Mở cửa mùa hè
Ngày xửa ngày xưa, mỗi khi hè đến, làng quê Việt Nam như khẽ mở cửa, đón cổ tích trở về. Không cần tiếng trống hội hay phép màu phô trương, mùa hè hiện diện rất tự nhiên: trong tiếng ve trên hàng tre, mùi rơm mới phơi ngoài sân và những buổi trưa nắng gắt khiến lũ trẻ tìm bóng mát dưới gốc mít, lắng nghe lời kể của bà. Bởi thế, cổ tích Việt thường khởi đầu vào mùa hè, khi con người có đủ thời gian để lắng nghe, đủ nắng để mơ mộng và đủ tĩnh tại để tin vào điều thiện.
Trong cổ tích Việt, mùa hè không chỉ là bối cảnh. Đó là thời điểm của thử thách và trưởng thành. Trong sắc nắng của mùa hè cổ tích, Thạch Sanh hiện lên giữa rừng sâu, đi qua thử thách bằng lòng quả cảm và niềm tin vào điều thiện. Tấm bước ra từ bùn đất nhọc nhằn, để hóa thân thành vẻ đẹp rạng ngời. Bên cạnh Thạch Sanh và Tấm, mùa hè cổ tích còn thấp thoáng dáng Sọ Dừa cần mẫn giữa đồng nắng, chàng trai trong “Cây Tre trăm đốt” gánh mồ hôi đi tìm lẽ công bằng và những đứa trẻ bước ra đời bằng niềm tin mộc mạc. Trong cổ tích, chúng thường rời mái nhà quen thuộc vào những ngày hè dài, để học cách đi qua sợ hãi, đói khát và lựa chọn lẽ sống lương thiện.
Mùa hè vì thế mang sắc nắng gắt, không dịu dàng, nhưng cần thiết. Nó làm tan bớt sự ngây ngô, để lại phần cốt lõi của con người là lòng tốt, sự kiên nhẫn và niềm tin thiện ái.
Nắng – thử thách – lòng người
Nếu mùa xuân là khởi đầu nhẹ nhõm, thì mùa hè là phép thử thầm lặng. Dưới nắng gắt, rừng sâu, suối cạn, đồng nứt nẻ hiện ra không che giấu. Nhân vật cổ tích bước đi không ai dẫn lối, tự chọn và tự chịu trách nhiệm. Trong điều kiện ấy, bản chất con người bộc lộ rõ nhất: giữa tham lam và nhân hậu, giữa ích kỷ và sẻ chia.
Cổ tích Việt không tô hồng mùa hè. Hè là đói, là khát, là mồ hôi. Nhưng cũng chính vì thế, những cử chỉ tử tế trở nên nổi bật: một bát cơm chia đôi, một gáo nước mát ven đường, một bàn tay chìa ra không điều kiện. Đó là mùa hè trong truyện “Cây khế”, nơi lòng tham và sự biết đủ đứng dưới cùng một vòm nắng; của người tiều phu đốn củi trong truyện “Ba lưỡi rìu”, nơi tấm lòng trong sáng và chân thành được đền đáp khi con người sống trung thực và lương thiện.
Mùa hè trong cổ tích nhắc rằng: phần thưởng không đến vội vàng. Nó chín dần, như cây trái cần đủ nắng. “Ở hiền gặp lành” vì thế không phải lời hứa, mà là lẽ sống.
Cổ tích trong ký ức mùa hè hôm nay
Khi trưởng thành, ta có thể không còn chờ Bụt xuất hiện. Nhưng mùa hè vẫn giữ lại tinh thần của cổ tích. Đó là những buổi trưa khép cửa, tiếng quạt quay chậm, một khoảng im lặng đủ dài để ký ức trở về; là những trang sách cũ đọc dưới hiên nhà, nơi cái nóng buộc con người tạm dừng và lắng nghe chính mình.
Khi ấy, cổ tích không chỉ là câu chuyện, mà là cách người lớn trao dạy con trẻ triết lý sống giản dị: ở đâu có bóng mát của tình nhân ái, ở đó có sự ấm áp của tình người.
Giữa nhịp sống hiện đại ngày càng gấp gáp, cổ tích không biến mất. Dù không thường được gọi tên, cổ tích vẫn âm thầm theo ta lớn lên. Cổ tích chỉ đổi hình thức xuất hiện, lặng lẽ và gần gũi hơn với đời sống hôm nay.
Chào hè – chào một phong cách sống
Mỗi mùa hè trở lại, cổ tích cũng trở lại, trong hương thị, hương cau, hương bưởi quen thuộc. Ta bỗng nhận ra cổ tích chưa bao giờ rời đi. Nó chỉ kiên nhẫn song hành trong đời sống, chờ khoảnh khắc con người chợt lắng để nhận ra mình vẫn cần những điều trong trẻo. Khi ấy, tin vào cổ tích không phải là ngây thơ, mà là sự lựa chọn một phong cách sống chậm hơn, tử tế hơn.
Chào hè, không chỉ là chào nắng. Chào hè, là chọn nuôi dưỡng một niềm tin bền bỉ: khi lòng thiện ái đủ ấm, cuộc sống tự khắc nở hoa!
Giới thiệu họa sĩ vẽ minh họa
Họa sĩ Đặng Tiến (sinh năm 1963) là một gương mặt tiêu biểu của mỹ thuật đương đại Việt Nam, gắn bó lâu năm với đời sống nghệ thuật Hải Phòng và từng giữ cương vị Chủ tịch Hội Mỹ thuật Hải Phòng (2013 – 2024). Trong suốt sự nghiệp, ông đã có nhiều giải thưởng mỹ thuật quan trọng và theo đuổi phong cách hiện thực biểu hiện, với lối vẽ cô đọng, nhấn mạnh hình khối và sắc độ nhằm tăng sức biểu đạt cảm xúc. Tranh của Đặng Tiến không cầu kỳ chi tiết mà hướng tới sự giản lược, giàu tính tạo hình và khả năng gợi không khí. Bên cạnh sáng tác hội họa, ông còn tham gia vẽ minh họa cho nhiều tác phẩm văn nghệ, với bút pháp giàu tính kể chuyện, góp phần chuyển tải tinh thần tác phẩm qua ngôn ngữ hội họa.
Xem thêm các bài viết về văn hóa, du lịch, phong cách sống địa phương tại đây: https://heritagevietnamairlines.com/
