hòa Liên bang Đức (Tag der Deutschen Einheit), khu trung tâm Frankfurt đông vui hơn thường lệ.

Tại Römerberg, ngay trước Tòa thị chính Römer, sân khấu của “Jazz zum Dritten” – “Jazz ngày mùng Ba” đưa âm nhạc vào giữa một trong những không gian lịch sử nổi tiếng nhất thành phố.

“Zum Dritten” nhắc đến ngày 3/10, ngày nước Đức thống nhất vào năm 1990. Bởi vậy, giữa không gian jazz ngoài trời còn có một lớp ký ức về một đất nước từng bị chia cắt.

Ngay cạnh sân khấu chính là một phần nguyên bản của Bức tường Berlin, phủ đầy màu sắc và những dòng chữ. Giữa tiếng nhạc, những dãy bàn đông người và không khí thư thái của ngày cuối tuần, chứng tích lịch sử ấy tạo nên một khoảng lặng đặc biệt.

Bức tường từng chia đôi một thành phố, trở thành biểu tượng của nước Đức bị chia cắt. Giờ đây, một phần của nó đứng giữa quảng trường, nơi mọi người ngồi cạnh nhau, nghe nhạc, trò chuyện và tận hưởng ngày nghỉ trong hòa bình.

Không cần một bài học lịch sử dài, sự tương phản ấy cũng đủ khiến người ta dừng lại đôi chút.

Rồi nhịp lễ hội tiếp tục.

Những chiếc bàn dài gần như kín chỗ. Người già, thanh niên, trẻ em, du khách và người dân Frankfurt ngồi xen lẫn. Người nghe nhạc, người trò chuyện, người đơn giản ngồi dưới nắng đầu thu nhìn dòng người qua lại.

Các quầy ẩm thực trước Tòa thị chính cũng nhộn nhịp. Xúc xích, chân giò nướng, khoai tây, nấm và rau củ được chế biến ngay tại chỗ. Tiếng xèo xèo từ những chiếc chảo nóng, hương thức ăn và khói bếp hòa cùng âm nhạc từ sân khấu.

Trong những khoảnh khắc như vậy, Römerberg không còn là một địa danh để du khách ghé qua chụp ảnh. Nó giống như một phòng khách lớn của thành phố.

Phía sau dòng người là Römer với mặt tiền đặc trưng. Đối diện là những ngôi nhà khung gỗ Fachwerkhaus gắn với hình ảnh khu phố cổ. Kiến trúc vẫn vậy, nhưng con người và những gì diễn ra trên quảng trường khiến không gian luôn mang một sức sống khác.

Frankfurt thường được biết đến với một trong những sân bay lớn nhất châu Âu, Ngân hàng Trung ương châu Âu, những định chế tài chính và đường chân trời của các tòa nhà chọc trời. Nhưng khi sống ở đây đủ lâu, người ta sẽ gặp một Frankfurt khác: Frankfurt của những quảng trường, những chiếc bàn ngoài trời, âm nhạc, đồ ăn và những cuộc gặp gỡ đời thường.

Vài phút đi bộ để chuyển mùa

Từ Römerberg, chỉ cần đi bộ vài phút là đến Liebfrauenberg. Khoảng cách rất ngắn, nhưng không khí đã khác.

Nếu Römerberg mang âm hưởng jazz và câu chuyện về Ngày Thống nhất nước Đức, Liebfrauenberg cuối tuần này lại mang hương vị mùa thu.

Ở đây đang diễn ra Federweißer-Fest – lễ hội vang non.

Quảng trường nhỏ giữa lòng thành phố rộn ràng với những quầy gỗ, ô che, bàn ghế ngoài trời và dòng người dừng chân khi mua sắm hay đi dạo. Quy mô vừa phải khiến nơi đây giống một điểm hẹn mùa thu của người Frankfurt.

Nhân vật chính là Federweißer.

Federweißer không trong như vang trắng thông thường mà có màu vàng nhạt, hơi đục bởi vẫn đang trong quá trình lên men. Nước nho đã bắt đầu chuyển hóa thành rượu nhưng quá trình ấy chưa hoàn tất. Nói một cách đơn giản, đây là vang non.

Federweißer vì thế gắn với mùa thu và mùa thu hoạch nho, chỉ xuất hiện trong một khoảng thời gian ngắn mỗi năm. Nó vẫn giữ vị tươi, ngọt và hương nho trong khi men tiếp tục hoạt động.

Tôi thích chính sự “chưa hoàn chỉnh” ấy.

Khi rượu vang thường được nhắc tới bằng niên vụ, giống nho, vùng trồng hay thời gian ủ, Federweißer lại gợi một cảm giác rất trực tiếp: mùa nho vừa qua, mùa thu vừa tới và những gì trong ly vẫn đang tiếp tục thay đổi.

Ngồi ngoài trời với một ly Federweißer trên bàn, tôi chợt nghĩ, đôi khi chẳng cần nhìn lịch để biết đã đổi mùa.

Nó có thể đến bằng một hương vị.

Khi thành phố thay áo theo mùa

Điều khiến tôi thích những ngày như vậy không nằm ở riêng một lễ hội.

Ở Frankfurt, cùng một quảng trường có thể liên tục thay đổi theo mùa và chủ đề. Có lúc là Apfelweinfest với rượu táo, thức uống gắn bó với Frankfurt và vùng Rhein-Main. Có lúc là Rheingauer Weinmarkt, khi những nhà sản xuất vùng Rheingau mang vang vào giữa thành phố. Cuối mùa hè, Museumsuferfest biến hai bên bờ sông Main thành một không gian văn hóa, nghệ thuật và lễ hội.

Rồi mùa đông đến.

Những quầy gỗ của Weihnachtsmarkt – chợ Giáng sinh – xuất hiện. Ánh đèn phủ lên những con phố, mùi đồ nướng và gia vị mùa đông lan trong không khí, cây thông lớn lại được dựng trước Römer.

Vẫn những quảng trường ấy. Vẫn những tòa nhà ấy. Nhưng câu chuyện thành phố kể đã khác.

Frankfurt cũng dành không gian cho văn hóa từ nhiều nơi trên thế giới. Qua nhiều năm, tôi từng bắt gặp ngay giữa trung tâm thành phố những sự kiện giới thiệu văn hóa, ẩm thực và du lịch của Ý, Thái Lan, Trung Quốc…

Những dịp như vậy khiến khái niệm “thành phố quốc tế” trở nên cụ thể hơn. Không phải chỉ vì Frankfurt có một sân bay lớn hay cộng đồng cư dân đa quốc tịch. Các nền văn hóa có thể hiện diện ngay giữa quảng trường, mang theo âm nhạc, món ăn và những câu chuyện của mình để gặp gỡ công chúng.

Có lẽ từ những lần đi qua như thế, trong tôi dần hình thành một mong muốn.

Một Vietnam Festival giữa Frankfurt

Biết đâu một ngày nào đó, ngay giữa trung tâm Frankfurt, cũng sẽ có một Vietnam Festival.

Một không gian nơi người Frankfurt và du khách có thể thưởng thức món Việt, uống một ly cà phê, nghe âm nhạc, ngắm những tà áo dài và khám phá những câu chuyện về đất nước, con người, điểm đến Việt Nam.

Không nhất thiết phải là một sự kiện thật lớn. Đôi khi chỉ cần một góc phố đủ gần gũi để người ta dừng chân, thử một món ăn Việt, trò chuyện với một người Việt và từ đó nảy ra mong muốn một ngày nào đó tự mình đến Việt Nam.

Có lẽ vì công việc gắn với hàng không nên tôi thường nghĩ về các thành phố qua những cầu nối.

Frankfurt là nơi những chuyến bay đưa con người từ nhiều nơi trên thế giới đến gần nhau. Nhưng bên cạnh những đường bay trên bản đồ, còn có những cầu nối khác: một món ăn, một bản nhạc, một lễ hội hay một cuộc gặp tình cờ giữa phố.

Nếu một Vietnam Festival giữa Frankfurt trở thành hiện thực, đó cũng có thể là một cách để Việt Nam đến gần hơn với người dân nơi đây, trước khi họ thực sự bắt đầu một chuyến bay đến Việt Nam.

Sau hơn hai thập kỷ sống và làm việc tại Frankfurt, tôi đã chứng kiến thành phố đổi thay theo nhiều cách. Đường chân trời khác đi, khu phố cổ được hồi sinh, những dòng người đến rồi đi.

Nhưng có một Frankfurt dường như vẫn vậy.

Khi thời tiết đẹp, những chiếc bàn lại được kê ra quảng trường. Âm nhạc vang lên. Mọi người ngồi cạnh nhau với một món ăn nóng hay một ly rượu trên tay. Và những không gian tưởng đã quá quen lại bắt đầu kể một câu chuyện mới.

Có lẽ đó là lý do tôi vẫn thích những ngày lên phố như thế. Không phải để tìm một Frankfurt mới, mà để xem hôm nay, Frankfurt quen thuộc của mình đang kể câu chuyện gì.