“Mai về lòng gởi lại đây
Để đêm đêm nhớ để ngày ngày mong
Với bao mái ngói rêu phong
Chùa Cầu, Âm Bổn, bến sông con đò”.
Ca dao Hội An từng gửi lại trong mấy câu lục bát một nỗi nhớ rất riêng về phố Hội. Đô thị cổ từng có thương cảng tấp nập ấy không hiện lên bằng những điều lớn lao, mà bắt đầu từ những hình ảnh thân thuộc. Người Hội An như nói hộ lòng du khách bằng một tình yêu dịu bền, sâu lắng. Điều khiến nơi này để lại nhiều niềm thương nỗi nhớ chính là ở bảng màu rất riêng của phố: màu nắng trên tường vàng, màu rêu trên mái ngói cũ, màu nâu trầm của gỗ, màu hoa giấy trước hiên nhà và cả màu thời gian trong đôi mắt cửa lặng lẽ nhìn ra phố.
Tôi nhớ về Hội An như nhớ một thước phim được dệt nên từ nhiều mảnh ghép của thiên nhiên, kiến trúc và nhịp sống thường ngày. Đôi khi, tôi không thấy mình là du khách, mà như đang trở về một miền thân quen trong kí ức, nơi sắc màu chính là ngôn ngữ kể chuyện. Hội An cứ chậm rãi mở ra theo bước chân qua các tuyến phố Trần Phú, Nguyễn Thái Học hay Bạch Đằng. Ở đó, những mảng tường vàng hiện lên trong nhiều sắc độ: rực rỡ dưới nắng trưa, dịu lại trong bóng chiều, rồi trầm mặc hơn sau cơn mưa. Dưới ánh nắng, màu vàng ấy không chói gắt mà trở nên ấm áp, trong trẻo, làm nổi bật cấu trúc đặc trưng của những dãy nhà phố hình ống hẹp ngang, sâu lòng. Đối lập với vẻ tươi sáng ấy là lớp rêu xanh phủ trên các mái ngói âm dương, lặng lẽ gợi nhắc bao thăng trầm đã đi qua phố Hội.
Có những buổi sớm, khi nắng chỉ vừa chạm nhẹ lên mái nhà, màu rêu và màu ngói đã đủ làm không gian như chậm lại. Tôi cảm nhận nhịp thở chầm chậm của phố trong từng vệt sáng, từng bờ tường cũ, từng mái hiên trầm mặc. Ngước nhìn lên ban công hay ô cửa sổ gỗ, tôi lại bị mê hoặc bởi sắc hoa giấy. Những chùm hoa đủ màu, từ trắng muốt đến hồng rực, tím thẫm, đan xen nhau, tạo nên những mảng màu tương phản trên nền tường cổ kính. Hoa giấy ở Hội An không chỉ làm đẹp cho từng góc phố, mà còn khiến sắc vàng của tường, sắc nâu của gỗ và sắc rêu của mái ngói trở nên mềm hơn, duyên hơn.
Trầm mặc hơn cả là tông gỗ nâu của những cánh cửa, hàng cột, vì kèo, lan can và đặc biệt là đôi mắt cửa trên các căn nhà cổ. Những mắt cửa ấy vừa là chi tiết trang trí, vừa gợi chiều sâu tín ngưỡng và nếp sống của cư dân phố Hội. Chúng khiến mỗi ngôi nhà như có một ánh nhìn riêng, âm thầm dõi theo dòng người qua lại, chứng kiến bao đổi thay của phố mà vẫn giữ nguyên vẻ điềm tĩnh qua năm tháng.
Muốn cảm nhận rõ hơn màu gỗ và dấu vết thời gian ấy, có thể dừng chân ở nhà cổ Tấn Ký trên đường Nguyễn Thái Học, nhà cổ Phùng Hưng trên đường Nguyễn Thị Minh Khai hay nhà cổ Quân Thắng ở đường Trần Phú. Ở đó, vẻ đẹp Hội An không chỉ nằm ở mặt tiền tường vàng hay mái ngói phủ rêu, mà còn ẩn trong khung nhà gỗ, các chi tiết chạm khắc, khoảng sân trời, lối đi sâu hun hút và những tia sáng dịu nhẹ lọt qua từng nếp cửa. Mỗi ngôi nhà là một lớp màu khác của ký ức: màu nâu bóng lên cùng thời gian, màu đen sẫm của gỗ cũ, màu vàng nhạt của tường và màu lặng im của những vật dụng đã đi qua nhiều thế hệ.
Khi chiều xuống, bảng màu Hội An lại được thắp sáng bằng những chiếc đèn lồng. Trên các tuyến phố cổ, từ hiên nhà, mái quán đến những con hẻm nhỏ, đèn lồng đỏ, vàng, xanh, tím nối nhau tạo thành những vệt sáng trong đêm. Nếu ban ngày Hội An gây thương nhớ bằng vẻ trầm mặc của tường vàng, mái ngói và gỗ cũ, thì khi phố lên đèn, nơi đây trở nên tươi vui, ấm áp và đầy sức sống. Ánh sáng ấy không làm mất đi vẻ cổ kính của phố Hội, mà như phủ thêm một lớp màu lễ hội, khiến từng góc phố bừng lên trong vẻ lung linh rất riêng.
Với tôi, màu sắc Hội An không chỉ để nhìn. Những gam màu ấy ở lại trong trí nhớ như một mùi hương, một nhịp bước, một khoảng lặng. Màu nắng làm ấm tường vàng, màu rêu làm sâu mái ngói, màu gỗ làm trầm những hiên nhà, màu hoa giấy làm bừng lên sự sống, màu đèn lồng thắp sáng ký ức phố đêm. Tất cả tạo nên một Hội An vừa cổ kính vừa dịu dàng – nơi mà mỗi góc phố đều có thể trở thành một lời hẹn để người đi xa còn nhớ, còn mong ngày trở lại.
Xem thêm các bài viết về văn hóa, du lịch, phong cách sống địa phương tại đây: https://heritagevietnamairlines.com/
