SPIRIT VIETNAM AIRLINES
Nằm lặng lẽ tại các khu vực sân đỗ của Công ty TNHH MTV Kỹ thuật máy bay (VAECO) ở Nội Bài và Tân Sơn Nhất, ba chiếc máy bay đang mang trên mình lớp bụi của thời gian. Những cỗ máy từng dọc ngang bầu trời hiện đang chờ đợi thời khắc chuyển giao mới.
Ít ai biết rằng, đằng sau lớp vỏ kim loại nhuốm màu năm tháng ấy là những trang sử hào hùng của Hàng không Việt Nam. Để chuẩn bị không gian cho những bước tiến mới, Vietnam Airlines đang lên kế hoạch di dời các “lão tướng” này để thực hiện một sứ mệnh quan trọng.
Nhìn lại những “chứng nhân” mang trên mình trang sử đất nước
Ba chiếc máy bay dự kiến được di dời đợt này không chỉ là những phương tiện vận tải thuần túy, mà là đại diện cho những giai đoạn chuyển mình rực rỡ của Hàng không dân dụng Việt Nam.
Đầu tiên là chiếc máy bay cánh quạt Douglas C-47 Skytrain DC-3. Nếu chỉ nhìn vào các thông số vật lý với chiều dài gần 19,7m, sải cánh 29m và trọng lượng rỗng khoảng 8,2 tấn, cỗ máy khiêm tốn này lại chứa đựng một bề dày lịch sử đồ sộ.
Chiếc DC-3 đã trải qua nhiều thăng trầm. (Ảnh: VNA)
Máy bay DC-3 được đánh giá là một loại máy bay then chốt đã làm thay đổi ngành hàng không thương mại từ những năm 1930 trở đi. Theo tạp chí Popular Mechanics, gần 100 quốc gia đã từng vận hành mẫu máy bay này.
Đến năm 1939, nó đã được sử dụng bởi 90% các hãng hàng không trên thế giới, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử hàng không.
Hơn nữa, độ tin cậy và an toàn của DC-3 đã giúp việc đi lại bằng đường hàng không trở nên dễ tiếp cận và hấp dẫn hơn đối với nhiều người, góp phần thay đổi cuộc chơi trong sự phát triển của vận tải hàng không hiện đại.
Tiếp đến là chiếc máy bay 2 động cơ phản lực TU-134A mang số đăng ký VN-A132, một biểu tượng của tốc độ và sự hiện đại trong thời kỳ bấy giờ. Với sải cánh vươn rộng 29,01m, trọng lượng cất cánh tối đa đạt 47,6 tấn cùng sức chứa 72-84 hành khách, chiếc VN-A132 từng là niềm tự hào trên các đường bay nội địa.
Ký ức về cỗ máy trang bị hai động cơ phản lực mạnh mẽ này đã vĩnh viễn được ghi lại qua những thước phim tài liệu quốc tế “THE SIGHT & THE SOUND” được Nhà sưu tập và ghi chép lịch sử Daniel Frohriep-Ichihara ghi hình vào tháng 3/1997, lưu giữ trọn vẹn hình ảnh và âm thanh của chuyến bay hành trình Sài Gòn – Hải Phòng năm xưa.
Cuối cùng là “gã khổng lồ” bầu trời một thời, chiếc IL-18D mang số đăng ký VN-B198. Đây là cỗ máy đồ sộ nhất trong số 3 chiếc với chiều dài 35,9m, sải cánh lên tới 37,4m và trọng lượng cất cánh tối đa đạt 64 tấn. Bốn khối động cơ cánh quạt khổng lồ (với đường kính cánh quạt lên tới 4,5m) cùng sức chứa nhiên liệu khủng 30.000 lít cho phép VN-B198 chuyên chở tới 120 hành khách bền bỉ trên các hành trình dài.
Tàu bay IL-18D mang số hiệu VN-B198 chở quân nhân trong những lần thực hiện nhiệm vụ. (Ảnh: VNA)
IL-18D là một loại máy bay chở khách cỡ lớn sử dụng động cơ phản lực cánh quạt do Liên Xô sản xuất, và là một trong những loại máy bay chở khách nổi tiếng nhất thời bấy giờ. Mẫu máy bay này được sử dụng phổ biến trên thế giới trong nhiều thập niên với tổng số hơn 800 chiếc sản xuất trong khoảng thời gian từ năm 1957 – 1978.
Nó rất phổ biến và bền bỉ, thậm chí vẫn được các nhà khai thác dân sự sử dụng cho đến ngày nay.
Cách thế giới ứng xử với “di sản bay”
Theo phân tích từ tờ CNN Travel, một chiếc máy bay “về hưu” chưa bao giờ lập tức trở thành rác thải. Ngành hàng không toàn cầu từ lâu đã phát triển một hệ sinh thái xử lý bài bản, giúp tối ưu hóa đồng thời giá trị kinh tế, bài toán môi trường và sứ mệnh giữ gìn di sản.
Khi vừa dừng cất cánh, máy bay thường được di chuyển đến các khu niêm cất chuyên dụng. Nhiều hãng hàng không đứng trước bài toán cân nhắc giữa việc bán lại, tháo dỡ hay tái khai thác khi thị trường phục hồi.
Khi chính thức bước vào quy trình thanh lý, khâu tháo dỡ và tận thu linh kiện sẽ mang lại giá trị kinh tế cao nhất. Các kỹ sư tiến hành bóc tách cẩn trọng những bộ phận đắt giá nhất. Sau khi trải qua các bước kiểm định và phục hồi khắt khe, những linh kiện này tiếp tục quay trở lại thị trường phụ tùng thứ cấp.
Đáng chú ý, xu hướng tái chế sáng tạo và hoán đổi công năng đang biến nhiều mảnh ghép máy bay thành những tác phẩm nghệ thuật. Vỏ nhôm khung thân được chế tác thành các sản phẩm lưu niệm độc đáo, trong khi nhiều thân máy bay nguyên vẹn được cải tạo thành nhà hàng, không gian mô phỏng bay, hay những khách sạn nổi tiếng thế giới như Jumbo Stay ở Thụy Điển.
Đặc biệt, đối với những dòng tàu bay mang dấu ấn thời đại, giải pháp trang trọng nhất được các hãng hàng không áp dụng chính là bảo tồn di sản. Khung thân máy bay sẽ được trao tặng cho các bảo tàng, cơ sở giáo dục để phục vụ công tác trưng bày, nghiên cứu lịch sử, hoặc chuyển giao làm mô hình thực hành huấn luyện cho lực lượng phòng cháy chữa cháy, an ninh và quân đội.
Nhường bước cho tương lai, tiếp nối những giá trị di sản
Những chiếc máy bay cũ đang chờ đợi cột mốc mới. (Ảnh: VNA)
Sự phát triển không ngừng của ngành hàng không luôn đòi hỏi sự đổi mới. Việc xử lý 3 tàu bay cũ này là bước chuẩn bị không gian thiết yếu để VAECO tiến hành xây dựng hangar số 3, một tổ hợp bảo dưỡng hiện đại, sẵn sàng đón nhận những tàu bay thế hệ mới tiên tiến hơn.
Thực tiễn quốc tế cho thấy, một cỗ máy khi khép lại hành trình trên bầu trời luôn có thể “tái sinh” dưới nhiều hình thức văn minh. Định hướng của Vietnam Airlines trong việc chuyển giao 3 tàu bay cũ phục vụ công tác trưng bày, bảo tồn và đào tạo hoàn toàn tiệm cận với xu hướng phát triển bền vững của ngành hàng không toàn cầu.
Tuy nhiên, thay vì lựa chọn giải pháp thanh lý thương mại đơn thuần, Vietnam Airlines đang hướng tới một định hướng nhân văn và ý nghĩa hơn: bảo tồn di sản. Theo định hướng này, Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam mong muốn chuyển giao hoặc trao tặng những chiếc tàu bay lịch sử này cho các đơn vị phù hợp để phục vụ công tác trưng bày, nghiên cứu, đào tạo và làm mô hình huấn luyện.
Hành trình bay trên bầu trời của những chiếc DC-3, TU-134A và IL-18D có thể đã khép lại, nhưng với định hướng nhân văn của Vietnam Airlines, chúng đang chuẩn bị bước vào một sứ mệnh mới. Nằm lại trên mặt đất, những đôi cánh huyền thoại này sẽ tiếp tục truyền cảm hứng, kể lại câu chuyện về một thời kỳ vàng son và thắp lên tình yêu bầu trời cho nhiều thế hệ mai sau.
© 2026 Bản quyền thuộc về Vietnam Airlines
© 2026 Bản quyền thuộc về Vietnam Airlines
Chào Anh/Chị,
VNA Spirit đã ghi nhận những chia sẻ tâm huyết của Anh/Chị. Sự đóng góp này chính là động lực để mỗi chuyến bay của chúng ta thêm An toàn – Đúng giờ – Hiệu quả.
“Góc thông điệp” là nơi VNA Spirit trân quý tiếp nhận các ý kiến, đề xuất từ CBNV – những con người đang ngày đêm đóng góp thầm lặng, bền bỉ cho mỗi chuyến bay của Vietnam Airlines.
Mỗi thông điệp gửi về sẽ được tổng hợp, lựa chọn và hiển thị tại đây như những hành động nhỏ nhưng thiết thực, cùng nhau góp phần nâng cao an toàn, đúng giờ và hiệu quả trong khai thác.