Ngày 06/5/2026, cuộc họp định kỳ tháng 5 của khối Khai thác bay đã diễn ra dưới sự chủ trì của Phó Tổng Giám đốc Tô Ngọc Giang, với sự tham gia đầy đủ của các cơ quan, đơn vị trọng yếu như TTĐHKT, Đoàn Bay, Đoàn Tiếp viên, ASOC, TTHL, TCNL, ANHK … cùng các cơ quan, đơn vị liên quan. Cuộc họp không chỉ là diễn đàn đánh giá thực trạng mà còn là nơi nhận diện sâu sắc các mối nguy, yếu tố rủi ro đang hiện hữu, từ đó thống nhất các hành động kiểm soát mang tính hệ thống. Trên hết, đây là bước chuẩn bị quan trọng hướng tới kỳ đánh giá Risk-based IOSA sắp tới – một “bài kiểm tra” toàn diện về năng lực quản trị an toàn của Vietnam Airlines.
Phát biểu khai mạc, Phó Tổng Giám đốc Tô Ngọc Giang nhấn mạnh rằng: trong môi trường khai thác ngày càng phức tạp, an toàn không chỉ là yêu cầu tuân thủ mà phải trở thành năng lực cốt lõi, được vận hành một cách chủ động, dựa trên dữ liệu và tư duy quản trị rủi ro hiện đại. Ông đặc biệt lưu ý rằng các sự cố nhỏ, sai lệch quy trình tưởng chừng không đáng kể nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời sẽ tích tụ thành rủi ro hệ thống, làm suy giảm “safety margin” của toàn bộ tổ chức. Trong môi trường khai thác gia tăng áp lực, an toàn không thể chỉ được nhìn nhận qua các chỉ số “đạt” hay “không đạt”, mà phải được phân tích theo xu hướng, theo rủi ro tiềm ẩn và theo năng lực kiểm soát của hệ thống.
Báo cáo từ TTĐHKT cho thấy trong tháng 4 và đầu tháng 5/2026, hoạt động khai thác duy trì ổn định nhưng chịu tác động đáng kể từ các yếu tố ngoại cảnh như thời tiết bất lợi, tắc nghẽn không lưu khu vực, và áp lực tăng chuyến. Các tình huống delay dây chuyền, thay đổi slot giờ chót, và điều phối tàu bay/phi hành đoàn trong điều kiện hạn chế nguồn lực đã làm gia tăng workload tại TTĐHKT. Đây là yếu tố rủi ro điển hình liên quan đến human factors, đặc biệt là nguy cơ suy giảm nhận thức tình huống (situational awareness) và sai sót trong điều hành.
Đại diện Đoàn Bay đã trình bày các phân tích về xu hướng báo cáo an toàn (safety reports), trong đó nổi bật là các sự kiện liên quan đến Unstable Approach, Firm Landing, sai lệch trong tuân thủ SOP ở giai đoạn tiếp cận – hạ cánh, và các tình huống CRM chưa tối ưu trong buồng lái. Mặc dù chưa ghi nhận sự cố nghiêm trọng, nhưng các “weak signals” này được xác định là mối nguy tiềm ẩn cần được kiểm soát chặt chẽ. Đoàn Bay đã và đang triển khai các chương trình huấn luyện nhấn mạnh vào kỹ năng ra quyết định trong môi trường áp lực cao, phối hợp với Ban ATCL đào tạo Safety Pilot của các Đội bay sử dụng hệ thống Cassiopée Alpha nhằm chủ động nhận diện sớm các xu hướng và sai lệch dữ liệu bay. Đồng thời, triển khai đào tạo Quan sát viên (Observer) cho chương trình đánh giá an toàn khai thác buồng lái (LOSA Cockpit), tăng cường LOSA và phân tích dữ liệu FOQA nhằm phát hiện sớm các xu hướng và sai lệch.
Ở góc độ Đoàn Tiếp viên, các vấn đề về cabin safety tiếp tục được quan tâm, đặc biệt là việc tuân thủ quy trình trong các chuyến bay đông khách, các tình huống hành khách không hợp tác, và yếu tố mệt mỏi (fatigue) của tiếp viên trong lịch bay dày. ĐTV đã chủ động tăng cường đào tạo định kỳ về xử lý tình huống bất thường, đồng thời phối hợp chặt chẽ với TTĐHKT và Đoàn Bay nhằm đảm bảo thông tin hai chiều được thông suốt, giảm thiểu sai lệch trong phối hợp tổ bay.
Trung tâm Khai thác Sân bay (ASOC) báo cáo một số mối nguy đáng chú ý trong hoạt động mặt đất như nguy cơ va chạm thiết bị mặt đất (GSE), sai sót trong quy trình pushback/towing, và việc tuân thủ checklist trong điều kiện thời gian quay đầu ngắn. Những rủi ro này, dù xảy ra trên mặt đất, nhưng có thể tác động trực tiếp đến an toàn bay nếu không được kiểm soát hiệu quả. ASOC đã triển khai các biện pháp tăng cường giám sát tại hiện trường, tổ chức các buổi “toolbox talk” ngắn nhưng tập trung vào các tình huống thực tế, qua đó nâng cao nhận thức an toàn cho nhân viên.
Một nội dung trọng tâm được thảo luận sâu tại cuộc họp là công tác huấn luyện – được xem là tuyến phòng thủ chủ động và hiệu quả nhất trong hệ thống quản lý an toàn (SMS). Trung tâm Huấn luyện Bay (TTHL) đã cập nhật tiến độ các chương trình đào tạo định kỳ, huấn luyện chuyển loại, và các khóa huấn luyện nâng cao. Đáng chú ý, TTHL đang điều chỉnh nội dung đào tạo theo hướng “scenario-based training”, đưa các tình huống khai thác thực tế, các case study nội bộ vào mô phỏng nhằm tăng tính thực tiễn và khả năng ứng dụng. Các nội dung liên quan đến threat and error management (TEM), decision making under pressure, và automation management được nhấn mạnh hơn, phù hợp với xu hướng khai thác hiện đại.
Bên cạnh đó, việc khắc phục các khuyến cáo từ các đợt đánh giá trước (bao gồm cả nội bộ và bên ngoài) được rà soát một cách hệ thống. Các đơn vị đã báo cáo tiến độ đóng các findings, phân tích nguyên nhân gốc (root cause analysis) và triển khai các hành động khắc phục mang tính bền vững. Phó Tổng Giám đốc yêu cầu các đơn vị không chỉ dừng ở việc “đóng finding” về mặt hình thức, mà phải đảm bảo rằng các giải pháp đưa ra thực sự loại bỏ hoặc kiểm soát được mối nguy, tránh tái diễn.
Đặc biệt, công tác chuẩn bị cho đánh giá Risk-based IOSA được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới. Khác với phương pháp IOSA truyền thống, Risk-based IOSA tập trung nhiều hơn vào hiệu quả thực tế của hệ thống quản lý an toàn, cách tổ chức nhận diện và kiểm soát rủi ro dựa trên dữ liệu, thay vì chỉ kiểm tra sự tuân thủ tài liệu. Điều này đòi hỏi tất cả các đơn vị phải có sự chuyển biến về tư duy: từ “compliance-based” sang “performance-based”.
Tổ An toàn Khai thác Bay (SAG1) đã trình bày kế hoạch tổng thể chuẩn bị IOSA, trong đó bao gồm việc rà soát tài liệu, chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng báo cáo an toàn, và đặc biệt là cải thiện năng lực phân tích dữ liệu an toàn. Các chỉ số an toàn (SPI) được yêu cầu phải phản ánh đúng thực trạng, có khả năng dự báo và hỗ trợ ra quyết định. Việc liên kết dữ liệu từ nhiều nguồn (FOQA, LOSA, ASR, MOR…) để xây dựng bức tranh rủi ro tổng thể là một trong những thách thức lớn, nhưng cũng là yêu cầu tất yếu.
Một điểm đáng chú ý trong cuộc họp là sự thống nhất cao giữa các đơn vị về việc tăng cường văn hóa báo cáo (reporting culture). Lãnh đạo nhấn mạnh rằng mọi nhân viên, từ phi công, tiếp viên đến nhân viên mặt đất, đều phải cảm thấy an toàn khi báo cáo sai sót, sự cố hoặc mối nguy mà không lo ngại bị quy trách nhiệm mang tính cá nhân. Chỉ khi có đủ dữ liệu trung thực, tổ chức mới có thể nhận diện đúng rủi ro và đưa ra các biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Ngoài ra, yếu tố con người tiếp tục được nhấn mạnh như một trụ cột trong quản trị an toàn. Các chương trình quản lý mệt mỏi (FRMS), hỗ trợ tâm lý sau sự cố (peer support), và nâng cao nhận thức về human factors đang được triển khai và sẽ tiếp tục được đẩy mạnh. Trong bối cảnh khai thác tăng trưởng nhanh, việc bảo vệ “nguồn lực con người” chính là bảo vệ an toàn bay.
Cuộc họp định kỳ tháng 5/2026 của khối Khai thác bay không chỉ dừng lại ở việc tổng kết và đánh giá, mà còn tạo ra một sự đồng thuận mạnh mẽ về định hướng an toàn trong giai đoạn tới. Dưới sự chỉ đạo của Phó Tổng Giám đốc Tô Ngọc Giang, các cơ quan, đơn vị đã thể hiện rõ quyết tâm chuyển dịch từ tư duy tuân thủ sang tư duy quản trị rủi ro chủ động, lấy dữ liệu làm nền tảng và con người làm trung tâm. Những mối nguy đã được nhận diện, những yếu tố rủi ro đã được phân tích, và quan trọng hơn cả là các hành động cụ thể đã được thống nhất để kiểm soát chúng.
Trong hành trình hướng tới đánh giá Risk-based IOSA, mỗi cá nhân, mỗi đơn vị đều đóng vai trò là một “mắt xích” trong chuỗi an toàn. Khi từng mắt xích được củng cố, toàn bộ hệ thống sẽ trở nên vững chắc hơn, đủ năng lực đối mặt với những thách thức ngày càng phức tạp của ngành hàng không. An toàn không phải là đích đến, mà là một quá trình liên tục – và cuộc họp này chính là một bước tiến quan trọng trên hành trình đó của Vietnam Airlines.
