Trước mỗi chuyến bay cất cánh, khi hành khách còn đang ổn định chỗ ngồi và khoang lái bắt đầu những quy trình cuối cùng, dưới mặt đất là một thế giới vận hành với nhịp độ gấp gáp đến từng phút, từng giây. Những chiếc xe phục vụ nối đuôi nhau, tiếng bộ đàm vang lên liên tục, từng thao tác được thực hiện chính xác gần như tuyệt đối. Ở đó, không có chỗ cho sai sót, bởi chỉ một chi tiết nhỏ bị bỏ qua cũng có thể ảnh hưởng đến cả một hành trình trên bầu trời.
Trong dòng chảy thầm lặng nhưng khắt khe ấy, những con người của Công ty TNHH MTV Dịch vụ Mặt đất Sân bay Việt Nam vẫn âm thầm làm việc với một tinh thần kỷ luật cao và trách nhiệm đặc biệt. Họ là những người “giữ nhịp” cho mỗi chuyến bay đúng giờ, an toàn và trọn vẹn. Điều đáng nói là phía sau sự chính xác và chuyên nghiệp đó không chỉ là quy trình hay công nghệ, mà còn là một nền tảng tổ chức chặt chẽ – nơi vai trò của tổ chức Đảng được thể hiện không bằng khẩu hiệu, mà bằng chính hiệu quả công việc mỗi ngày.
Chính từ những hình ảnh rất đời thường ấy, một câu hỏi được đặt ra: trong một môi trường đặc thù, áp lực cao như ngành dịch vụ mặt đất hàng không, tổ chức Đảng đã và đang đóng vai trò như thế nào để không chỉ giữ vững định hướng chính trị, mà còn thực sự trở thành động lực thúc đẩy hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp? Từ thực tiễn tại VIAGS, bài viết này sẽ làm rõ hơn câu trả lời cho vấn đề đó.
Khi những con số biết nói
Rạng sáng ở sân bay, khi đa số hành khách còn mơ hồ về chặng bay phía trước, những người làm dịch vụ mặt đất đã bước vào ca bằng một nhịp độ rất khác: xe thang vào vị trí, băng chuyền sẵn sàng, nhân viên quầy thủ tục mở hệ thống, bộ phận sân đỗ kiểm soát thiết bị, điều phối viên nhìn đồng hồ không phải theo giờ hành chính mà theo từng phút của kế hoạch quay đầu chuyến bay. Tôi luôn nghĩ rằng nếu muốn hiểu một doanh nghiệp hàng không mạnh hay yếu thế nào, đừng chỉ nhìn máy bay cất cánh; hãy nhìn vào mặt đất, vào cách cả hệ thống giữ được trật tự trong cao điểm, giữ được an toàn trong áp lực, giữ được bình tĩnh trong những lúc chuyến bay chậm, khách đông, thời tiết xấu hoặc lịch khai thác bị nén. Với riêng VIAGS, cảm nhận ấy càng rõ, bởi đây là nơi rất nhiều khẩu hiệu về kỷ luật, trách nhiệm, tận tâm và chuyên nghiệp phải được kiểm chứng bằng thao tác thật, ca trực thật, con người thật.
Năm 2025, toàn thị trường hàng không Việt Nam đạt 83,5 triệu lượt hành khách và 1,5 triệu tấn hàng hóa; cao điểm Tết 2026 đạt gần 2,6 triệu khách; riêng dịp nghỉ lễ cuối tháng 4 đầu tháng 5 năm 2026, toàn thị trường đạt 1,68 triệu khách. Ở Cảng HKQT Tân Sơn Nhất, cơ quan quản lý dự báo có ngày đạt khoảng 125.000 khách, bình quân 750 chuyến đi đến; tham số điều phối ban ngày được nâng từ 44 lên 46 chuyến/giờ để giảm tải áp lực khai thác. Những con số ấy nói với tôi một điều rất rõ: dịch vụ mặt đất không còn là “hậu cần” theo nghĩa hẹp, mà là một mắt xích chiến lược của an toàn khai thác, của chỉ số đúng giờ, của hình ảnh doanh nghiệp và cũng là nơi năng lực tổ chức của doanh nghiệp nhà nước bộc lộ rất rõ.
Từ góc nhìn đó, tôi chọn viết về VIAGS không phải như một bản kể thành tích, mà như một lát cắt của công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp nhà nước thời kỳ mới. Tôi muốn đi từ một luận điểm rất rành mạch: ở doanh nghiệp nhà nước, tổ chức Đảng chỉ thực sự có sức nặng khi sự lãnh đạo của Đảng đi xuyên qua nhiệm vụ sản xuất kinh doanh, xuyên qua công tác cán bộ, xuyên qua kỷ luật lao động, xuyên qua đổi mới quản trị và cuối cùng kết lại ở hiệu quả thực tế. Nói cách khác, nếu nghị quyết dừng ở phòng họp thì đó mới chỉ là định hướng; còn khi nghị quyết trở thành chuyến bay đúng giờ, ca phục vụ an toàn, quy trình được rút ngắn, người lao động được bảo vệ và hành khách được phục vụ tử tế, lúc ấy vai trò lãnh đạo của Đảng mới hiện lên một cách thuyết phục nhất.
Thị trường hàng không Việt Nam trong năm 2025 phục hồi và tăng trưởng mạnh; các cao điểm đầu năm 2026 tiếp tục gây áp lực lớn cho hạ tầng, hãng bay, sân bay và các đơn vị phục vụ. Tại Tân Sơn Nhất, lượng khách dự báo 125.000 người/ngày và việc tăng tham số điều phối từ 44 lên 46 chuyến/giờ cho thấy hệ thống đang phải vận hành sát ngưỡng. Trong bối cảnh ấy, mọi khâu phục vụ mặt đất đều phải chạy theo một yêu cầu kép: nhanh hơn nhưng vẫn phải chặt hơn; linh hoạt hơn nhưng không được lỏng quy trình; tăng tải nhưng không được tăng rủi ro. Tôi cho rằng đây chính là môi trường thử lửa năng lực lãnh đạo, chỉ huy và phối hợp của một doanh nghiệp như VIAGS.
Dữ liệu đúng giờ của ngành hàng không càng làm rõ tính phức tạp của bài toán này. Tháng 4/2025, OTP toàn ngành chỉ đạt 57,5%; trong các nguyên nhân chậm chuyến, “tàu bay về muộn” chiếm 59,1%. Đến tháng 3/2026, OTP toàn ngành tăng lên 79,6%, nhưng “tàu bay về muộn” vẫn chiếm 63,1% nguyên nhân chậm chuyến. Tôi không đọc những con số ấy theo cách đổ trách nhiệm cho riêng một khâu nào, mà theo cách ngược lại: nó cho thấy một dây chuyền khai thác hàng không luôn có tính liên hoàn rất cao. Dịch vụ mặt đất không thể giải hết mọi nguyên nhân chậm chuyến, nhưng chắc chắn là khâu quyết định chất lượng phối hợp trong quay đầu tàu bay, trong sẵn sàng thiết bị, trong giải phóng băng chuyền, trong tổ chức đón – trả khách và hành lý, trong khả năng giảm trễ phát sinh từ mặt đất. Đúng ở đây không chỉ là “đúng giờ”, mà còn là “đúng người, đúng việc, đúng quy trình, đúng thời điểm”.
Trên nền áp lực ấy, các số liệu công khai của VIAGS trong nhiệm kỳ 2020-2025 có sức thuyết phục rất lớn. Đại hội Đảng bộ VIAGS nhiệm kỳ 2025-2030 công bố doanh nghiệp đã phục vụ 530.780 chuyến bay, vượt 8,32% chỉ tiêu; tổng doanh thu đạt 9.872 tỷ đồng, vượt 10,20%; lợi nhuận đạt 682,04 tỷ đồng, vượt 34%. Riêng năm 2024, lợi nhuận vượt 70,25% kế hoạch; thu nhập bình quân người lao động đạt 18,08 triệu đồng/người/tháng, cao nhất từ trước đến nay; công ty nhận gần 27 nghìn thư khen từ hành khách và các tổ chức, nhận 30 giải thưởng do các hãng hàng không bình chọn, triển khai hiệu quả chương trình rút ngắn groundtime 35 phút, chuyển đổi hệ thống Amadeus tại ba sân bay căn cứ và tham gia chuyển đổi tại 56 sân bay trong và ngoài nước trên toàn mạng của Vietnam Airlines. Theo tôi, những chỉ số ấy là câu trả lời rõ ràng nhất cho câu hỏi: tổ chức Đảng lãnh đạo có đi vào thực chất hay không.
Bức tranh năm 2024 còn cho thấy độ nặng của công tác tổ chức và điều hành thường ngày. VIAGS công bố đã đàm phán, ký hợp đồng với 5 hãng hàng không mới, nâng tổng khách hàng hiện hữu lên 90 hãng; tổng sản lượng năm 2024 dự kiến đạt 126.994 chuyến bay, bằng 107,09% kế hoạch; lợi nhuận trước thuế đạt 170% kế hoạch; 100% chuyến bay được phục vụ an toàn tuyệt đối. Đồng thời, đơn vị hoàn thành chuyển đổi Amadeus ở ba sân bay căn cứ và ký hợp đồng dự án dịch vụ kỹ thuật thương mại mặt đất tại Cảng HKQT Long Thành. Tôi xem đây không chỉ là các mốc kinh doanh. Đó là chỉ báo của một doanh nghiệp biết tổ chức nguồn lực, biết quản lý thay đổi, biết chuẩn bị cho tương lai và biết chuyển áp lực thị trường thành động lực phát triển.
Hình ảnh trên VIAGS phục vụ thành công chuyến bay thương mại đầu tiên tại nhà ga T3 ở Tân Sơn Nhất vào sáng 17/4/2025. Theo thông tin chuyến VN1286 từ TP.HCM đi Vân Đồn cất cánh lúc 5 giờ 55 với hơn 100 hành khách; chuyến chiều về VN1287 hạ cánh lúc 10 giờ 50 với 115 hành khách. Bề ngoài, đó là một mốc khai thác. Nhưng với người làm nghề, đó là một bài kiểm tra toàn diện về năng lực chuẩn bị trước giờ G: nhân sự phải sẵn, quy trình phải khớp, phối hợp giữa các lực lượng phải mượt, xử lý hành khách và hành lý phải thông, mọi điểm mới của nhà ga phải được đội ngũ “nuốt” vào vận hành trong trạng thái bình tĩnh nhất. Tôi thích câu chuyện này vì nó cho thấy một điều rất thật: những thành công tưởng như gọn trong một bản tin thực ra là kết quả của rất nhiều lớp lãnh đạo, chỉ huy, huấn luyện và kỷ luật lao động đã được chuẩn bị từ trước.
Nhìn sâu hơn, chính ở những thời điểm giao thoa như T3, tôi thấy rõ nhất vai trò của tổ chức Đảng trong doanh nghiệp. Bởi khi mô hình vận hành thay đổi, hạ tầng thay đổi, áp lực truyền thông và kỳ vọng hành khách cùng dồn vào một cột mốc, doanh nghiệp sẽ không chỉ cần một kế hoạch tác nghiệp. Doanh nghiệp cần một “trục đứng” để giữ tinh thần, giữ kỷ luật, giữ sự thống nhất giữa lãnh đạo và tuyến đầu. Tổ chức đảng mạnh không xuất hiện bằng những câu nói lớn ở thời khắc ấy; tổ chức đảng mạnh xuất hiện ở chỗ không ai buông quy trình chỉ vì áp lực, không ai đẩy việc cho nhau, không ai coi nhẹ một khâu nhỏ. Từ góc nhìn cá nhân, đó chính là lúc công tác xây dựng Đảng đi vào dây chuyền phục vụ theo nghĩa trực quan nhất.
Câu chuyện của chị Nguyễn Thị Thu Hoài, nhân viên Đội Vé Sân bay thuộc VIAGS tại Cảng HKQT Nội Bài ngày 16/6/2025, chị nhận thư khen từ Vietnam Airlines sau một ca trực ngày 13/6/2025, khi chị hỗ trợ một hành khách quốc tế gặp vấn đề do thay đổi hành trình và để lại ấn tượng rất tốt về tinh thần phục vụ. Một doanh nghiệp mạnh không chỉ thể hiện ở cấp chỉ huy; nó còn hiện ra ở chỗ một nhân viên tuyến đầu chọn ứng xử thế nào trong vài phút căng thẳng nhất với khách hàng.
Mỗi chi bộ, mỗi đầu mối trực tiếp nên được giao theo dõi một nhóm chỉ số gắn với nhiệm vụ chính trị của đơn vị: mức sẵn sàng khai thác đầu ca; tỷ lệ tuân thủ quy trình an toàn; số báo cáo mối nguy; số phản ánh tiêu cực được xử lý dứt điểm; số thư khen, phản hồi tốt từ khách hàng; số sáng kiến cải tiến được áp dụng. Tôi không cổ vũ việc chạy theo thành tích bằng số, nhưng tôi tin rằng nếu không đo thì rất khó lãnh đạo thực chất. Ở VIAGS, nơi một sai khác nhỏ cũng có thể kéo theo hệ quả dây chuyền, tổ chức đảng cần được nhìn thấy ở khả năng chuyển mục tiêu chính trị thành mục tiêu quản trị cụ thể. Cách làm này cũng phù hợp với tinh thần phân định rõ chức năng và nâng cao hiệu quả của kinh tế nhà nước trong Nghị quyết 79-NQ/TW.
Giải pháp thứ hai là xây dựng văn hóa an toàn theo hướng quản trị rủi ro chủ động, thay vì chỉ nhấn mạnh tuân thủ sau khi sự cố đã xảy ra. Hội thảo chuyên đề cuối tháng 4/2026 do Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam tổ chức nhấn mạnh nhận diện mối nguy, phòng ngừa rủi ro, chia sẻ tình huống thực tế, áp dụng A-CDM, ICAO, IATA và ISAGO vào khai thác mặt đất. Theo tôi, VIAGS có thể cụ thể hóa thành các việc rất rõ: 100% mối nguy hoặc near-miss ở tuyến đầu phải được báo cáo trong 24 giờ; mỗi tháng phải có một bản tin nội bộ kiểu “học từ tình huống thật”; mỗi chi nhánh phải có một buổi rút kinh nghiệm ngắn theo ca về an toàn thiết bị, FOD, bàn giao hành lý, phối hợp sân đỗ; và dữ liệu an toàn phải được chia sẻ đủ để người lao động thấy được xu hướng chứ không chỉ thấy chế tài. Khi người ta dám báo sớm, doanh nghiệp mới ngăn được lỗi lớn từ lúc còn là lỗi nhỏ.
Giải pháp thứ ba là đặt công tác cán bộ và phát triển đảng viên trẻ thẳng vào những vị trí nóng nhất của dây chuyền. Tôi cho rằng VIAGS không thiếu người giỏi nghề; vấn đề là làm sao biến lực lượng đó thành nguồn cán bộ lãnh đạo, cán bộ nguồn và đảng viên nòng cốt cho giai đoạn mới, nhất là khi doanh nghiệp đang mở rộng quy mô dịch vụ và chuẩn bị cho Long Thành. Một cơ chế khả thi là: mỗi năm, các đơn vị trực tiếp phải xây dựng danh sách nguồn trẻ ở các vị trí then chốt; tổ chức ít nhất hai vòng bồi dưỡng lại về nghiệp vụ, kỹ năng xử lý tình huống và văn hóa dịch vụ; gắn đánh giá đảng viên với năng lực giải quyết việc khó, không chỉ với mức độ hoàn thành thủ tục hành chính nội bộ. Giải pháp này bám đúng tinh thần Quy định 48-QĐ/TW về xây dựng tổ chức đảng trong doanh nghiệp nhà nước và cũng rất hợp với nhu cầu thực tế mà VIAGS đang đối mặt.
Giải pháp thứ tư là biến những hành động đẹp thành chuẩn mực dịch vụ có thể nhân rộng. Nếu chỉ dừng ở việc khen một cá nhân rồi thôi, doanh nghiệp sẽ có những “Điểm sáng đơn lẻ”. Cái VIAGS cần hơn là cơ chế để một câu chuyện đẹp trở thành bài học tổ chức: sau mỗi thư khen hoặc phản hồi đặc biệt tốt từ khách hàng, bộ phận chuyên môn nên bóc tách rõ nhân tố tạo nên kết quả — kỹ năng nào, thái độ nào, quyền chủ động nào, quy trình phối hợp nào — rồi chuyển thành bài học huấn luyện ngắn cho toàn hệ thống. Tôi tin chính ở đây, công tác xây dựng Đảng có thể chạm vào đời sống doanh nghiệp một cách mềm mà sâu: lấy nêu gương để lan tỏa chuẩn mực, lấy chuẩn mực để định hình văn hóa, lấy văn hóa để nâng chất lượng dịch vụ. Case của Thu Hoài đáng quý không chỉ vì nó đẹp, mà vì nó có thể trở thành hạt giống của một chuẩn mực rộng hơn nếu doanh nghiệp biết tổ chức sự lan tỏa.
Giải pháp thứ năm là coi Long Thành, T3 và quá trình số hóa vận hành như một phép thử mới đối với năng lực lãnh đạo của đảng bộ doanh nghiệp. Nghị quyết 79-NQ/TW nhấn mạnh kinh tế nhà nước phải tiên phong, dẫn dắt, áp dụng công nghệ tiên tiến, mô hình quản trị hiện đại. VIAGS đã có nền từ Amadeus, từ chương trình rút ngắn groundtime 35 phút, từ dự án Long Thành và từ việc tham gia vận hành T3. Theo tôi, bước tiếp theo cần cụ thể hơn: lập bản đồ năng lực cho từng khâu dịch vụ mặt đất ở môi trường mới; thực hiện diễn tập liên đơn vị tối thiểu mỗi quý cho các tình huống cao điểm; chuẩn hóa SOP số và dashboard dùng chung ở ba đầu mối lớn; giao rõ trách nhiệm chuẩn bị nguồn lực cho từng mốc tăng tải. Khi doanh nghiệp nhà nước được giao nguồn lực và vị trí quan trọng trong chuỗi hàng không quốc gia, yêu cầu không chỉ là “làm được”, mà là “làm mẫu”, làm chuẩn và làm theo cách có thể dẫn dắt phần còn lại của hệ sinh thái cùng đi lên.
Viết đến đây, tôi càng tin rằng VIAGS không phải vì doanh nghiệp có nhiều con số đẹp, mà vì ở đây người viết có thể nhìn thấy rất rõ đường đi của sự lãnh đạo: từ văn bản của Đảng và Nhà nước đến tổ chức bộ máy; từ tổ chức bộ máy đến kỷ luật lao động; từ kỷ luật lao động đến hiệu quả khai thác; từ hiệu quả khai thác đến niềm tin của hành khách, của đối tác, của người lao động. Trong môi trường hàng không, mọi khẩu hiệu đều phải đi qua thực tế.
Tôi muốn khép lại bằng một ý nghĩ rất riêng của mình. Ở mặt đất sân bay, người ta ít có cơ hội nói những lời lớn. Công việc buộc người ta chính xác, kỷ luật, nhanh, gọn và tỉnh táo. Nhưng cũng chính ở mặt đất ấy, tôi thấy rõ nhất giá trị của một tổ chức đảng mạnh: không ồn ào, không phô trương, song đủ sức giữ cho cả một guồng vận hành không trượt khỏi nguyên tắc, không buông khỏi trách nhiệm, không lạnh đi trước con người. Khi mỗi ca trực được tổ chức bằng kỷ luật, khi mỗi chuyến bay được phục vụ bằng danh dự nghề nghiệp, khi mỗi người lao động thấy mình được dẫn dắt và được tôn trọng, thì lúc ấy ngọn cờ Đảng không chỉ hiện diện trên diễn đàn, mà hiện diện trong từng chuyến bay được phục vụ an toàn, đúng giờ và tử tế. Đó cũng là lý do tôi tin VIAGS xứng đáng là một điển hình đáng viết, đáng đọc và đáng được nhìn như một minh chứng sống động cho công tác xây dựng Đảng trong doanh nghiệp nhà nước hôm nay.
