Giữa lòng Tây Nguyên hùng vĩ, nơi núi rừng ôm ấp những dòng sông lấp lánh và cánh đồng đất đỏ bazan, Đắk Lắk hiện lên như một bức tranh thiên nhiên sống động, nơi văn hóa bản địa là vốn quý vẫn đang tỏa sáng. Với gần 50 dân tộc cùng sinh sống như Ê Đê, M’nông, J’rai, Mường, Tày, Nùng, Thái…, vùng đất này chứa đựng kho tàng di sản phong phú, từ không gian văn hóa cồng chiêng vang vọng đến những ngôi nhà dài uy nghi, nghề dệt thổ cẩm tinh xảo, món rượu cần thơm nồng và lễ hội voi huyền bí. Đến với Tây Nguyên, hành trình khám phá chỉ thực sự trọn vẹn khi du khách đi sâu vào từng buôn làng để cảm nhận đời sống văn hóa đang hiện hữu từng ngày.
Những buôn du lịch cộng đồng trên địa bàn Đắk Lắk chính là những điểm sáng, nơi vẻ đẹp mộc mạc hòa quyện cùng bản sắc độc đáo, thu hút du khách bởi phong tục tập quán được gìn giữ bền bỉ qua nhiều thế hệ. Chúng không chỉ mang lại sinh kế bền vững cho người dân địa phương, mà còn góp phần bảo tồn di sản, biến mỗi chuyến đi thành một hành trình ý nghĩa, gắn kết con người với thiên nhiên và lịch sử.
Trước hết, hãy ghé thăm buôn Ako Dhông ở phường Buôn Ma Thuột. Đây là một buôn nhỏ e ấp giữa lòng phố thị, nép mình dưới những tán cây xanh mướt. Nơi đây, hơn 30 ngôi nhà dài truyền thống của đồng bào Ê Đê sừng sững như những chứng nhân thời gian, với mái cong gợi hình cánh chim đại bàng bay lượn trên bầu trời cao nguyên. Các bộ cồng chiêng cổ kính, nhạc cụ tre nứa du dương, đội văn nghệ cộng đồng cùng nghề dệt thổ cẩm, tạc tượng được truyền qua nhiều thế hệ đã tạo nên sức hút đặc biệt đối với du khách. Từ khi được công nhận là buôn du lịch cộng đồng năm 2023, Ako Dhông đón lượng khách tăng rõ rệt, nhất là vào dịp lễ, Tết và cuối tuần. Du khách trong và ngoài nước thường ngẩn ngơ trước vẻ đẹp yên bình ấy. Họ thong thả dạo bước trên những con đường nhỏ trong buôn, ngắm các ngôi nhà dài thô mộc, thưởng thức rượu cần bên lửa trại và hòa mình vào điệu múa xoang rộn ràng.
Cách buôn Ako Dhông khoảng 15km, buôn Tơng Jú nằm ở phường Ea Kao cũng là một điểm đến không kém phần hấp dẫn. Nơi đây gây ấn tượng bởi vẻ đẹp bình dị của những nếp nhà dài truyền thống, xen lẫn các nghề thủ công dân gian vẫn được tiếp nối. Người Ê Đê tại Tơng Jú miệt mài với nghề dệt thổ cẩm, nấu rượu cần, chế tác tượng gỗ, đồng thời bảo tồn nền ẩm thực đặc sắc với canh lá bép, gà nướng… Buôn đã thành lập đội văn nghệ, nhóm diễn tấu nhạc cụ dân gian và tổ ẩm thực cộng đồng, tạo nên một không gian trải nghiệm văn hóa trọn vẹn. Du khách quốc tế đặc biệt yêu mến sự hiếu khách mộc mạc nơi đây. Họ có thể tham gia dệt vải bên khung cửi cổ, nhâm nhi rượu cần, lắng nghe sử thi Ê Đê bên ánh lửa hồng, hay tham dự các nghi lễ truyền thống như Lễ cúng sức khỏe, Lễ cúng bến nước… để cảm nhận hồn cốt Tây Nguyên thấm đẫm trong từng khoảnh khắc.
Hành trình tiếp nối về buôn Jun, thuộc xã Liên Sơn, bên hồ Lắk thơ mộng – nơi đồng bào M’nông R’lâm gìn giữ không gian văn hóa đặc sắc với các nghi lễ, lễ hội gắn bó mật thiết với đời sống cộng đồng và nghề thuần dưỡng voi. Những ngôi nhà dài cổ kính vang vọng tiếng cồng chiêng bên mặt hồ trong xanh, kết hợp cùng các hoạt động trải nghiệm như chèo thuyền độc mộc, tương tác với voi theo hướng thân thiện như cho voi ăn, tắm voi, khám phá làng nghề dệt thổ cẩm, làm gốm, đan lát. Tuyến đường ven hồ kết nối các buôn cổ mở ra hành trình thưởng ngoạn cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ, nếm thử ẩm thực M’nông và hòa mình vào âm thanh chiêng ngân vang, để lại dấu ấn khó phai trong lòng du khách.
Và không thể không nhắc đến làng gốm Yang Tao (xã Liên Sơn) – viên ngọc quý ẩn mình bên chân núi Chư Yang Sin. Đồng bào M’nông R’lâm nơi đây gìn giữ một trong những nghề làm gốm thủ công cổ xưa và độc đáo nhất Tây Nguyên. Làng nghề nổi bật với kỹ thuật nguyên thủy: không bàn xoay, không lò nung, không men hóa học, mà chỉ bằng đôi bàn tay khéo léo của các amí (phụ nữ M’nông). Đất sét tự nhiên được nhào nặn, tạo hình bằng thanh tre mỏng, vòng tre, rồi nung lộ thiên bằng vỏ trấu, mùn cưa để cho ra những sản phẩm gốm đen bóng mộc mạc, mang đậm hồn cốt núi rừng. Những chiếc nồi, chum, ché, bình hoa hay tượng voi, trâu… đều toát lên vẻ đẹp thô mộc mà quyến rũ, như lời thì thầm của đất trời dành riêng cho vùng đất bazan này. Đến đây, du khách không chỉ chiêm ngưỡng mà còn trực tiếp trải nghiệm quy trình làm gốm truyền thống.
Những buôn làng níu chân du khách chính là minh chứng sống động cho sức sống bền vững của du lịch cộng đồng nơi đại ngàn, khi người dân địa phương chủ động gìn giữ bản sắc, biến di sản thành nguồn lực phát triển. Hãy đến Đắk Lắk để cảm nhận vẻ đẹp nguyên sơ của cảnh sắc, để hồn mình rung động theo nhịp chiêng ngân và mang về những ký ức khó phai về đại ngàn Tây Nguyên.
Xem thêm các bài viết về văn hóa, du lịch, phong cách sống địa phương tại đây: https://heritagevietnamairlines.com/
