Từ Ninh Hải (Khánh Hòa), JiJi kể câu chuyện của một gia đình làm mắm hơn một thế kỷ, họ chọn một hướng đi khác: tái định nghĩa nước mắm truyền thống bằng tiếng nói hiện đại, để gia vị này không chỉ tồn tại trong ký ức, mà đủ khả năng trở thành một di sản sống.
Giữ nguyên gốc rễ nhưng không đóng khung truyền thống
Ở Ninh Hải, nghề làm mắm bắt đầu từ những điều căn bản nhất: cá cơm tươi, muối biển đủ “già”, và nắng gió tự nhiên. Cá và muối được xếp theo tỷ lệ truyền thống trong những hồ chượp lớn, rồi ủ từ 9 đến 18 tháng. Không phụ gia, không chất xúc tác công nghiệp.
Trong khoảng lặng ấy, protein cá phân giải thành axit amin, tạo nên hậu ngọt tự nhiên, thứ làm nên linh hồn của nước mắm thật. Nhưng nếu chỉ dừng ở việc lặp lại quy trình cũ, truyền thống sẽ trở thành một bảo tàng. JiJi hiểu rằng: giữ gốc rễ không có nghĩa là đứng yên. Truyền thống phải sống được trong bữa cơm ngày nay: nơi gia đình trẻ ăn nhạt hơn, nơi trẻ nhỏ nhạy cảm với mùi mạnh, nơi người tiêu dùng đòi hỏi minh bạch và an toàn.
5% nước ép dứa – Một sáng chế để truyền thống dễ tiếp cận hơn
Điểm khác biệt cốt lõi của JiJi không nằm ở lời kể, mà ở một quyết định mang tính chiến lược: phát triển công nghệ sáng chế độc quyền với 5% nước ép dứa nguyên chất.
Tỷ lệ 5% ấy không thay đổi bản chất cá, muối, nắng gió vốn chiếm phần nền tảng. Nhưng nước ép dứa, giàu enzyme tự nhiên, giúp cấu trúc vị trở nên mềm mại hơn, giảm độ gắt của vị mặn, cân bằng hương, đồng thời vẫn giữ nguyên hàm lượng đạm hình thành từ quá trình ủ dài ngày.
Quan trọng hơn, đây không phải cách “pha” để giảm chi phí hay che lấp mùi vị. Trái lại, đó là cách khai thác đặc tính tự nhiên của trái dứa nhiệt đới – một sản vật Việt Nam để giúp nước mắm truyền thống trở nên thân thiện hơn với thế hệ mới.
Nhờ điều chỉnh ấy, JiJi định vị mình là “nước mắm truyền thống cho thế hệ mới”. Gia đình trẻ là những người từng e ngại mùi nặng. Trẻ nhỏ cần kiểm soát vi sinh nghiêm ngặt. Những người yêu ẩm thực nhưng đề cao sức khỏe. Sự mềm vị ấy là cây cầu nối giữa ký ức và hiện tại.
Gia vị bữa cơm đến khát vọng di sản
Trong bối cảnh ẩm thực Việt ngày càng được quốc tế chú ý, nước mắm không nên chỉ là gia vị bản địa. Nó có thể trở thành một biểu tượng văn hóa nếu được chuẩn hóa và nâng tầm đúng cách.
Bên cạnh ủ chượp truyền thống và sáng chế 5% nước ép dứa, JiJi áp dụng hệ thống cô đặc chân không, tách muối tự động cho các dòng đạm cao; quy trình thanh trùng, chiết rót và quản lý an toàn thực phẩm đạt chuẩn quốc tế. Các chứng nhận như OCOP 4 sao không chỉ là danh hiệu, mà là bước đi trong quá trình chuẩn hóa.
Ở đây, công nghệ không thay thế truyền thống. Nó tạo điều kiện để truyền thống bước ra khỏi phạm vi địa phương, tiến vào không gian rộng lớn hơn của thị trường và văn hóa. Khát vọng của JiJi vì thế không nằm ở việc trở thành thương hiệu ồn ào nhất, mà ở việc góp phần định nghĩa lại nước mắm như một di sản sống, thứ có lịch sử, có chuẩn mực và có khả năng thích nghi với thời đại.
Giữa nhịp sống ngày càng nhanh, hồ chượp dưới nắng gió miền biển vẫn giữ nhịp chậm của riêng mình. Chính sự chậm rãi ấy tạo nên chiều sâu. Một giọt nước mắm đi qua hơn một thế kỷ không chỉ mang vị mặn. Nó mang theo thời gian, thiên nhiên và những lựa chọn có ý thức để tiếp tục tồn tại.
Giữ linh hồn trăm năm, điều chỉnh bằng sáng chế tự nhiên và chuẩn hóa bằng công nghệ hiện đại là cách JiJi viết lại truyền thống cho hôm nay.
Và có lẽ, chỉ khi truyền thống đủ bản lĩnh để thay đổi, nó mới thực sự có cơ hội trở thành di sản.
| Nhân dịp chương trình chào mừng Ngày Quốc tế Phụ nữ 8/3 được tổ chức tại Tổng công ty Vietnam Airlines, thương hiệu JiJi đã đồng hành với vai trò nhà tài trợ sản phẩm. Các phần quà từ thương hiệu được trao tặng đến nữ cán bộ, nhân viên tham dự chương trình như một lời tri ân, đồng thời góp phần lan tỏa giá trị ẩm thực truyền thống Việt. |
