Để đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân trong dịp cao điểm Giỗ Tổ và kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, các hãng hàng không nội địa đã có kế hoạch tăng tải đối với các đường bay trọng điểm. Trong đó, doanh nghiệp tăng chuyến lớn nhất là Vietnam Airlines Group với kế hoạch cung ứng 1,12 triệu ghế trên các chuyến bay nội địa và quốc tế, tăng 15,5% so với cùng kỳ. Việc tăng tải tập trung trên các chặng có nhu cầu lớn giữa các trung tâm kinh tế và các điểm đến du lịch, gồm hơn 3.800 chuyến bay nội địa, tương ứng với 730 nghìn ghế và gần 1.700 chuyến bay quốc tế, tương ứng với gần 390 nghìn ghế.
Giữ mạch kết nối quốc gia
Khác với thông lệ hằng năm, việc tăng chuyến phục vụ cao điểm Giỗ Tổ Hùng Vương và kỳ nghỉ lễ 30/4–1/5 năm nay diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khó khăn, khi xung đột tại Trung Đông gây ra cú sốc lớn về giá nhiên liệu, đồng thời kéo theo nguy cơ suy giảm nhu cầu trên quy mô toàn cầu. Ngành hàng không thế giới vì vậy đang đối mặt với một chu kỳ bất định mới. Theo ước tính của Financial Times, chỉ trong vòng ba tuần kể từ khi xung đột bùng phát, vốn hóa của 20 hãng hàng không lớn nhất thế giới đã giảm hơn 50 tỷ USD; triển vọng ngành tiếp tục chịu áp lực nếu căng thẳng chưa sớm hạ nhiệt.
Tại Việt Nam, tác động từ biến động giá nhiên liệu truyền dẫn nhanh và trực tiếp đến các hãng hàng không. Theo Cục Hàng không Việt Nam, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35–40% tổng chi phí khai thác. Trong khi đó, giá nhiên liệu bay Jet A-1 đã tăng vọt lên mức trung bình khoảng 190 USD/thùng, có thời điểm chạm ngưỡng 242 USD/thùng, cao gấp nhiều lần so với mức giá khoảng 85 USD/thùng được xây dựng trong kế hoạch khai thác năm 2026. Cùng với xu hướng suy giảm sức mua và chi phí vận hành gia tăng, biên lợi nhuận của các hãng hàng không bị thu hẹp nhanh chóng. Thực tế này khiến việc duy trì hoạt động khai thác trở thành thách thức lớn, khi càng tăng chuyến có thể càng gia tăng thua lỗ, buộc các hãng phải tính đến các kịch bản duy trì lịch bay tối thiểu trong trường hợp chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu bị gián đoạn.
Trong bối cảnh đó, ông Đặng Ngọc Hòa, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Hàng không Việt Nam, cho rằng bài toán đặt ra đối với Vietnam Airlines không chỉ là lợi nhuận, mà quan trọng hơn là bảo đảm an toàn vận hành của toàn bộ hệ sinh thái hàng không, duy trì kết nối, góp phần giữ vững dòng chảy giao thương, du lịch và đối ngoại của đất nước trong mọi hoàn cảnh. Điều này đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện hơn, không chỉ dừng ở tối ưu chi phí hay tối đa hóa lợi nhuận, mà phải hài hòa giữa hiệu quả kinh doanh và trách nhiệm giữ “mạch máu” lưu thông của nền kinh tế, đồng thời phát huy vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong thực hiện mục tiêu tăng trưởng.
Sự khác biệt này của Vietnam Airlines có thể chưa bộc lộ rõ trong điều kiện thị trường thuận lợi, song trở nên nổi bật khi đối mặt với các cú sốc lớn từ bên ngoài, như xung đột địa chính trị hay khủng hoảng năng lượng. Chính trong những thời điểm như vậy, vai trò của Hãng hàng không Quốc gia được thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết.
Cú sốc giá nhiên liệu lần này cũng đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với toàn ngành hàng không trong việc nâng cao năng lực thích ứng, thông qua xây dựng các chương trình hành động đồng bộ nhằm giảm thiểu tác động, tái cơ cấu hoạt động và định vị lại chiến lược phát triển theo các mục tiêu ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Đối với Vietnam Airlines, thách thức không nằm ở việc lựa chọn ưu tiên đơn lẻ, mà là khả năng giữ cân bằng giữa nhiều yếu tố: dòng tiền, mạng bay, thị phần và chi phí. Trên hết, việc duy trì sự gắn kết của người lao động được xác định là yếu tố then chốt, bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, củng cố sức mạnh nội sinh, tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong dài hạn.
Chủ động thích ứng trong khủng hoảng
Trong bối cảnh thế giới biến động nhanh, phức tạp và khó dự báo, Vietnam Airlines đã chủ động điều chỉnh phương thức điều hành theo hướng “duy trì vận hành trong biến động”, xây dựng và kích hoạt các kịch bản ứng phó tương ứng với từng cấp độ diễn biến của thị trường. Cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp giữ thế chủ động, hạn chế tối đa các tác động tiêu cực từ những cú sốc bên ngoài.
Hãng tích cực làm việc với các tổ chức tín dụng và đối tác thương mại nhằm bảo đảm thanh khoản, đồng thời triển khai đồng bộ các giải pháp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và sử dụng nguồn lực một cách hợp lý. Trong nội bộ, Ban lãnh đạo thường xuyên rà soát từng phương án khai thác, từng cấu phần chi phí, kịp thời nhận diện và tháo gỡ các điểm nghẽn. Nhờ đó, trong thời gian qua, doanh nghiệp đã tiết kiệm được khoảng 1.000 tỷ đồng, góp phần quan trọng vào việc giảm chi phí và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Cùng với đó, Vietnam Airlines chủ động đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, tránh phụ thuộc vào một nhà cung cấp, đồng thời xây dựng các phương án dự phòng nhằm bảo đảm hoạt động bay không bị gián đoạn. Lãnh đạo doanh nghiệp khẳng định, trong bối cảnh hiện nay, Vietnam Airlines không chỉ là một doanh nghiệp vận tải mà còn là cấu phần quan trọng của hạ tầng kinh tế quốc gia. Do đó, sự phát triển của hãng gắn liền với nhiệm vụ duy trì kết nối, bảo đảm dòng chảy giao thương, du lịch, đầu tư và đối ngoại của đất nước. Trên cơ sở đó, Vietnam Airlines tiếp tục kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo, coi đây vừa là thách thức, vừa là cam kết trách nhiệm đối với nền kinh tế.
Theo các chuyên gia kinh tế, cú sốc giá nhiên liệu đang tạo ra sức ép buộc ngành hàng không phải đổi mới toàn diện, từ tư duy quản trị đến cách thức vận hành và điều hành chính sách. Đây cũng là cơ hội để tái cấu trúc, nâng cao năng lực cạnh tranh, biến thách thức thành động lực phát triển. Trong bối cảnh đó, ngành hàng không cần được nhìn nhận như một bộ phận quan trọng của hạ tầng kinh tế, đóng vai trò thúc đẩy tăng trưởng thông qua kết nối logistics, hội nhập quốc tế và nâng cao vị thế quốc gia. Việc xây dựng chính sách phát triển ngành cần được triển khai đồng bộ với các lĩnh vực liên quan như hạ tầng sân bay, logistics, đào tạo nhân lực và liên kết giữa hàng không với du lịch, thương mại.
Thực tế thời gian qua cho thấy, sự chỉ đạo kịp thời của các cơ quan Trung ương và sự điều hành linh hoạt của Chính phủ, đặc biệt trong các giải pháp liên quan đến nguồn cung, thuế và cơ chế điều hành giá nhiên liệu bay, đã góp phần thiết thực hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực chi phí đầu vào, duy trì hoạt động ổn định. Quan trọng hơn, cơ chế điều hành sát thực tế đã tạo ra “khung đỡ” cần thiết, giúp các hãng hàng không chủ động ứng phó với biến động thị trường.
Tuy nhiên, trong bối cảnh rủi ro còn kéo dài và khó lường, các doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều hành theo hướng linh hoạt hơn, bám sát diễn biến thị trường quốc tế, tạo dư địa để điều chỉnh kế hoạch kinh doanh kịp thời. Đồng thời, cần đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, xây dựng các phương án dự phòng khi xảy ra gián đoạn chuỗi cung ứng, qua đó giảm thiểu rủi ro cho toàn ngành. Các chính sách hỗ trợ về tài chính, tín dụng cũng cần được thiết kế với tầm nhìn dài hạn, không chỉ giúp doanh nghiệp “trụ vững” mà còn tạo điều kiện phục hồi và đầu tư cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
