Ngày 28/11/2021, chuyến bay VN98 của Vietnam Airlines cất cánh từ Thành phố Hồ Chí Minh đi San Francisco, đánh dấu lần đầu tiên một hãng hàng không Việt Nam khai thác đường bay thương mại thường lệ trực tiếp tới Hoa Kỳ.
Chuyến bay kéo dài gần 14 giờ nhưng để có được chuyến bay ấy là một hành trình kéo dài gần hai thập kỷ, từ nghiên cứu thị trường, xây dựng năng lực khai thác đến hoàn thành những quy trình cấp phép nghiêm ngặt của nhà chức trách Hoa Kỳ.
Thời điểm mở đường bay cũng đặc biệt. Cuối năm 2021, ngành hàng không thế giới vẫn chưa thoát khỏi ảnh hưởng của đại dịch Covid-19. Nhiều thị trường mới bắt đầu mở cửa trở lại. Việc nối trực tiếp Việt Nam với Hoa Kỳ khi đó vừa đánh dấu một bước phát triển của hàng không Việt Nam, vừa mở thêm một tuyến kết nối với một trong những thị trường quan trọng nhất thế giới.
Gần 5 năm sau, đường bay không chỉ được củng cố về quy mô khai thác mà còn từng bước khẳng định vai trò kết nối chiến lược giữa Việt Nam và Hoa Kỳ.
Tính đến hết tháng 8/2026, Vietnam Airlines đã thực hiện gần 2.000 chuyến bay trên đường bay Việt Nam – Hoa Kỳ, cung ứng gần 510.000 ghế và vận chuyển hơn 400.000 lượt hành khách. Hệ số sử dụng ghế bình quân đạt khoảng 80%. Riêng 8 tháng đầu năm 2026, hãng thực hiện 260 chuyến, vận chuyển gần 60.000 lượt hành khách trên 74.000 ghế cung ứng, đưa hệ số sử dụng ghế lên 80,5%.
Đằng sau hơn hàng trăm nghìn lượt hành khách là ý nghĩa của việc duy trì một đường bay xuyên lục địa. Việt Nam có thêm một kết nối hàng không trực tiếp, thường lệ với nền kinh tế lớn nhất thế giới, nơi tập trung một cộng đồng người Việt đông đảo và đồng thời là một trong những thị trường quan trọng về du lịch, thương mại, đầu tư, giáo dục và khoa học – công nghệ.
Một thị trường hơn 1,7 triệu lượt khách
5 năm qua cũng chứng kiến quy mô đi lại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng.
Năm 2024, thị trường hành khách có điểm khởi hành và điểm đến cuối cùng tại hai nước đạt hơn 1,56 triệu lượt. Con số này bao gồm cả khách sử dụng đường bay trực tiếp và khách nối chuyến qua nước thứ ba.
Sang năm 2025, quy mô thị trường tăng lên hơn 1,71 triệu lượt. Trong 7 tháng đầu năm 2026, lượng khách đã đạt hơn 1,2 triệu lượt, cao hơn khoảng 14,7% so với cùng kỳ năm trước.
Ở chiều khách quốc tế đến Việt Nam, Hoa Kỳ ngày càng trở thành một thị trường nguồn quan trọng. Năm 2024, Việt Nam đón gần 780.000 lượt khách Mỹ. Năm 2025, lượng khách tăng lên gần 850.000 lượt. Trong 8 tháng đầu năm 2026, 690.000 lượt khách từ Hoa Kỳ đã đến Việt Nam, tăng khoảng 20,4% so với cùng kỳ năm trước. Hoa Kỳ nằm trong nhóm 5 thị trường gửi khách quốc tế lớn nhất tới Việt Nam trong giai đoạn này.
Trước khi có đường bay trực tiếp, phần lớn hành khách giữa Việt Nam và Hoa Kỳ phải nối chuyến qua Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Hong Kong hoặc một trung tâm hàng không khác. Một lần trung chuyển có thể khiến hành trình kéo dài thêm nhiều giờ, chưa kể thời gian chờ và những bất tiện đi kèm.
Đường bay thẳng không phải nguyên nhân duy nhất khiến khách Mỹ đến Việt Nam tăng. Sức hấp dẫn của điểm đến, chính sách thị thực, sản phẩm du lịch, giá vé và hoạt động quảng bá đều tác động đến quyết định của du khách. Nhưng với một thị trường nằm cách Việt Nam nửa vòng trái đất, khả năng tiếp cận thuận lợi luôn là một điều kiện quan trọng để mở rộng dòng khách.
Điều này càng đáng chú ý khi Việt Nam đang đặt ra những mục tiêu mới cho ngành du lịch.
Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về “phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới” đã đặt mục tiêu đến năm 2030 đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế.
Định hướng phát triển cũng chuyển mạnh từ chú trọng số lượng sang gia tăng chất lượng và giá trị, trong đó ưu tiên những thị trường khách có khả năng chi tiêu cao và lưu trú dài ngày. Cùng với việc nâng chất lượng sản phẩm và điểm đến, Nghị quyết đặt ra yêu cầu phát triển hạ tầng giao thông kết nối, hỗ trợ xúc tiến mở các đường bay mới.
Một đường bay, nhiều dòng kết nối
Ý nghĩa của tuyến Việt Nam – Hoa Kỳ cũng không dừng lại ở du lịch. Cùng một hành trình có thể là doanh nhân sang tìm đối tác, chuyên gia đến làm việc, du học sinh trở về thăm gia đình, người Việt Nam ở nước ngoài về quê hoặc những đoàn công tác, xúc tiến đầu tư, thương mại và khoa học – công nghệ giữa hai nước.
Sau hơn ba thập kỷ kể từ khi bình thường hóa quan hệ ngoại giao, hợp tác Việt Nam – Hoa Kỳ đã mở rộng từ thương mại sang đầu tư, giáo dục, khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân. Năm 2023, hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện.
Khi các mối liên kết kinh tế và xã hội trở nên sâu hơn, nhu cầu đi lại trực tiếp cũng tăng theo.
Nghị quyết số 59-NQ/TW ngày 24/1/2025 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới xác định hội nhập quốc tế là một động lực chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Hội nhập trong giai đoạn mới được đặt ra đồng bộ, toàn diện và sâu rộng, không chỉ trong kinh tế mà cả khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo, văn hóa, xã hội, du lịch, giáo dục – đào tạo và nhiều lĩnh vực khác.
Muốn các dòng vốn, tri thức và con người lưu chuyển thuận lợi, trước hết phải có hạ tầng kết nối. Trong đó, hàng không là một phần của hạ tầng hội nhập.
Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco, giá trị lớn nhất của đường bay thẳng Việt Nam – Hoa Kỳ không chỉ nằm ở việc rút ngắn khoảng cách địa lý, mà quan trọng hơn là đưa con người, thị trường và các cơ hội hợp tác giữa hai nước đến gần nhau hơn.
“Trong bối cảnh quan hệ hai nước đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, khi dòng người, hàng hóa, vốn, tri thức và công nghệ ngày càng gia tăng, kết nối hàng không trực tiếp trở thành một phần của hạ tầng quan hệ Việt Nam – Hoa Kỳ. Mỗi chuyến bay của Hãng hàng không Quốc gia cũng mang hình ảnh và bản sắc Việt Nam đến gần hơn với bạn bè Hoa Kỳ. Trong 5 năm tới, tôi mong câu chuyện không chỉ là duy trì một đường bay, mà là mở rộng một hành lang kết nối con người, doanh nghiệp, tri thức, công nghệ và những cơ hội mới giữa hai nước”, ông Hoàng Anh Tuấn chia sẻ.
Từ đường bay đến những hợp tác hàng tỷ USD
Mối liên kết hàng không Việt Nam – Hoa Kỳ còn được mở rộng theo một chiều khác.
Trong nhiều thập kỷ, các doanh nghiệp hàng không Hoa Kỳ đã tham gia vào quá trình hiện đại hóa đội bay và năng lực kỹ thuật của Vietnam Airlines.
Quan hệ với Boeing bắt đầu từ đầu những năm 1990 và tiếp tục qua nhiều thế hệ máy bay. Boeing 777 từng giúp Vietnam Airlines mở rộng mạng bay tầm xa, trước khi Boeing 787 Dreamliner trở thành một trong những dòng tàu chủ lực trên các đường bay quốc tế dài. Chiếc 787-9 cũng là loại máy bay được sử dụng khi Vietnam Airlines mở đường bay thường lệ tới Hoa Kỳ năm 2021.
Vietnam Airlines đồng thời duy trì hợp tác với Pratt & Whitney trong lĩnh vực động cơ và bảo dưỡng. Năm 2019, hãng ký các hợp đồng với Pratt & Whitney và tập đoàn công nghệ Sabre của Hoa Kỳ với tổng giá trị hơn 1 tỷ USD, trong đó có chương trình bảo dưỡng dài hạn cho động cơ của đội Airbus A321neo.
Dấu mốc lớn hơn xuất hiện trong năm 2023. Tháng 9 năm đó, đúng thời điểm Việt Nam và Hoa Kỳ nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, Vietnam Airlines và Boeing ký bản ghi nhớ liên quan đến 50 tàu bay Boeing 737-8.
Đến tháng 2/2026, hai bên hoàn tất đơn hàng 50 máy bay. Theo Vietnam Airlines, tổng giá trị dự án có thể lên tới 8,1 tỷ USD.
Ở góc độ doanh nghiệp, 50 tàu bay mới phục vụ kế hoạch hiện đại hóa đội tàu và mở rộng mạng bay trong nhiều năm tới. Nhưng đặt trong tổng thể quan hệ hai nước, một hợp đồng hàng tỷ USD còn phản ánh chiều sâu ngày càng lớn của hợp tác kinh tế Việt Nam – Hoa Kỳ. Từ mua sắm tàu bay, động cơ, dịch vụ bảo dưỡng đến công nghệ quản trị và đào tạo nhân lực, hợp tác hàng không đang tạo ra những mối liên kết kéo dài nhiều năm giữa doanh nghiệp hai nước.
Trong một giai đoạn Việt Nam đặt mục tiêu cao hơn cho cả phát triển du lịch và hội nhập quốc tế, khả năng kết nối trực tiếp với những thị trường lớn như Hoa Kỳ không còn chỉ là câu chuyện thêm một điểm đến trên bản đồ hàng không. Đó là một phần năng lực kết nối của nền kinh tế với thế giới.
