Tổ chức quản lý (ORG): Khi trách nhiệm an toàn được truy đến từng cá nhân
Từ những câu hỏi mang tính tổng quan ở ngày đầu, các chuyên gia bắt đầu kiểm chứng việc triển khai trong thực tế: những quy định và quy trình được ban hành có được thực hiện đầy đủ, nhất quán ở từng vị trí công việc hay không. Bốn phiên làm việc song song diễn ra trong ngày thứ hai, bao quát các lĩnh vực Tổ chức quản lý, Khai thác mặt đất, Khai thác bay và Điều hành bay, đã phản ánh rõ cách tiếp cận đi từ chính sách đến thực tiễn của phương pháp đánh giá Risk-based IOSA.
Tại phiên làm việc về lĩnh vực Tổ chức quản lý, các chuyên gia IATA tiếp tục mạch nội dung đã mở ra từ phiên khai mạc, nhưng lần này với một cách tiếp cận cụ thể hơn nhiều. Không còn dừng lại ở việc xem xét chính sách an toàn được công bố như thế nào, đoàn đánh giá bắt đầu kiểm tra xem cơ cấu trách nhiệm an toàn được phân bổ ra sao trong thực tế, từ cấp lãnh đạo cao nhất xuống đến từng vị trí quản lý tuyến đầu.
Bên cạnh đó, nội dung về quản lý sự thay đổi cũng được đưa ra rà soát kỹ lưỡng. Đoàn đánh giá quan tâm đến việc khi Tổng công ty triển khai một thay đổi lớn, chẳng hạn như đưa vào khai thác một dòng tàu bay mới hoặc điều chỉnh cơ cấu tổ chức của một đơn vị, quy trình đánh giá rủi ro an toàn đi kèm có được thực hiện một cách bài bản hay không, và những bài học rút ra từ các thay đổi trước đây có được ghi nhận lại để phục vụ cho các quyết định trong tương lai.
Khai thác bay (FLT): Đi sâu vào quy trình tổ lái và quản lý nguồn lực buồng lái
Lĩnh vực Khai thác bay tiếp tục là một trong những trọng tâm lớn của ngày làm việc thứ hai, với ba phiên đánh giá chuyên sâu được triển khai song song, mỗi phiên tập trung vào một nhóm nội dung khác nhau trong toàn bộ chu trình vận hành của tổ lái.
Đoàn đánh giá rà soát các quy trình chuẩn bị trước chuyến bay của tổ lái, bao gồm việc kiểm tra tài liệu khai thác, xác nhận tình trạng kỹ thuật tàu bay thông qua sổ kỹ thuật điện tử, cũng như quy trình hiệp đồng giữa cơ trưởng và cơ phó trước khi nhận nhiệm vụ bay. Một nội dung được hỏi khá kỹ là cách tổ lái xử lý khi phát hiện sự không thống nhất giữa thông tin trên hệ thống và thực tế quan sát được, nhằm kiểm chứng mức độ chủ động của phi công trong việc xác minh thông tin trước khi đưa ra quyết định khai thác.
Trọng tâm chuyển sang việc giám sát hiệu suất bay thông qua hệ thống phân tích dữ liệu chuyến bay, được biết đến với tên viết tắt là FDM. Đoàn đánh giá tìm hiểu cách Vietnam Airlines sử dụng dữ liệu thu thập được từ các chuyến bay để nhận diện xu hướng bất thường, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời trước khi xu hướng đó phát triển thành rủi ro thực sự.
Đây chính là một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho tinh thần của Risk-based IOSA, khi an toàn không còn được đánh giá qua việc có hay không có quy trình, mà qua việc dữ liệu thực tế có cho thấy quy trình đó đang phát huy hiệu quả hay không.
Điều phái bay (DSP): Mạch nối tiếp những gì đã được mở ra từ hôm qua
Tiếp nối nội dung đã được đề cập trong ngày làm việc đầu tiên, phiên đánh giá về lĩnh vực Điều phái bay trong ngày hôm nay đi sâu hơn vào việc kiểm tra thực tế tại Trung tâm Điều hành Khai thác. Nếu hôm qua đoàn đánh giá tập trung tìm hiểu tổng quan về quy trình lập kế hoạch bay và các công cụ hỗ trợ tính toán hiệu năng tàu bay, thì hôm nay nội dung được mở rộng sang việc quan sát trực tiếp ca trực của nhân viên điều hành bay trong điều kiện vận hành thực tế.
Đánh giá viên đặc biệt quan tâm đến quy trình phối hợp giữa nhân viên điều hành bay và tổ lái trong suốt hành trình chuyến bay, được gọi là Flight Watch, nhằm xác minh rằng thông tin quan trọng như diễn biến thời tiết bất lợi hoặc thay đổi tình trạng sân bay đến được tổ lái một cách kịp thời và chính xác.
Bên cạnh đó, nội dung về quy trình xử lý khi có sự thay đổi đột xuất trong kế hoạch bay, chẳng hạn như yêu cầu chuyển hướng hạ cánh, cũng được rà soát kỹ lưỡng thông qua việc xem xét các hồ sơ thực tế đã từng phát sinh trong thời gian gần đây.
Một ngày làm việc cho thấy tinh thần xuyên suốt của Risk-based IOSA
Nhìn lại toàn bộ năm phiên làm việc trong ngày hôm nay, có thể thấy một mạch xuyên suốt nối liền tất cả: dù là ở cấp độ tổ chức, tại sân đỗ tàu bay, trong buồng lái hay tại trung tâm điều hành, các đánh giá viên đều đặt cùng một câu hỏi cốt lõi, đó là liệu những gì được viết trong tài liệu có thực sự sống động trong công việc hàng ngày của từng người hay không.
Đây chính là điểm khác biệt căn bản mà phương pháp Risk-based IOSA mang lại so với cách đánh giá truyền thống trước đây. Thay vì chỉ kiểm tra sự tồn tại của quy trình, đoàn đánh giá dành phần lớn thời gian để quan sát, phỏng vấn và đối chiếu nhằm xác minh quy trình đó có đang thực sự kiểm soát được rủi ro trong điều kiện vận hành thực tế hay không. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị không chỉ ở cấp độ tài liệu mà còn ở từng con người, tại từng vị trí công việc.
Với khối lượng công việc lớn được triển khai trong hai ngày đầu tiên, đoàn đánh giá dự kiến sẽ tiếp tục mở rộng phạm vi rà soát sang các lĩnh vực còn lại trong những ngày tới, bao gồm Kỹ thuật và bảo dưỡng máy bay, Khai thác trong khoang hành khách, Khai thác hàng hóa và An ninh hàng không. Toàn bộ quá trình đánh giá tiếp tục nhận được sự phối hợp chặt chẽ từ các đơn vị liên quan trong Tổng công ty, dưới sự điều phối của Ban An toàn Chất lượng.
Hành trình bảo vệ chứng chỉ IOSA chưa bao giờ chỉ là câu chuyện của vài ngày đánh giá. Đó là kết quả của một quá trình chuẩn bị bền bỉ, và những gì diễn ra trong ngày làm việc thứ hai này một lần nữa cho thấy, an toàn không nằm ở những gì được viết ra, mà nằm ở cách mỗi người, ở mỗi vị trí, lựa chọn hành động mỗi ngày.
