Yêu cầu đổi mới phương thức làm việc
Chuyển đổi số đến với chúng tôi từ các nghị quyết, hội nghị, những khóa học và công cụ mới. Từ chủ trương chung, chuyển đổi số dần đi vào công việc hằng ngày với những yêu cầu cụ thể như tìm hiểu dữ liệu, kết nối các nguồn số liệu và nghiên cứu tự động hóa những khâu xử lý vốn được thực hiện thủ công. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi người phải dành thêm thời gian để học hỏi, thử nghiệm và làm quen với cách làm mới.
Với những người đã quen và thành thạo công việc của mình, đây là bước chuyển không dễ dàng. Nhiệm vụ chuyên môn vẫn phải bảo đảm, trong khi kiến thức mới còn xa lạ, mỗi bước thực hiện đều đòi hỏi thời gian và công sức. Từ thực tế ấy, một câu hỏi được đặt ra: “Công việc đang chạy ổn, vì sao phải làm thêm?”.
Đây là băn khoăn có thật của những người luôn đặt trách nhiệm và sự ổn định trong công việc lên hàng đầu. Nếu không được giải đáp thấu đáo, tâm lý này có thể khiến chuyển đổi số dừng lại ở hình thức. Muốn tạo được sự đồng thuận, trước hết cần nhìn rõ những hạn chế của cách làm hiện tại, ngay cả khi công việc vẫn đang vận hành ổn định.
Tại Trung tâm Điều hành Bảo dưỡng, hoạt động giám sát bảo dưỡng định kỳ vẫn bảo đảm yêu cầu an toàn và tiến độ. Tuy nhiên, sự ổn định ấy chủ yếu được duy trì bằng sức người. Số liệu nằm rải rác ở nhiều nguồn, phải tổng hợp thủ công qua nhiều khâu trung gian, mất hơn 4 giờ mỗi ngày. Việc đối chiếu giữa các đơn vị bảo dưỡng đôi khi phát sinh sai lệch cần chỉnh sửa.
Một số thông tin quan trọng, như hạng mục sắp đến hạn hoặc công việc chậm tiến độ, chỉ được phát hiện khi có người nhớ hoặc nhắc nhở. Dù Trung tâm đã chủ động xây dựng hệ thống báo cáo nhanh gọn hơn qua nhiều năm, một số khó khăn vẫn tồn tại. Những công việc lặp đi lặp lại đang âm thầm tiêu tốn thời gian của đội ngũ có chuyên môn, dù chưa gây ra sự cố trực tiếp.
Khi bắt đầu số hóa và nghiên cứu phát triển các dự án như Dashboard báo cáo, chuẩn hóa dữ liệu, tâm lý ngại thay đổi xuất hiện từ nhiều phía. Phần lớn cán bộ, nhân viên Trung tâm là kỹ sư, giám sát viên bảo dưỡng, chưa có nhiều kinh nghiệm về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) và xử lý dữ liệu. Việc tự học, tự nghiên cứu những kiến thức mới đòi hỏi không ít thời gian, công sức.
Bên cạnh khó khăn về chuyên môn là những rào cản tâm lý. Khi cách làm cũ chưa gây ra sự cố, việc thay đổi dễ bị xem là phát sinh thêm công việc. Một số người lo ngại phải học công cụ mới, nhập liệu và kiểm tra thêm, trong khi hiệu quả chưa thể nhìn thấy ngay. Thói quen làm việc lâu năm, tâm lý sợ sai, lo bị đánh giá hoặc bị thay thế bởi tự động hóa và AI cũng ảnh hưởng đến quá trình tiếp nhận cái mới.
Trong bối cảnh nhiều chương trình, nhiệm vụ được triển khai cùng lúc, chuyển đổi số đôi khi bị nhìn nhận như một đầu việc bổ sung. Thực tế cho thấy, rào cản tâm lý có lúc còn lớn hơn khó khăn về kỹ thuật. Người lao động phải đầu tư công sức trước khi nhìn thấy thành quả, trong khi công việc thường xuyên vẫn cần được hoàn thành.
Tuy nhiên, ngành hàng không đang chịu tác động trực tiếp từ những biến động của thế giới như xung đột kéo dài ở nhiều khu vực, giá nhiên liệu tăng cao, chi phí vật tư và vận hành gia tăng, lịch khai thác liên tục thay đổi. Đối với đơn vị bảo dưỡng, những biến động này đặt ra yêu cầu điều hành kế hoạch chính xác hơn, phản ứng nhanh hơn và sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Trong điều kiện ấy, việc duy trì cách làm hiện tại là chưa đủ. Nhu cầu nắm bắt tình hình theo thời gian thực ngày càng lớn, đòi hỏi dữ liệu phải thống nhất, minh bạch để hỗ trợ người điều hành đưa ra quyết định kịp thời. Chuyển đổi số vì vậy xuất phát từ yêu cầu thực tế của công việc. Đây cũng là lúc tinh thần của người đảng viên được thể hiện qua sự kiên định với mục tiêu đổi mới, chủ động vượt qua khó khăn và thích ứng với những thay đổi.
Từ chủ trương của Đảng đến những thay đổi trong thực tiễn
Chuyển đổi số là chủ trương lớn của Đảng, được xác định rõ tại Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định đây là đột phá quan trọng hàng đầu, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới phương thức quản trị và thúc đẩy chuyển đổi số trong doanh nghiệp.
Đối với công tác xây dựng Đảng, Thông báo số 90-TB/VPTW ngày 10/6/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương cũng nêu yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao nhận thức và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác xây dựng Đảng. Đây được xác định là giải pháp quan trọng để đổi mới phương thức lãnh đạo, quản lý, điều hành, kiểm tra, giám sát và đánh giá cán bộ.
Những chỉ đạo này cho thấy chuyển đổi số gắn trực tiếp với việc đổi mới phương thức lãnh đạo và tổ chức thực hiện. Tổ chức Đảng giữ vai trò định hướng, theo dõi, kiểm tra và tạo chuyển biến về nhận thức. Đối với hoạt động bảo dưỡng, đây là cơ sở quan trọng để quá trình chuyển đổi số được triển khai thống nhất, có tổ chức và duy trì lâu dài.
Tại VAECO, các chương trình cải tiến liên tục (CI) đã được triển khai trong nhiều năm với mục tiêu loại bỏ lãng phí, chuẩn hóa quy trình và nâng cao hiệu quả công việc. Từ thực tiễn này, chuyển đổi số được xem là bước phát triển tiếp theo của cải tiến liên tục, giúp xử lý những hạn chế như nhập liệu nhiều lần, chờ báo cáo và đối chiếu dữ liệu thủ công.
Nếu cải tiến liên tục giúp nhận diện những khâu còn lãng phí, chuyển đổi số cung cấp công cụ để khắc phục các hạn chế đó một cách bền vững. Dữ liệu sau khi được số hóa tiếp tục phục vụ việc đo lường hiệu quả của các sáng kiến cải tiến. Chủ trương chuyển đổi số của Đảng và phương pháp cải tiến của doanh nghiệp cùng hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng, hiệu quả công việc.
Tuy nhiên, quá trình triển khai không tránh khỏi khó khăn. Với chúng tôi, những trở ngại xuất hiện qua từng giai đoạn, từ băn khoăn về sự cần thiết của chuyển đổi số, bỡ ngỡ trước kiến thức mới đến vướng mắc trong thực hiện và tâm lý mệt mỏi khi kết quả chưa rõ ràng. Ở mỗi giai đoạn, vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng được thể hiện qua những biện pháp cụ thể.
Trước hết là tháo gỡ những băn khoăn về nhận thức. Chi bộ đưa chủ trương chuyển đổi số của Trung ương vào các buổi sinh hoạt, cuộc họp giao ban, làm rõ mục tiêu giảm công việc lặp lại, tăng độ chính xác và hỗ trợ lãnh đạo ra quyết định nhanh hơn. Các hoạt động hội thảo, tọa đàm với diễn giả do Ban Khoa học công nghệ, Đổi mới sáng tạo và Chuyển đổi số tổ chức cũng góp phần giúp người lao động hiểu rõ hơn về yêu cầu và lợi ích của chuyển đổi số.
Khi bắt tay vào thực hiện, khó khăn tiếp theo là thiếu kiến thức và nhân sự chuyên sâu về công nghệ thông tin. Để khắc phục, cán bộ, nhân viên Trung tâm cùng nhau học hỏi, thảo luận và cập nhật kiến thức mới theo tuần hoặc tháng. Đảng viên chủ động nghiên cứu trước, chia sẻ lại cho đồng nghiệp; những vướng mắc, lỗi thường gặp được ghi nhận và cùng tìm cách giải quyết.
Đối với những khó khăn vượt quá khả năng của đơn vị, như nguồn dữ liệu chưa thể tiếp cận, quy định chưa rõ hoặc thiếu công cụ, sự hỗ trợ của Đảng ủy và lãnh đạo công ty có vai trò quan trọng. Ban Chỉ đạo chuyển đổi số và Tổ giúp việc theo sát tiến độ, hỗ trợ thông tin, kết nối các bộ phận liên quan và phối hợp tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai đề tài.
Điển hình là quá trình xây dựng ứng dụng Dashboard báo cáo. Ngoài công tác chuẩn bị dữ liệu, đề tài đòi hỏi kiến thức về lập trình và AI. Nắm bắt khó khăn này, Tổ giúp việc của công ty đã lên kế hoạch tổ chức các workshop hướng dẫn những đề tài AI đang được nghiên cứu. Nhờ sự hỗ trợ của các chuyên gia và góp ý từ đồng nghiệp, những vướng mắc từng bước được tháo gỡ, giúp đề tài tiếp tục triển khai theo kế hoạch.
Khi sự hào hứng ban đầu giảm dần, kết quả chưa thể hiện rõ và công việc thường ngày vẫn nhiều áp lực, vai trò nêu gương của đảng viên tiếp tục được phát huy. Đảng viên là những người đi đầu thử nghiệm ứng dụng mới, nhận phần việc khó và kiên trì góp ý để hoàn thiện công cụ qua từng phiên bản. Với những đồng nghiệp còn e ngại, đảng viên trực tiếp hướng dẫn, cho thực hiện song song cách làm cũ và mới trong giai đoạn đầu.
Chính cách làm này đã tạo sự tin tưởng và đồng thuận trong tập thể. Sự thay đổi không đơn thuần đến từ yêu cầu hành chính mà được thúc đẩy bằng hành động cụ thể của những người đi đầu. Qua từng giai đoạn, sự lãnh đạo của tổ chức Đảng, từ Đảng bộ đến chi bộ, trở thành điểm tựa để cán bộ, nhân viên vượt qua khó khăn và tiếp tục thực hiện mục tiêu chuyển đổi số.
Khi chuyển đổi số tạo ra giá trị thực chất
Từ thực tiễn triển khai, câu hỏi chuyển đổi số là thêm việc hay thêm giá trị đã dần có lời giải. Chuyển đổi số có thể trở thành gánh nặng nếu chỉ dừng ở hình thức, vừa duy trì báo cáo giấy vừa nhập liệu lên hệ thống, xây dựng công cụ nhưng không xuất phát từ nhu cầu thực tế hoặc thiếu sự theo dõi, kiểm tra trong quá trình thực hiện.
Ngược lại, chuyển đổi số tạo ra giá trị khi giúp loại bỏ những khâu không cần thiết, giảm nhập liệu trùng lặp và phát hiện sớm các hạng mục sắp đến hạn hoặc công việc chậm tiến độ. Khi đó, những người có chuyên môn được giảm bớt thời gian tổng hợp dữ liệu thủ công để tập trung vào các nhiệm vụ đòi hỏi kinh nghiệm và khả năng đánh giá, phán đoán.
Tại Trung tâm Điều hành Bảo dưỡng, dự án Dashboard báo cáo là một minh chứng cụ thể. Trước đây, công việc tổng hợp báo cáo mất hơn 4 giờ mỗi ngày. Sau khi ứng dụng được triển khai, thời gian kiểm tra và xuất báo cáo chỉ còn vài phút. Dữ liệu được đồng nhất, tự động hóa, hạn chế tình trạng sao chép nhiều lần có thể dẫn đến sai số.
Kết quả này cho thấy hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ vào giải quyết những bất cập trong công việc. Các dự án chuyển đổi số được triển khai từ ý tưởng đến áp dụng, nhận được sự hưởng ứng và góp ý của đồng nghiệp. Qua quá trình sử dụng, những công cụ mới dần trở thành một phần quen thuộc trong hoạt động hằng ngày của đơn vị.
Cùng với hiệu quả về thời gian và dữ liệu, nhận thức của đội ngũ cũng có sự thay đổi. Từ tâm lý băn khoăn vì phải làm thêm việc, cán bộ, nhân viên đã chủ động đề xuất ý tưởng, chia sẻ kiến thức và sẵn sàng tiếp nhận những nhiệm vụ mới. Thành công của dự án trước tiếp tục tạo động lực để nghiên cứu, triển khai các dự án tiếp theo.
Trong sự chuyển biến ấy, tinh thần tiên phong của người đảng viên được thể hiện rõ nét. Lời dạy của Bác Hồ “Đảng viên đi trước, làng nước theo sau” được cụ thể hóa qua việc chủ động nhận phần khó, thử nghiệm cách làm mới và kiên trì thực hiện ngay cả khi bước đầu chưa thuận lợi. Những hành động đó góp phần tạo niềm tin, khuyến khích đồng nghiệp cùng tham gia đổi mới.
Tinh thần ấy dần lan tỏa trong tập thể. Mỗi người nhận thấy công việc có thể được cải thiện bằng chính những công cụ mình tham gia xây dựng. Những khó khăn được cùng trao đổi, tháo gỡ và kết quả đạt được trở thành thành quả chung. Sự đồng thuận trong nhận thức tạo điều kiện để các sáng kiến tiếp tục được nghiên cứu và áp dụng.
Bên cạnh những dự án đã đưa vào sử dụng, Trung tâm tiếp tục nghiên cứu các đề tài mới. Trong đó, đề tài chuẩn hóa dữ liệu đang được triển khai ở giai đoạn nghiên cứu, hướng đến giải quyết tình trạng dữ liệu chưa đồng nhất giữa các nguồn. Đồng thời, đơn vị chủ động tìm kiếm những dự án mới, duy trì cải tiến thường xuyên thay vì chờ đến khi phát sinh bất cập.
Nhìn lại quá trình thực hiện, chúng tôi nhận thấy công việc đang vận hành ổn định chưa có nghĩa là đã đạt hiệu quả tối ưu. Những phương pháp phù hợp hôm nay có thể không còn đáp ứng yêu cầu trong tương lai, nhất là khi khoa học, công nghệ phát triển nhanh và yêu cầu về quản trị, chất lượng, năng suất lao động ngày càng cao.
Tinh thần ấy cũng được thể hiện trong Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm của người đứng đầu và vai trò gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong tổ chức thực hiện.
Từ thực tiễn tại đơn vị, sự lãnh đạo của Đảng được thể hiện xuyên suốt quá trình chuyển đổi số. Đảng bộ tạo sự thống nhất về nhận thức và quyết tâm hành động; Chi bộ giúp cán bộ, đảng viên hiểu rõ yêu cầu đổi mới; Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc kịp thời hỗ trợ tháo gỡ khó khăn. Cùng với đó, tinh thần tiên phong, dám nghĩ, dám làm của đảng viên đã tạo niềm tin và lan tỏa cách làm mới trong tập thể.
Bài học rút ra là chuyển đổi số cần bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức, tư duy và phương pháp làm việc. Công nghệ giữ vai trò công cụ, con người là yếu tố quyết định, còn sự lãnh đạo của tổ chức Đảng bảo đảm quá trình chuyển đổi được triển khai đúng định hướng, có tổ chức, có quyết tâm và được duy trì đến cùng.
Chuyển đổi số có thể khiến mỗi người vất vả hơn trong giai đoạn đầu, phải học thêm kiến thức, tiếp nhận nhiệm vụ mới và thay đổi những thói quen đã hình thành trong nhiều năm. Tuy nhiên, những nỗ lực ấy hướng đến việc xây dựng phương thức làm việc khoa học, chính xác, hiệu quả và bền vững hơn, giảm bớt những công việc không tạo ra giá trị.
Từ kết quả của các đề tài và sáng kiến, điều quan trọng là hình thành tư duy chủ động cải tiến, không chờ công việc xuất hiện bất cập mới tìm giải pháp, không đợi hoàn cảnh buộc phải thay đổi mới bắt đầu thích nghi. Tinh thần tiên phong của người đảng viên cần tiếp tục được thể hiện bằng việc chủ động nhận diện vấn đề, đề xuất giải pháp, kiên trì thực hiện và chia sẻ cách làm hiệu quả.
Chuyển đổi số, vì thế, là quá trình đầu tư công sức hôm nay để giảm bớt những công việc không tạo ra giá trị trong tương lai, giúp con người có thêm thời gian và nguồn lực tập trung vào các nhiệm vụ quan trọng hơn. Sự lãnh đạo xuyên suốt của tổ chức Đảng, vai trò nêu gương của đảng viên và sự đồng lòng của tập thể là những yếu tố quan trọng để chủ trương được cụ thể hóa thành hành động.
Đổi mới cần bắt đầu ngay từ khi chúng ta nhận thấy công việc có thể được thực hiện tốt hơn. Đó cũng là cách đưa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW vào thực tiễn, biến chủ trương của Đảng thành những việc làm cụ thể và tạo ra giá trị bền vững từ những thay đổi trong công việc hằng ngày.
