Chuyên gia AWS: Ý tưởng AI thành công phải bắt đầu từ bài toán thực tế

Công nghệ tiên tiến là chưa đủ để bảo đảm thành công cho một dự án AI. Theo ông Edwin Choy, chuyên gia của Amazon Web Services (AWS), yếu tố quyết định nằm ở việc đo đếm được mục tiêu kinh doanh, dữ liệu đúng, và khả năng ứng dụng được vào công việc hằng ngày.

Vừa qua, Ban Chuyển đổi số và Công nghệ (Ban CĐSCN) phối hợp với đối tác Amazon Web Services (AWS) tổ chức Lễ khởi động VNA AI Innovation Hackathon 2026 và Workshop Đổi mới sáng tạo với chủ đề “Hướng dẫn các bước đổi mới sáng tạo cùng công nghệ Agentic AI”, với sự chủ trì của PTGĐ Vietnam Airlines Đinh Văn Tuấn. 

Trong khuôn khổ sự kiện, VNA Spirit đã có cuộc trao đổi với ông Edwin Choy, Quản lý giải pháp khách hàng cấp cao (Senior Customer Solution Manager) của AWS, chuyên gia trực tiếp hướng dẫn tại workshop. Từ phương pháp phát triển ý tưởng đến những thách thức khi đưa AI vào vận hành, ông chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và lời khuyên dành cho 47 đội thi VNA AI Innovation Hackathon 2026.

Ông Edwin Choy, Quản lý giải pháp khách hàng cấp cao của Amazon Web Services. (Ảnh: VNA)

Tại workshop, ông đã giới thiệu phương pháp Working Backwards. Theo ông, đâu là những nguyên tắc quan trọng nhất mà các đội thi cần vận dụng để phát triển ý tưởng đổi mới sáng tạo?

Ông Edwin Choy: Có hai điều cốt lõi tôi muốn các đội thi nắm vững.

Trước hết là tư duy bắt đầu từ khách hàng. Với phương pháp Working Backwards, chúng ta cần hiểu khách hàng là ai, họ đang gặp những khó khăn gì trong công việc hoặc cuộc sống hằng ngày. Chỉ khi xác định đúng vấn đề, chúng ta mới có thể xây dựng giải pháp phù hợp.

Điều thứ hai là bắt đầu từ quy mô nhỏ, thử nghiệm sớm và cải tiến liên tục. Khi phát triển một ý tưởng, các đội không cần cố gắng tạo ra sản phẩm hoàn hảo ngay từ đầu.

Thay vào đó, hãy làm ra một sản phẩm tối thiểu nhưng đủ sức thuyết phục người dùng, chúng tôi gọi là Minimal Lovable Product, đủ để đưa cho người dùng thật dùng thử. Từ đó, các đội có thể thu thập phản hồi, tìm hiểu những điểm còn hạn chế và điều chỉnh giải pháp. Quá trình này cần được thực hiện thường xuyên để sản phẩm ngày càng đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dùng.

Tôi cho rằng đây là hai nguyên tắc quan trọng giúp các đội phát triển ý tưởng theo hướng thực chất, thay vì dành quá nhiều thời gian để hoàn thiện một sản phẩm khi chưa kiểm chứng được nhu cầu thực tế.

Ông Edwin Choy và chị Emily Nguyễn (Quản lý giải pháp khách hàng – Customer Solutions Manager, AWS) trực tiếp hướng dẫn các đội thi phát triển ý tưởng, xây dựng giải pháp AI tại workshop. (Ảnh: VNA)

Theo ông, đâu là ranh giới giữa một ý tưởng AI hấp dẫn và một giải pháp thực sự có thể đưa vào vận hành? Những nguyên nhân nào thường khiến các dự án thất bại ngay từ giai đoạn xây dựng bản mẫu?

Ông Edwin Choy: Theo kinh nghiệm của tôi, một ý tưởng AI có khả năng thành công cần đáp ứng ba yếu tố.

Trước hết là một mục tiêu kinh doanh rõ ràng, đo lường được bằng chỉ số cụ thể và phải có người chịu trách nhiệm cho mục tiêu đó. Người này chính là người sẽ kiểm chứng xem giải pháp có thực sự mang lại kết quả như kỳ vọng hay không. Không có ai đứng ra nhận, mục tiêu sẽ mãi chỉ nằm trên giấy.

Thứ hai là dữ liệu. AI chỉ tốt ngang với dữ liệu và bối cảnh mà bạn cung cấp cho nó. Vì vậy, khả năng tiếp cận đúng nguồn dữ liệu là điều kiện rất quan trọng.

Yếu tố thứ ba là khả năng ứng dụng vào quy trình làm việc thực tế. Một giải pháp cần phù hợp với hoạt động hằng ngày của khách hàng, hỗ trợ họ giải quyết công việc hiệu quả hơn. Nếu người dùng không thấy được giá trị hoặc không có nhu cầu sử dụng, sản phẩm dù được đầu tư nhiều công nghệ vẫn có thể bị bỏ quên.

Ở chiều ngược lại, tôi nhận thấy một trong những nguyên nhân phổ biến khiến các dự án AI thất bại là quá tập trung vào công nghệ mà quên mất vấn đề cần giải quyết. Công nghệ suy cho cùng chỉ là công cụ. Điều quan trọng là chúng ta sử dụng công cụ đó để tạo ra giá trị gì.

Một thách thức khác nằm ở khoảng cách giữa dữ liệu thử nghiệm và dữ liệu thực tế. Khi xây dựng bản mẫu, các đội thường sử dụng dữ liệu đã được làm sạch. Nhưng khi triển khai chính thức, dữ liệu thực tế có thể phức tạp, thiếu đồng nhất và phát sinh nhiều tình huống ngoài dự kiến. Nếu không tính đến sự khác biệt này, giải pháp rất dễ gặp khó khăn khi vận hành.

Tôi cũng thường thấy các nhóm phát triển muốn bổ sung quá nhiều tính năng cùng lúc. Phạm vi dự án ngày càng mở rộng, trong khi nguồn lực và thời gian có hạn, khiến những chức năng quan trọng nhất không được hoàn thiện.

Đặc biệt, các vấn đề về bảo mật, quyền riêng tư dữ liệu, độ chính xác và AI có trách nhiệm cần được xem xét ngay từ đầu. Nhiều nhóm có xu hướng để những việc này lại cho giai đoạn sau, nhưng thực tế đây là những yêu cầu bắt buộc phải đáp ứng trước khi giải pháp được đưa vào sử dụng chính thức.

Vì vậy, thay vì bắt đầu bằng câu hỏi có thể ứng dụng công nghệ tiên tiến đến đâu, tôi cho rằng các đội nên xác định rõ vấn đề cần giải quyết, giá trị mong muốn tạo ra và những điều kiện cần thiết để giải pháp có thể vận hành trong thực tế.

Các chuyên gia hướng dẫn trực tiếp tại workshop giúp các đội thi tháo gỡ vướng mắc, chuẩn bị cho giai đoạn xây dựng bản mẫu và các vòng thi sắp tới. (Ảnh: VNA)

Với 47 đội tham gia VNA AI Innovation Hackathon 2026, ông có lời khuyên nào để các đội tận dụng hiệu quả giai đoạn coaching, xây dựng bản thử nghiệm và chuẩn bị cho vòng Sơ khảo, chung kết? Trong quỹ thời gian hạn chế, các đội nên ưu tiên điều gì?

Ông Edwin Choy: Lời khuyên đầu tiên của tôi là hãy tập trung vào một bài toán duy nhất, một nhóm khách hàng cụ thể và một quy trình trải nghiệm cốt lõi.

Thay vì cố gắng giải quyết nhiều vấn đề, các đội nên hoàn thiện một tình huống sử dụng (use case) từ đầu đến cuối. Điều này giúp chứng minh giải pháp thực sự hoạt động và có khả năng giải quyết trọn vẹn một nhu cầu cụ thể. Những tính năng khác hoàn toàn có thể được bổ sung trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Điều thứ hai là ưu tiên xây dựng bản mẫu có thể chạy trực tiếp. Một giải pháp vận hành thật luôn thuyết phục hơn những trang trình chiếu đẹp. Ban giám khảo muốn nhìn thấy nó hoạt động, chứ không phải nghe mô tả về những gì nó có thể làm.

Bên cạnh bản mẫu, các đội cần chuẩn bị phần thuyết trình có tính logic và thuyết phục: khách hàng là ai, họ gặp vấn đề gì, giải pháp xử lý vấn đề đó ra sao, và kết quả mang lại là gì. Khi trình bày theo cách này, Ban giám khảo sẽ dễ dàng hình dung toàn bộ quá trình từ xác định nhu cầu đến phát triển giải pháp, đồng thời đánh giá được tính khả thi và giá trị của ý tưởng.

Một nội dung quan trọng khác là giải pháp cần bảo đảm quyền riêng tư dữ liệu, làm sao để người dùng sẵn sàng sử dụng và liệu sản phẩm có thể mở rộng quy mô trong tương lai hay không.

Tôi cũng khuyến khích các đội dành thời gian tập dượt kỹ lưỡng trước khi bước vào các vòng thi. Hãy kiểm soát thời lượng trình bày, dự đoán những câu hỏi khó từ ban giám khảo và chuẩn bị phương án trả lời phù hợp.

Về những điều nên hạn chế, trước hết là ôm đồm tính năng. Mỗi tính năng thêm vào đều làm hệ thống phức tạp hơn và tăng rủi ro. Các đội nên ưu tiên hoàn thiện những chức năng cốt lõi, thử nghiệm và cải tiến trước khi mở rộng.

Ngoài ra, đừng sa đà vào chi tiết kỹ thuật khi thuyết trình. Ban giám khảo không chấm xem các bạn am hiểu công nghệ đến đâu hay kiến trúc hệ thống phức tạp thế nào. Điều họ muốn biết là giải pháp có tạo ra hiệu quả thật hay không.

Chúc toàn bộ các đội thi thật nhiều may mắn!

Xin trân trọng cảm ơn ông!

TTNB 01
Share bài viết:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chào mừng trở lại!

Đăng nhập vào tài khoản của bạn dưới đây

Lấy lại mật khẩu của bạn

Vui lòng nhập tên người dùng hoặc địa chỉ email để đặt lại mật khẩu của bạn.

GỬI Ý KIẾN THÀNH CÔNG!

Chào Anh/Chị,
VNA Spirit đã ghi nhận những chia sẻ tâm huyết của Anh/Chị. Sự đóng góp này chính là động lực để mỗi chuyến bay của chúng ta thêm An toàn – Đúng giờ – Hiệu quả.

Góc thông điệp

“Góc thông điệp” là nơi VNA Spirit trân quý tiếp nhận các ý kiến, đề xuất từ CBNV – những con người đang ngày đêm đóng góp thầm lặng, bền bỉ cho mỗi chuyến bay của Vietnam Airlines.

Mỗi thông điệp gửi về sẽ được tổng hợp, lựa chọn và hiển thị tại đây như những hành động nhỏ nhưng thiết thực, cùng nhau góp phần nâng cao an toàn, đúng giờ và hiệu quả trong khai thác.