Tôi vẫn nhớ như in vẻ mặt của cậu nhân viên mới toanh hôm ấy. Mặt đỏ tía tai chạy vào phòng tôi mách:
“Anh ơi, Mấy anh sân đỗ chửi em!”
Hỏi ra mới biết, lúc phối hợp chất xếp hành lý, cậu vừa loay hoay tìm xe băng chuyền thì nghe tiếng quát sau lưng” Ông làm ăn kiểu gì thế?! Cặp xe vào đây nhanh! Tàu sắp đóng cửa rồi!”
Cậu ấm ức: “Em mới, em có biết đâu. Sao anh ấy phải nặng lời thế?”
Tôi chỉ biết cười trừ, kéo cậu ta ra đứng ở mép sân đỗ lúc 12h trưa. Nắng đổ lửa. Động cơ máy bay đang nổ ầm ầm. Xe Đầu kéo hàng hóa, xe Tra nạp điện chạy rầm rập. Tôi gào vào tai cậu mà cậu còn phải hỏi lại tôi 2 lần mới nghe rõ.
Bên tai là tiếng gầm của động cơ phản lực, tiếng rít của xe chuyên dụng, tiếng bộ đàm rè rè liên tục. Trước mặt là một con tàu trị giá hàng nghìn tỷ, chỉ một sơ suất nhỏ cũng để lại hậu quả khôn lường. Sau lưng là kim đồng hồ đang đếm ngược, chuyện nguy cơ tàu delay. Chưa nói chuyện giờ cất cánh dí sát gáy. Chỉ riêng cái “tiếng ồn” thôi đã đủ nuốt chửng mọi câu “anh ơi, em nhờ anh chút ạ”.
Sân đỗ là nơi không dành cho sự vòng vo. Trong bối cảnh ấy, mọi mệnh lệnh đều phải đi thẳng vào vấn đề. “lên” “Xuống” “Dừng lại” – “Dừng lại”, không thể là “Anh vui lòng cho xe dừng lại giúp em một chút ạ”. Bởi vì an toàn không chờ đợi sự hoa mỹ. Bởi vì sự tập trung cao độ để vận hành thiết bị không cho phép bộ não xử lý những câu từ vòng vo như vậy.
Cái “to tiếng” ở sân đỗ, xét cho cùng, sinh ra từ áp lực thời gian và từ nỗi sợ lớn nhất của người làm nghề. Sợ một chuyến bay bị delay, sợ một sự cố an toàn xảy ra vì mình. Nó là phản xạ nghề nghiệp nhiều hơn là thói quen ứng xử.
Nhưng nếu chỉ dừng ở “to tiếng” thì đã không có thứ gọi là “Văn hóa sân đỗ”.
Mà xung quanh anh em là gì? Là động cơ phản lực thổi bay cả người nếu đứng sai chỗ. Là cánh máy bay bạc tỷ, va quệt nhẹ cũng đi tong tiền thưởng cả quý. Còn uy tín thứ không đo đếm được bằng vật chất
Thế nên mệnh lệnh ở sân đỗ phải như dao chém:”Dừng!”, “Lùi!”,”Kéo ngay!,”Thoát ra!”
Bạn thử tưởng tượng ông kỹ thuật viên đang dẫn tàu mà nói kiểu: “Dạ anh tài ơi, phiền anh vui lòng đánh lái sang trái giúp em một chút được không ạ?” xem. Nói chưa hết câu thì tàu đã húc vào ống lồng rồi.
Câu “Ông làm ăn kiểu gì thế?!” thực ra ngôn ngữ sân đỗ là: “Tình huống khẩn cấp! Tín hiệu của anh đang sai, sửa gấp để đảm bảo an toàn cho cả đội!”
Cái Văn Hóa “Thô mà thật – Khô mà tình”
Người sân đỗ có một kiểu quan tâm rất riêng. Họ không vỗ vai an ủi “Cố lên em nhé”. Họ càu nhàu: “Mệt thì ra kia ngồi, để đấy tao làm cho”.
Họ không nói “Anh nhớ uống nước nhé”. Họ ném thẳng chai nước về phía bạn kèm câu: “Uống đi, đứng đấy mà phơi khô à”.
Giữa ca đêm 3h sáng, lúc gặp sự cố kỹ thuật trang thiết bị đột suất, chính mấy ông hay “gắt gỏng” “càu nhàu” nhất lại là người cởi áo khoác ném cho thằng em, rồi chui đầu vào gầm xe giữa trời mưa để giải vây, xử lý giúp bạn. Xong việc, phủi tay đứng dậy “Xong””Về làm vài ve”.
Họ được cái nắng cái gió ngoài sân tôi luyện. Áp lực thời gian, áp lực an toàn biến họ thành những người “thẳng như ruột ngựa”. Nghĩ gì nói nấy, vì não không còn chỗ để uốn lưỡi 7 lần. Toàn bộ sự tập trung dồn hết vào con tàu, vào thiết bị, vào sự an toàn,vào đồng đội.
Tất nhiên, thẳng thắn không đồng nghĩa với việc cho phép mình cộc cằn trong mọi hoàn cảnh. Áp lực công việc không thể là lý do để làm tổn thương đồng nghiệp. Và đây cũng là điều mà chính những “chiến binh sân đỗ” nhiều năm”Chinh chiến” luôn tự nhắc mình và nhắc anh em.
Chúng tôi hiểu rằng mình cần học cách điều tiết. Học cách dùng một tông giọng đủ nghe khi không còn ở ngoài sân đậu máy bay. Học cách nói “cảm ơn” và “xin lỗi” nhiều hơn với các đơn vị bạn. Vì suy cho cùng, mục tiêu cuối cùng của tất cả chúng ta đều là một chuyến bay an toàn, đúng giờ.
“Văn Hóa Sân Đỗ” Kén người dùng, nhưng dùng rồi thì nghiện
Thế nên, nếu bạn là nhân viên mới của đơn vị bạn, nếu bạn ít khi phải ra sân đỗ phối hợp, xin đừng vội đánh giá.
Khi bạn nghe thấy tiếng quát “Nhanh cái chân lên!”, hãy hiểu là “Sắp hết giờ rồi, anh em mình cùng cố nốt cho kịp giờ bay”.
Khi bạn thấy mặt họ lúc nào cũng cau có, hãy hiểu là họ đang căng não làm sao để vận hành Trang thiết bị an toàn, Chỉ cần một giây thiếu tập trung là Thùng/mâm hàng có thể rơi xuống đất, Đẩy tàu có thể sai hướng khởi hành, chất xếp sai vị trí thùng/mâm, quay ra hay quay vào(L&R) tính đúng giờ, để tàu an toàn.
Khi họ nói trống không “mày – tao” với bạn thì “chúc mừng”bạn đã được coi là anh em.
Văn hóa sân đỗ đúng là thứ đặc sản kén người dùng. Nó xù xì, gai góc, dễ gây mất thiện cảm lần đầu. Nhưng ẩn sau lớp vỏ “cộc cằn” ấy là kỷ luật thép, là trách nhiệm, và là tình đồng đội không một chút giả tạo.
Vì suy cho cùng, người có thể càu nhàu bạn giữa trưa nắng nóng 40-50 độ, cũng chính là người sẽ lao ra xi nhan xe cùng bạn giữa cơn mưa, rút chốt Dolly hộ bạn lúc 3h sáng… Để chuyến bay được an toàn. Để không một hành khách nào phải lỡ dở hành trình.
Đó mới là cái chất riêng “chiến binh” của sân đỗ. Thô, nhưng thật.
